Çalışma, Mali'nin Mopti ve Segou bölgelerinde cok boyutlu kriz ortaminda yasayan gençlerin eğitim ve faillik algılarini inceleyen nitel bir altyapiya sahiptir. Silahli catismalar, okul kapatmalari, ogretmen grevleri ve yoksulluk gibi yapısal engeller ergenlerin eğitim hakkina erisimini ve toplumsal katılımlarini ciddi sekilde kısıtlamaktadir. Alan yazinda faillik kavrami ekseriyetle yetiskin odakli ve Bati merkezli bireysel ozgurlesme kaliplariyla tanımlandigindan, Kuresel Guney'deki kriz bölgelerinde ergenlerin kendi failliklerini nasıl tecrube ettiklerine dair acik bir bosluk bulunmaktadır. Bu çalışma, soz konusu boslugu doldurmak amaciyla gençlerin kendi yasam gercekliklerinden hareketle failligi nasıl algiladiklarini ve eğitimle ilişkilendirdiklerini nitel bir perspektifle ele almaktadir.
Araştırmanın metodolojik tasarimi, PREAM projesinin ilk asamasi kapsaminda yürütülen altı katılımci gorsel atolye çalışmasina dayanmaktadir. Mopti ve Segou bölgelerinden 7. sinif duzeyindeki 120 ergenle gerçekleştirilen bu atolyelerde cizim ve hücre filmi (cellphilming) yöntemleri bir arada kullanılmistir. Katılımcilar kendi kendilerine yardim etmenin ne anlama geldigini cizimlerle ifade etmis, ardindan kucuk hemcins gruplari halinde bir-iki dakikalik kisa videolar ureterek faillik kapasitesini deneyimlemislerdir. Gorsel uretimlerin ardindan yapilan grup tartismalari ve metin çözümlemeleri, gençlerin catisma, eğitim ve aile sorumluluklari arasindaki dengeyi nasıl kurduklarini nitel analiz teknikleriyle ortaya koymustur.
Bulgular, ergenlerin faillik algılarinin ekonomik bagimsizlik, meslek edinme ve aileye yardim etme temalariyla doğrudan ilişkili oldugunu göstermektedir. Katılımcıların cizim ve videolarinda gelir getirici faaliyetler failligin temel bir unsuru olarak öne cikarken, kiz çocuklari ev ici is yukunun ve toplumsal cinsiyet rollerinin getirdigi kısıtlamalari gorsel urunlerinde acikca dile getirmislerdir. Kiz ergenler bir yandan geleneksel beklentilere uyum sağlayan itaatkar faillik sergilerken, diğer yandan cektikleri filmlerle aile ici haksiz is bolumunu sörgülayan karsi koyucu stratejiler geliştirmislerdir. Ayrıca gençler, okul kapatmalarina ve grevlere ragmen kendi aralarinda ders çalışarak veya toplumsal baris arabuluculugu yaparak hayatta kalma ve koruma failligi sergilediklerini kanıtlamislardir.
Sonuç ve tartisma bolumunde, gençlerin faillik anlayisinin Bati literatüründeki bireysel ve dönüşturucu faillik ikileminden farklı olarak kolektif, uyarlanabilir ve bağlama ozgu bir nitelik tasidigi vurgulanmaktadir. Yazarlar, ergenlerin eğitim ve toplumsal sorunlarda pasif kurbanlar degil, birer eylemci ve çözüm ortagi olduklarini belirterek karar vericilerin kriz donemlerinde gençlerin sesine kulak vermesi gerektigini savunmaktadir. Çalışma, eğitim politikalarinin ve insani yardim müdahalelerinin gençlerin kendi belirledigi faillik bicimlerini destekleyecek sekilde yeniden yapılandırılması gerektigini literatüre kazandirmaktadir.
Araştırma Tasarımı
- Evren veya inceleme alanı
- Mali'nin çatışmalardan en çok etkilenen Mopti ve Ségou bölgelerinde yaşayan ve kriz durumlarından doğrudan etkilenen ergen genç nüfus.
- Örneklem veya araştırma materyali
- Mopti ve Ségou bölgelerindeki okullarda eğitim gören, 13 ile 18 yaşları arasında (7. sınıf düzeyinde) toplam 120 ergen genç.
- Veri toplama süreci
- Katılımcıların bireysel olarak 'kendine yardım etmenin neye benzediğini' çizdikleri çizim atölyeleri ve tek cinsiyetli küçük gruplar halinde 1-2 dakikalık kısa videolar ürettikleri hücre filmi (cellphilming) atölyeleri.
- Veri analiz yöntemi
- Mali ve Kanada merkezli araştırma ekiplerinin görsel üretimleri ve gençlerin grup tartışması transkriptlerini bağımsız olarak incelemesinin ardından çevrim içi ortamda bir araya gelerek ortak anlamlar üzerinde uzlaştığı kolektif veri analizi yöntemi.
faillik (agency)hayatta kalma failliğiuysal faillik (docile agency)katılımcı görsel yöntemlertoplumsal cinsiyet normlarıkuşaklararası düzençatışma ortamında eğitim
01Mali'deki ergenlerin faillik algıları doğrudan gelir elde etme, ekonomik bağımsızlık kazanma ve ailelerine maddi destek sağlama kapasitesi ile güçlü bir şekilde ilişkilendirilmektedir(Mitchell et al., 2022).
02Kız çocuklarının failliği geleneksel toplumsal cinsiyet normları ve kuşaklararası hiyerarşi ile sınırlandırılmasına rağmen, kızlar ürettikleri hücre filmleri vasıtasıyla ev içi işbölümündeki adaletsizlikleri ifşa ederek failliklerini bir direnç aracı olarak kullanmaktadır(Mitchell et al., 2022).
03Ergenler çatışma ve kriz koşulları altında yaşamlarını sürdürmek, öğretmen grevlerine rağmen kendi aralarında çalışarak eğitimi devam ettirmek ve topluluk sorunlarına çözümler üretmek için bir tür hayatta kalma failliği sergilemektedir(Mitchell et al., 2022).
04Katılımcı görsel yöntemler, gençlerin kendi içlerinde sorunları tartışmalarını sağlamanın yanı sıra, seslerini ve taleplerini yetişkinlere ve eğitimden sorumlu politika yapıcılara ulaştırmada son derece etkili birer araç olarak öne çıkmaktadır(Mitchell et al., 2022).