Akademik arama
Arama sonuçları
“eğitim” için 45 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Jember Bölgesinde Anne Eğitim Düzeyi Temelinde Annelerin Çocuk Oyunlarına Yönelik İnançları ile Çocukların Oyun Tercihleri Arasındaki İlişki
Erken çocukluk gelişiminde oyunun kritik rolü evrensel olarak kabul edilse de ebeveynlerin bu sürece yönelik bilişsel inançlarının çocukların somut oyun tercihleri üzerindeki etkisi karmaşık bir yapı sergilemektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde akademik başarı baskısı ile oyun temelli gelişim arasındaki çatışma, annelerin tutumlarını şekillendirmektedir. Bu çalışma Endonezya bağlamında anne eğitim düzeyinin oyuna yönelik inançlar ve çocukların eylemsel tercihleri üzerindeki kontrol edici etkisini analiz ederek alan yazındaki boşluğu doldurmaya çalışmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Eğitim Liderliğinde Kadınların Kariyer Yolları: Yaş, Cinsiyet, Doğum ve Ebeveyn İzinlerinin Etkisinin İncelenmesi
Eğitim yönetiminde kadınların temsili, öğretmen nüfusunun çoğunluğunu oluşturmalarına rağmen liderlik pozisyonlarında erkeklerin orantısız bir şekilde baskın olması nedeniyle küresel düzeyde tartışılan kronik bir sorundur. Kanada genelinde ve özel olarak Alberta eyaletinde K-12 eğitim sistemindeki bu dengesizlik, kadınların kariyer basamaklarındaki ilerlemesini engelleyen görünmez engelleri (cam tavan) beraberinde getirmektedir. Alan yazında kadınların karşılaştığı engeller çoğunlukla tekil değişkenler üzerinden açıklanmakta, ancak yaş, cinsiyet ve ailevi sorumluluklar ile ebeveyn izinlerinin kesişimsel etkileri bütüncül şekilde sörgülanmamaktadır. Bu araştırma, belirtilen kesişimsel dinamiklerin kadın eğitimcilerin kariyer ilerlemelerini nasıl geciktirdiğini ve şekillendirdiğini Alberta bağlamında ampirik olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Kriz Zamanlarinda Gençlik Failligi: Mali'de Eğitim ve Catismanin Gençlerle Katılımci Gorsel Yaklaşimlar Yoluyla Incelenmesi
Mali'de son on yildir devam eden silahli catismalar, siyasi istikrarsizlik, kuraklik ve ekonomik yaptirimlar eğitim sistemini ve gençlerin yasam kosullarini agir sekilde etkilemektedir. Bati merkezli kuramlarda faillik genellikle yetiskin bakis acisiyla ve bireysel ozgurlesme odakli tanımlanirken, Küresel Guney'deki kriz bölgelerinde yasayan ergenlerin failligi nasıl algiladigi ve deneyimledigi yeterince incelenmemistir. Alan yazindaki bu eksiklik, eğitim politikalarinin gençlerin gercek ihtiyaclariyla ve toplumsal rollerle olan bağlantisini zayflatmaktadir. Bu çalışma, Mali'deki kriz ortaminda gençlerin kendi failliklerini ve eğitimle olan ilişkilerini katılımci gorsel yöntemler aracıligiyla nasıl anlamlandirdiklarini tartismaya acmaktadir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
E-Isletme Eğitiminde Yeni Normale Hazir miyiz? Kitlesel Acik Çevrimici Derslere İlişkin Öğrenen Goruslerinin Duygu Analizi
Geleneksel e-isletme eğitimi modelleri hizla değişen piyasa kosullarina ve dijital ekosistemin gereksinimlerine uyum sağlamakta zorluklar yasamaktadir. Bu bağlamda kitlesel acik çevrimici dersler ve mikro yeterlilikler, bireylerin mesleki becerilerini zaman ve mekandan bagimsiz sekilde guncellemelerine olanak taniyan esnek alternatifler sunmaktadir. Alandaki temel tartisma, yüksekogretim kurumlarinin bu dijital eğitim dönüşumune ne ölçu de hazir oldugu ve öğrenenlerin çevrimici ortamlardaki gercek eğilimleri ile algılarinin nasıl sekillendigidir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Yaşam Boyu Eğitimde Eğitimsel Yetkinlik ve Pedagojik Modeli
Yaşam boyu eğitimde süreklilik, yalnızca kurumlar arasındaki geçişlerle sınırlı değildir; öğrenenin bilgiyi yeni koşullarda kullanabilmesi, başkalarıyla birlikte öğrenebilmesi ve kendi öğrenme sürecini değerlendirebilmesi de bu yapının parçalarını oluşturmaktadır. İncelenen makale söz konusu sürekliliği, bilişsel, sosyal ve yansıtıcı deneyimleri bir araya getiren eğitimsel yetkinlik kavramı üzerinden açıklamaktadır.
Beşerî Bilimler · Dil, Kültür ve Tarih
Prusya ve Osmanlı Devleti'nin Ordu ve Askeri Eğitimlerinde Modernleşme Çabaları İle Osmanlı Askeri Eğitimi Üzerinde Prusya Etkisi
XIX. yüzyılda ve XX. yüzyılın başlarında Avrupa'da yaşanan devrimler ve milliyetçilik akımları, çok uluslu imparatorlukların dağılmasına yol açarken, ulus devletlerin kurulmasını hızlandırmıştır. Bu süreçte askeri güç ve eğitim sistemleri hayati bir önem kazanmıştır. Bu makale, askeri modernleşme çabalarını Prusya ve Osmanlı İmparatorluğu özelinde karşılaştırmalı olarak ele almakta, özellikle Prusyalı askeri heyetlerin Osmanlı askeri eğitim reformları üzerindeki derin etkisini ve bu iki devletin ordu yapılarını nasıl dönüştürdüklerini incelemektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
ChatGPT'nin USMLE Sınavındaki Performansı: Büyük Dil Modelleri Kullanılarak Yapay Zekâ Destekli Tıp Eğitimi Potansiyeli
Klinik tıp alanında yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması, serbest metin verilerinin düzensizliği, sistemler arası entegrasyon eksikliği ve etiketlenmiş yapılandırılmış veri yetersizliği nedeniyle uzun süredir sınırlı bir düzeyde kalmıştır. Derin öğrenme algoritmalarının klinik bakımda genelleştirilebilir sonuçlar üretmekte zorlanması, alana özgü ve yüksek maliyetli eğitim verilerine olan bağımlılıktan kaynaklanmaktadır. Son dönemde gelişen büyük dil modellerinin (LLM), genel alan verileriyle eğitilmesine rağmen karmaşık tıp bilgisini işleme, klinik akıl yürütme ve mantıksal çıkarım yapma yetenekleri tıp eğitimi ve akademik literatürde yoğun bir tartışma konusu haline gelmiştir. Bu çalışma, alan odaklı eğitim almamış genel bir dil modelinin üst düzey klinik akıl yürütme gerektiren tıp lisanslama sınavlarındaki başarısını ölçerek alandaki bu temel soruyu incelemektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Robotik ve Kodlama Eğitiminin Kız Öğrencilerin STEM Motivasyonu, Tutumu ve Kariyer Hedefleri Üzerindeki Etkisi
STEM eğitimi, 21. yüzyıl becerilerini geliştirmeyi, ekonomik büyümeyi desteklemeyi ve STEM alanlarında toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamayı amaçlayan disiplinler arası bir yaklaşımdır. Ancak, geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri ve kültürel stereotipler nedeniyle kız öğrencilerin bu alanlardaki kimlik gelişimleri ve kariyer tercihleri sınırlı kalmaktadır. Özellikle sözel ve dini ağırlıklı müfredata sahip, teknolojiye erişimi kısıtlı kız okullarında bu engeller daha belirgindir. Bu çalışma, literatürdeki bu boşluğu doldurmak amacıyla sözel-dini odaklı bir kız lisesindeki teknoloji müdahalesinin etkilerini ampirik olarak sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Enderun Okulu: Üstün Yetenekli Çocukların Belirlenmesi ve Eğitimi
Tarihsel süreçte üstün yetenekli bireylerin tanılanması ve eğitilmesi, devletlerin nitelikli insan kaynağı ihtiyacını karşılamada kritik bir role sahip olmuştur. Osmanlı Devleti de bürokratik ve askeri kadrolarını yetiştirmek amacıyla devşirme sistemine dayalı Enderun Mektebi'ni kurarak özgün bir saray eğitimi modeli geliştirmiştir. Günümüz üstün zekalılar ve yetenekliler eğitimi literatüründe, tarihsel uygulamaların modern tanılama ve farklılaştırılmış öğretim yaklaşımlarıyla ne ölçüde örtüştüğü tartışılmaktadır. Bu makale, Enderun Mektebi'nin öğrenci seçme kriterlerini, kıyafet ilmi (ilm-i kıyafe) gibi geleneksel tanılama araçlarını ve kurum bünyesindeki kademeli eğitim yapısını inceleyerek tarihsel deneyimin çağdaş özel yetenekliler eğitimine sunduğu katkıları tartışmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
VOSviewer ve CitNetExplorer Kullanılarak Eğitimde Yapay Zeka Etiğinin Nitel ve Nicel Analizleri
Eğitimde yapay zeka teknolojilerinin hızla yaygınlaşması, esnek ve kişiselleştirilmiş öğrenme olanakları sunarken pedagojik ve etik açıdan ciddi tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Yapay zeka sistemlerinin adaptif değerlendirme ve izleme süreçlerine entegrasyonu artarken, bu teknolojilerin getirdiği riskler ve etik ilkelerin eksikliği literatürde önemli bir bilgi boşluğu oluşturmaktadır. İnsan merkezli eğitim anlayışı ile teknolojik ilerleme arasında denge kurulması gerekliliği, yapay zeka etiğinin hem nitel hem de nicel boyutlarıyla bütüncül bir biçimde çözümlenmesini zorunlu kılmaktadır. Çalışma, bu alandaki küresel yayın eğilimlerini ve temel etik prensipleri haritalandırarak bahsedilen akademik boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Eğitimsel Değerlendirmenin Geçmişi, Bugünü ve Geleceği: Transdisipliner Bir Perspektif
Eğitimsel değerlendirme, öğrenci deneyimlerinin kalitesi, öğretmenlerin öğretim faaliyetleri, müfredatın değerlendirilmesi ve okul performansı üzerinde kritik bir kaldıraca sahiptir. Ancak tarihsel süreçte, ölçme ve değerlendirme alanı ile psikoloji, müfredat, sınıf içi öğretim ve teknoloji gibi temel disiplinler birbirinden kopuk ve bağımsız alanlar halinde gelişmiştir. Bu makale, söz konusu kopukluğun eğitimsel süreçler üzerindeki olumsuz etkilerini ele almakta ve disiplinler arası bir entegrasyonun gelecekteki değerlendirme sistemleri için nasıl bir zorunluluk olduğunu sörgülamaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Eğitim Verilerinde Duygu Analizi ve Görüş Madenciliği: Kapsamlı Bir Derleme
Eğitim sektöründe duygu analizi ve görüş madenciliği, öğrencilerin geri bildirimlerini pedagojik ve kurumsal düzeyde değerlendirmek amacıyla giderek daha fazla kullanılmaktadır. Öğrenim yönetim sistemleri, ders değerlendirme anketleri ve çevrim içi tartışma forumları üzerinden toplanan nitel metinler, öğrenme ve öğretme süreçlerinin geliştirilmesinde kritik rol oynamaktadır. Ancak bu metinlerin manuel olarak etiketlenmesi büyük kaynak ve zaman gerektirdiğinden, yapay zekâ ve doğal dil işleme tekniklerine dayalı otomatik duygu analizi yaklaşımlarına olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Açık RAN İlkeleri ile 6G Hücresel Ağ Mimarısının Güçlendirilmesi: Sistem Düzeyinde Bir Bakış ve Eğitim İncelemesi
Geleneksel dördüncü ve beşinci nesil (4G/5G) hücresel ağlar, genel olarak dikey entegrasyona sahip kapalı ve monolitik donanım/yazılım mimarileriyle kurulmaktadır. Ancak, 5G standartlarındaki hızlı gelişime kıyasla saha yaygınlaştırmalarının geride kalması, yüksek kurulum ve işletim maliyetleri ile esneklik eksikliği temel bir problem teşkil etmektedir. Altıncı nesil (6G) hücresel mimarilere geçiş sürecinde; enerji verimliliği, kapsama alanı genişletme, sistem dayanıklılığı ve maliyet optimizasyonu gibi hedeflere ulaşılabilmesi için hücresel erişim ağının sistem düzeyinde yeniden tasarlanması gerekmektedir. Açık RAN (Open RAN) ilkeleri, bu mimari kısıtlamaları aşmak için bir çözüm sunmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Ruanda'nin Kirsal Bölgelerinde Ebeveyn Aksam Forumlari Aracıligiyla Erken Cocukluk Donemi Beslenme Uygulamalarınin Iyilestirilmesi
Erken cocukluk donemi beslenme uygulamalari, bireylerin yasam boyu sağlık sonuçlarını, bilissel gelişimini ve fiziksel buyumesini belirleyen en kritik faktorlerin basinda gelmektedir. Hayatin ilk bin gununde sağlanan yeterli ve dengeli beslenme, bodurluk ve zayiflik gibi kronik yetersiz beslenme sorunlarinin onlenmesinde hayati bir rol oynamaktadir. Dunya genelinde özellikle düşük ve orta gelirli ulkelerde, sosyoekonomik engeller, kulturel normlar ve sağlık hizmetlerine erisim kisitliliklari nedeniyle önerilen beslenme kilavuzlarina uyum duzeyi düşük kalmaktadir. Ruanda'nin kirsal Gicumbi bölgesinde cocukluk donemi bodurluk oranlarinin ulusal ortalamanin ustunde seyretmesi, toplumsal katılıma dayalı ve kulturel olarak uygun eğitim modellerinin geliştirilmesini zorunlu kilmaktadir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Gençlik, Para ve Davranış: Finansal Okuryazarlık Programlarının Etkisi
Çocukların ve ergenlerin karmaşıklaşan modern finansal ekosistemde karar alma süreçlerini sağlıklı yönetebilmeleri, bireysel ve toplumsal refahın sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşımaktadır. Ancak literatürün büyük oranda yetişkinlere odaklanması, erken yaştaki müdahalelerin uzun vadeli finansal davranışlar üzerindeki etkisinin yeterince anlaşılmamasına yol açmıştır. Bu çalışma, erken yaşta finansal okuryazarlık eğitiminin nasıl yapılandırılması gerektiği ve hangi faktörlerin bu süreçte rol oynadığına odaklanmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
STEM Alanındaki Kadınların Girişimcilik Yetkinlikleri ve Niyetleri Üzerine Bir İnceleme: Stand-up'tan Start-up'a
STEM (bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik) disiplinleri ekonomik büyüme ve inovasyonun temel itici güçleri olarak kabul edilmekle birlikte, bu alanlarda girişimcilik niyeti bağlamında belirgin bir cinsiyet uçurumu gözlemlenmektedir. Literatürdeki tartışmalar, bu uçurumun kişisel özelliklerden ziyade eğitim yoluyla geliştirilebilen yetkinlik algıları ve öz-yeterlilik ile ilişkili olduğunu savunmaktadır. Mevcut araştırma, STEM profilli bireylerde yetkinlik algılarının girişimcilik niyetini nasıl şekillendirdiğini ve cinsiyetin bu ilişkideki düzenleyici rolünü EntreComp çerçevesi üzerinden sorunsallaştırmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Gençler, Yerel Seçmenler ve Siyasi Yetkililer Arasında Deniz Kirliliği Endişesini ve Politika Desteğini Teşvik Edebilir
Çevre sorunlarına yönelik siyasi çözümlerin uzun süredir zorlu olduğu bir bağlamda, siyasi ideolojilerin çevresel tutumlar üzerindeki belirleyici etkisi ve siyasi partiler arasındaki geniş uçurumlar çevresel ilerlemeyi engellemektedir. Yetişkinler arasında çevresel konulara yönelik genel endişe artış gösterse de, gençlerin aile dışındaki yetişkinleri etkileme potansiyeli yeterince araştırılmamıştır. Bu durum, özellikle yerel yetkililer gibi politika üzerinde doğrudan etkisi olan ancak partizan ayrımlar nedeniyle uzlaşmaya daha az istekli olabilecek gruplar üzerindeki genç etkisinin anlaşılması gerektiği sorusunu ortaya koymaktadır. Mevcut araştırmalar, gençlerin aile üyeleri arasında nesillerarası öğrenme yoluyla çevresel farkındalık oluşturabileceğini gösterse de, bu etkinin daha geniş topluluklara ve siyasi karar alıcılara ne ölçüde yayıldığı belirsizliğini korumaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Duygular ve Yönergeye Dayalı Dil Öğrenimi: İkinci Dil Duyguları ve Pozitif Psikoloji Modeli Önerisi
İkinci dil edinimi (SLA) araştırmaları, on yıllardır dil kaygısı gibi negatif duyguların öğrenme üzerindeki engelleyici etkilerine odaklanmıştır. Ancak son dönemde pozitif psikolojinin (PP) etkisiyle, dil öğrenme sürecinde keyif, umut ve gurur gibi yapıcı duyguların rolü tartışılmaya başlanmıştır. Mevcut literatürde PP ilkelerini dil eğitimi bağlamındaki duygusal değişkenlerle birleştiren, hem araştırmacılara hem de öğretmenlere rehberlik edebilecek bütüncül bir kuramsal model eksikliği bulunmaktadır. Bu makale, söz konusu boşluğu doldurmak amacıyla disiplinlerarası bir model önermektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Londra Konferansında (1921) Görev Alan TBMM Heyeti Üyelerinin Türkiye’nin Siyasi ve Diplomatik Gelişimine Katkıları
Millî Mücadele dönemi Türk dış politikası, askerî başarıların diplomatik alanda tescil edilmesi sürecini kapsamaktadır. 1921 Londra Konferansı, TBMM Hükümeti'nin uluslararası hukuk önünde ilk kez bir aktör olarak kabul edildiği bir platformdur. Literatürde bu konferans genellikle siyasi sonuçları üzerinden ele alınsa da, konferansa katılan heyet üyelerinin bireysel yetkinlikleri, meclis içindeki yasama performansları ve Cumhuriyet dönemindeki bürokratik süreklilikleri üzerine odaklanan çalışmaların sayısı kısıtlıdır. Makale, bu boşluğu doldurarak kişi odaklı bir kurum tarihi perspektifi sunmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Din Nörobilimi Üzerine Bir İnceleme: Alanın Genel Görünümü, Sınırlılıkları ve Geleceğe Yönelik Müdahaleler
Din nörobilimi, bireylerin dini inançları, ritüelleri ve aşkın deneyimleri sırasında beyinde meydana gelen yapısal, işlevsel ve nörokimyasal değişimleri inceleyen çok disiplinli bir alandır. Din sosyolojisi, karşılaştırmalı dinler tarihi ve bilişsel nörobilim arakesitinde konumlanan bu saha, ampirik yöntemlerin sınırlılıkları ve dini kavramların tek tipleştirilmesi gibi epistemolojik ve metodolojik tartışmaların odağında yer almaktadır. Makale, bu tartışmalar kapsamında mevcut görüntüleme teknolojilerinin ritüel hareketlerini incelemedeki yetersizliğini aşmayı ve alana yeni teorik açılımlar kazandırmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
UEFA Şampiyonlar Ligi Grup Aşamasında Rekabetçi Denge: Yeni Ölçütler Düşüş Yönünde Hiçbir Kanıt Göstermemektedir
Spor ekonomisi ve turnuva tasarımı yazınında rekabetçi denge, takımların müsabaka üzerindeki kontrol düzeyini ve maç sonuçlarının belirsizliğini ifade eden temel bir kavramdır. UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşamasına ilişkin önceki ampirik çalışmalar, son dekadlarda ex-ante ve ex-post rekabetçi dengede belirgin bir bozulma olduğunu ileri sürerek UEFA'nın 2024/25 sezonundan itibaren uyguladığı format değişikliğinin gerekçesini oluşturmuştur. Ancak mevcut çalışmalar ağırlıklı olarak UEFA kulüp katsayılarına ve geleneksel Herfindahl-Hirschman endeksine dayanmaktadır. Bu makale, Elo derecelendirmeleri ve Kendall sıra korelasyonu temelli yeni göstergeler geliştirerek 2003/04 ile 2023/24 Sezonları arasındaki rekabetçi denge eğilimlerini yeniden incelemekte ve yerleşik kabulü sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Orta Büyük Göller Bölgesi'ndeki Geç Buzul Dönemi Bir Clovis Kamp Alanında Örgütsel Dinamikler: Belson Bölgesi Kazıları 2020–2021
Geç Pleistosen dönemine ait Clovis kültürünü inceleyen önceki araştırmalar, bu insanların kronolojisi, çevresel adaptasyonu, kaynak seçimi ve teknolojik yapıları gibi makro düzeydeki sorunları aydınlatmada önemli başarılar elde etmiştir. Ancak, daha detaylı yerleşim düzeni, uzak yerleşimler arası kaynak hareketliliği ve teknolojik sistemlerdeki çeşitliliğin karmaşıklığı gibi süreçsel dinamiklerin anlaşılması, az bozulmuş arkeolojik bağlamlara ve yeni veri toplama yöntemlerine olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Orta Büyük Göller bölgesinde yer alan Belson sahası, bu boşluğu doldurarak Clovis insanlarının site içi organizasyon dinamiklerine ve yerel çevreye uyum stratejilerine dair yeni ve hassas veriler sunma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışma, bu tür sorulara yanıt arayan modern arkeolojik yaklaşımların bir örneğini teşkil etmektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Blokzincir Tabanlı Taraftar Tokenlarında Oy Verme Katılımı ve Etkileşim Dinamikleri
Dijital inovasyon ve blokzincir teknolojisinin spor endüstrisine entegrasyonu, taraftar etkileşimini geleneksel pasif tüketim modellerinden aktif katılımcı modellere doğru dönüştürmektedir. Kulüplerin taraftarlarla kurduğu finansal ve etkileşimsel köprüler, artık tokenlar aracılığıyla oylama sistemlerine entegre edilmektedir. Ancak bu yeni etkileşim modelinin taraftarları karar alma süreçlerine ne ölçüde dahil ettiği, oylamaların niteliği ve farklı spor sektörlerindeki katılım dinamikleri akademide yeterince çözümlenmemiştir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Yükseköğretimde Üretken Yapay Zeka Teknolojilerinin Kullanımına İlişkin Öğrenci Perspektifleri
Yükseköğretimde ChatGPT gibi üretken yapay zeka araçlarının hızla yaygınlaşması, geleneksel akademik dürüstlük politikalarının ve intihal algılarının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmıştır. Söz konusu teknolojiler, öğrencilerin yazma süreçlerini ve bilgiye erişim biçimlerini dönüştürürken, üniversitelerin akademik dürüstlük kurallarının güncellenmesi ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Bu araştırmada, öğrencilerin üretken yapay zeka araçlarına yönelik farkındalıkları, kullanım amaçları, akademik yazma özgüvenleri ile bu teknolojilere ilişkin tutumları bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Türkiye'de Jeopolitik Öğretiminin Disipliner Sınırları ve Metodolojik Sorunları
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplinlerinde jeopolitik, coğrafi alanlar üzerindeki nüfuz ve otorite ilişkilerini inceleyen kritik bir alt alan olmasına rağmen, akademik düzeydeki konumu ve metodolojik sınırları sıklıkla tartışılmaktadır. Türkiye'deki yükseköğretim müfredatlarında jeopolitik, çoğunlukla devlet merkezli, katı realist bir güvenlik yaklaşımı ve askeri vesayet gölgesinde kalmış bir çalışma alanı olarak konumlandırılmaktadır. Bu durum, jeopolitiğin çok boyutlu uzamsal ölçekleri, kartografik temsilleri ve tarihsel analiz yöntemlerini dışlayan dar bir çerçeveye sıkışmasına neden olmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Post-Seküler Çağda Parti Değişimi: Türkiye’de Cumhuriyet Halk Partisi Örneği
Modern Türk siyasetinde laiklik anlayışının dönüşümü, siyasal partilerin seçim hedefleri ve toplumsal kutuplaşma dinamikleri çerçevesinde şekillenen geniş bir akademik tartışmanın merkezinde yer almaktadır. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), tarihsel olarak katı veya katı-dışlayıcı bir sekülarizm çizgisiyle özdeşleştirilmiş olmasına rağmen, son on yılda Kemal Kılıçdaroğlu liderliğinde daha özgürlükçü ve kapsayıcı bir laiklik söylemine yönelmiştir. Literatürde bu ideolojik ve stratejik dönüşümün arka planındaki içsel liderlik değişimleri, post-sekülarizmin küresel hegemonyası ve başkanlık sistemine geçiş gibi sistemik etkenlerin etkileşimi kapsayıcı bir kuramsal modelle henüz yeterince çözümlenmemiştir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Gücünü Doğallaştırmasından Alan Bir Yapı: Sağlığın Yerleşimci Sömürgeci Belirleyicilerinin Kavramsal Çerçevesi
Halk sağlığı ve tıp literatüründe yerli halkların yaşadığı kronik sağlık eşitsizlikleri genellikle gözlemlenmekte, ancak bu eşitsizliklerin kök nedenleri tam olarak açıklanamamaktadır. Çoğu zaman sağlık farkları biyolojik indirgemecilik, ırksal esasçılık veya bireysel davranışsal faktörlerle gerekçelendirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışma, toplumsal sağlık belirleyicilerinin ve yapısal ırkçılığın ötesine geçerek, yerleşimci sömürgeciliğin sağlığı belirleyen temel ve özgün bir toplumsal yapı olduğunu iddia etmekte ve bu kavramsal boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Süleyman Şükrü'nün Seyahatü'l Kübra'sı ve Kang Youwei'in Türk Seyahatnamesi Üzerinden Osmanlı İmparatorluğu ve Qing Hanedanlığı Mukayesesi
Yirminci yüzyılın başında küresel emperyalizm ve Batı yayılmacılığı karşısında çöküş sürecine giren geleneksel imparatorlukların dönüşüm çabaları, dönemin entelektüel ve seyyah tanıklıkları üzerinden karşılaştırmalı tarih alanında yoğun biçimde tartışılmaktadır. Doğu Avrupa ve Doğu Asya'nın iki köklü devleti olan Osmanlı İmparatorluğu ile Qing Hanedanlığı, modernleşme, anayasal yönetime geçiş, Batılı devletlerin iktisadi ve siyasi nüfuz baskısı altında benzer tarihsel sınamalardan geçmiştir. Bu alandaki temel tartışma, her iki toplumun birbirini nasıl algıladığı ve iki farklı kültürden gelen seyyahların, diğer imparatorluktaki toplumsal, mimari, askeri ve siyasi kurumları hangi gözlem çerçeveleriyle kayda geçirdiğidir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Avrupa'nın En Erken Aşölyen Teknolojisi: Barranc de la Boella Erken Pleyistosen Alanından Büyük Biçimlendirilmiş Aletlere İlişkin Yeni Bulgular
Alt Paleolitik dönemde Aşölyen (Mod 2) endüstrisinin Afrika dışına yayılımı ve Batı Avrupa'daki ilk ortaya çıkış zamanı arkeoloji dünyasında en çok tartışılan konulardan biridir. Afrika'da yaklaşık 1.75 milyon yıl önce başlayan bu teknolojik gelenek, Levant ve Güney Asya'da erken tarihlerde belgelenmişken, Batı Avrupa'da Brunhes-Matuyama sınırından (0.78 milyon yıl) öncesine ait izler uzun süre tartışmalı kalmıştır. İspanya'nın Tarragona kentinde yer alan Barranc de la Boella alanındaki Ünite II katmanı (0.99-0.78 milyon yıl), Avrupa'da Mod 1 Yontuk Çakıl teknolojisiyle eşzamanlı veya hemen sonrasında ortaya çıkan en erken Erken Aşölyen varlığını incelemek için eşsiz bir çökeller dizilimi ve zengin yontma taş iklimi sunmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Gelişmekte Olan Hisse Senedi Piyasalarında Yatırımcı Eğiliminin Mevcut ve Gelecekteki Getiriler Üzerindeki Tahmin Edici Etkisi
Geleneksel finans teorileri yatırımcıların rasyonel hareket ettiğini ve piyasalarda bilginin eşit dağıldığını varsayarken, davranışsal finans yaklaşımı yatırımcı psikolojisinin ve duygu durumlarının varlık fiyatlaması üzerindeki belirleyici etkisini öne sürmektedir. Gelişmekte olan hisse senedi piyasalarında yatırımcı eğiliminin (investor sentiment) hisse senedi getirilerini doğrusal ve doğrusal olmayan modeller çerçevesinde ne ölçüde tahmin edebildiği literatürde tartışmalı bir konu olmaya devam etmektedir. Bu çalışma, söz konusu piyasalarda yatırımcı eğiliminin anlık ve farklı zaman ufuklarındaki getiriler üzerindeki tahmin gücünü ampirik olarak inceleyerek literatürdeki doğrusal olmayan ilişki tartışmalarına katkı sunmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Yapısal Irkçılık Kuramı, Ölçümü ve Yöntemleri: Epidemiyolojik Çalışmalar İçin Bir Kapsam Belirleme İncelemesi
Epidemiyoloji ve halk sağlığı çalışmalarında yapısal ırkçılığın kuramsal ve yöntemsel boyutu giderek daha fazla ilgi çekmektedir. Ancak araştırmacıların, bu alanın köklü kuramsal geçmişiyle ve uzmanlarıyla derinlemesine etkileşime girmeden terimi benimsemesi, teorik ve tarihsel derinliği olmayan zayıf çalışmalara yol açmaktadır. Bu makale, literatürdeki yüzeysel 'sağlıkta eşitlik turizmi' yaklaşımlarını eleştirerek, yapısal ırkçılığın çalışmalara nasıl daha tutarlı entegre edilebileceği sorusunu tartışmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Güvenlikleştirme ve Kimlik: Beşar Esad'ın Söz Edimleri
Uluslararası İlişkiler disiplininde güvenlik kavramının tanımı Soğuk Savaş sonrasında askeri odaklı geleneksel yaklaşımlardan uzaklaşarak genişlemiştir. Kopenhag Okulu'nun geliştirdiği güvenlikleştirme teorisi, bir konunun söylem edimleri aracılığıyla varoluşsal bir tehdit olarak nasıl inşa edildiğini inceler. Suriye İç Savaşı bağlamında ise iktidarın meşruiyet devşirmek ve olağanüstü önlemleri haklı çıkarmak için toplumsal kimlikleri ve muhalefeti nasıl birer güvenlik tehdidi haline getirdiği, alandaki en önemli tartışma konularından birini oluşturmaktadır. Bu çalışma, Beşar Esad'ın kriz dönemindeki söylem stratejilerini ve kimlik politikalarını güvenlikleştirme kuramı çerçevesinde ele alarak bu tartışmaya odaklanmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Gençlik Cezaevlerindeki Ağır Suçlular İçin Sosyal-Terapötik Tedavinin Etkililiği: Tekrarlayan Suç Davranışına İlişkin Yarı Deneysel Bir Çalışma
Almanya'da son 15 yılda yasal düzenlemelerle birlikte genç suçlulara yönelik sosyal-terapötik kurumların sayısında ciddi bir artış yaşanmıştır. Bu kurumlar, yüksek riskli şiddet ve cinsel suç faillerinin mükerrer suç işleme (rezidivizm) oranlarını azaltmak amacıyla milis-terapi (milieu-therapeutic) ortamında psikoterapötik, eğitsel, mesleki ve rekreasyonel tedbirlerin eklektik bir karışımını sunmaktadır. Ancak literatürde genç cezaevlerindeki bu tür sosyal-terapötik uygulamaların etkililiğine dair ampirik kanıtlar oldukça sınırlı ve çelişkilidir. Alandaki temel tartışma, yasal olarak zorunlu kılınan bu yoğun ve maliyetli müdahalelerin, normal cezaevi rejimindeki eğitsel programlara kıyasla suç tekrarını azaltmada ne ölçüde üstünlük sağladığı sorusu etrafında şekillenmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Büyük Dil Modelleri Üzerine Kapsamlı Bir İnceleme: Gelişim, Teknikler ve Gelecek Yönelimleri
Doğal dil işleme ve yapay zeka alanında dil modelleme, istatistiksel yaklaşımlardan derin nöral ağlara ve önceden eğitilmiş Transformer modellerine uzanan kapsamlı bir evrim geçirmiştir. Parametre boyutlarının milyarlarca ölçeğe ulaşmasıyla birlikte modellerde metin içi öğrenme, talimat takip etme ve adım adım akıl yürütme gibi beliren beceriler gözlemlenmiştir. Bu durum, yapay zeka geliştirme paradigmalarını kökten değiştirmiş, ancak devasa modellerin eğitimi, hizalanması ve değerlendirilmesi konularında yeni metodolojik zorluklar ortaya çıkarmıştır. Bu derleme, alandaki hızlı teknik gelişmeleri sistematik bir yapıda organize ederek literatürdeki karmaşıklığı gidermeyi hedeflemektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Yapay Zeka ile Diş Hekimliği Teşhislerinin Dönüştürülmesi: Hasta Bakımı için ChatGPT ve Büyük Dil Modellerinin Gelişmiş Entegrasyonu
Yapay zeka ve büyük dil modellerinin (LLM) tıp ve diş hekimliği teşhis süreçlerine entegrasyonu, dijital sağlık alanında büyük bir dönüşüm yaratmaktadır. Geleneksel kural tabanlı uzman sistemlerden (Yazılım 1.0) makine öğrenimi ve derin öğrenmeye dayalı sistemlere (Yazılım 2.0) geçiş süreci, klinisyenlerin teşhis doğruluğunu artırırken idari yükleri azaltmayı vadetmektedir. Ancak diş hekimliği klinik süreçlerine yönelik yapay zeka modellerinin geliştirilmesinde, tıp eğitimi almamış mühendislerin tasarımları ile hekimlerin bütüncül yaklaşımı arasındaki farklar, veri kalitesi, model yanlılığı ve bilgi doğruluğu gibi yapısal sorunlar güncel alan yazında yoğun tartışmalara neden olmaktadır. Bu makale, özellikle ChatGPT ve benzeri dil modellerinin diş hekimliğindeki güncel konumunu, olanaklarını ve sınırlılıklarını tartışmaya açmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Filistin Üniversitelerindeki Öğretim Üyelerinin Yükseköğretimde Yapay Zeka Uygulamalarının Kullanımına Yönelik Tutumları: Fırsatlar ve Zorluklar
Yükseköğretim kurumları, dijitalleşme ve gelişen teknolojilerle birlikte köklü bir dönüşüm süreci yaşamaktadır. Yapay zeka teknolojilerinin eğitim süreçlerine entegrasyonu, kişiselleştirilmiş öğrenme, idari verimlilik ve geri bildirim mekanizmalarının hızlandırılması gibi birçok önemli fırsat sunmaktadır. Ancak bu dönüşüm, akademik dürüstlük kaygıları, iş kaybı endişeleri ve teknik altyapı yetersizlikleri gibi çeşitli zorlukları da beraberinde getirmektedir. Bu dinamik süreçte, yükseköğretimin ana yürütücüsü olan öğretim üyelerinin yapay zekaya yönelik tutum ve inançlarının kapsamlı bir şekilde incelenmesi, teknolojik entegrasyon politikalarının başarısı açısından kritik bir öneme sahiptir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Nesnelerin İnterneti Sistemlerinde Veri Dağılımı Zorluklarına Karşı Saldırı Tespitinde Federatif Öğrenme Yaklaşımlarının Karşılaştırmalı Analizi
Nesnelerin İnterneti sistemlerinin yaygınlaşması ve veri hacminin artması, geleneksel makine öğrenmesi modellerinin merkezi sunucularda eğitilmesini veri güvenliği ve gizliliği açısından sürdürülemez kılmaktadır. Bu bağlamda, model eğitimini uç cihazlara dağıtan Federatif Öğrenme yaklaşımı alternatif bir çözüm olarak öne çıkmaktadır. Ancak farklı cihazlardaki veri dağılımlarının birbiriyle özdeş ve bağımsız olmaması durumu, federatif öğrenme algoritmalarının başarısını doğrudan etkileyen istatistiksel heterojenlik sorununu doğurmaktadır. Mevcut literatürde, Nesnelerin İnterneti ağlarındaki saldırı tespiti bağlamında bu istatistiksel heterojenliği ele alan farklı federatif öğrenme yaklaşımlarını kapsamlı bir şekilde karşılaştıran çalışmaların eksikliği dikkat çekmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Toplum Kolejlerindeki Z Kuşağı Öğrencilerinin Girişimcilik Tutumları ile Girişimcilik Kariyer Aspirasyonları Arasındaki İlişki
Küresel ekonomide girişimcilik, ekonomik kalkınmanın, istihdam yaratmanın ve yenilikçiliğin temel sürücüsü olarak konumlandırılmaktadır. Buna rağmen mezunların girişimcilik kariyerine yönelme oranlarının düşük kalması, eğitim kurumlarında girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması yönünde politikaların geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Özellikle Z kuşağı gençlerin teknolojiye yatkınlığı ve risk alma eğilimleri bu alanda fırsat sunarken, öğrencilerin tutum ve kariyer beklentilerinin akademik olarak incelenmesi önem taşımaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Farklı Farkındalık Meditasyonu Stillerinin Kaynak Düzeyindeki MEG Mikrodurum Dinamikleri ve Karmaşıklığı Üzerindeki Modülasyonu
Zihin eğitimi süreçlerinin nörofizyolojik temelleri, genellikle statik aktivasyon modelleri üzerinden incelense de beyin dinamiklerinin hızlı değişimleri (mikrodurumlar) bilişsel süreçlerin anlaşılmasında kritik öneme sahiptir. Odaklanmış dikkat (FAM) ve açık izleme (OMM) meditasyon stillerinin beynin dinamik geçiş karmaşıklığı ve kritiklik noktası üzerindeki etkileri, zihin ile nöral korelasyonlar arasındaki boşluğu doldurmayı hedefleyen güncel bir tartışma alanıdır. Bu çalışma, yüksek zamansal çözünürlüklü MEG verilerini kullanarak meditasyon stillerinin beyin kritikliği üzerindeki spesifik modülasyonlarını sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
İngiltere ve Türkiye'de Çocuklarla Adli Görüşmeye İlişkin Mevcut Durum Değerlendirmesi
Çocuk istismarı ve özellikle cinsel istismar vakalarında, mağdur çocukların adli süreçlerde doğru, güvenilir ve detaylı ifade verebilmeleri adalet mekanizmasının işlemesi açısından kritik bir önem taşımaktadır. Ancak çocukların gelişimsel özellikleri, travma sonrası yaşadıkları baskılar ve adli ortamların hissettirdiği kaygı, ifade alma süreçlerinde özel yöntemlerin uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. İngiltere gibi gelişmiş ülkeler onlarca yıllık süreçte PEACE ve ABE gibi adli görüşme protokolleri ve eğitim standartları geliştirmişken, Türkiye'de Çocuk İzlem Merkezleri ve Adli Görüşme Odaları gibi kurumsal yapılar hızla yaygınlaşmaktadır. Alanın temel tartışması, çocukların ikincil örselenmesini önleyen ve adli görüşmenin kalitesini standartlaştıran bütüncül bir adli görüşme protokolünün ve uzmanlaşmış uygulayıcı modelinin Türkiye adli sistemine nasıl entegre edileceğidir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Kas İskelet Sistemi Hastalıklarında Telerehabilitasyon Uygulamalarının Güncel Durumu ve Klinik Kılavuzu
Kas iskelet sistemi hastalıklarının rehabilitasyonunda dijital sağlık teknolojilerinin kullanımı, özellikle küresel pandemi sürecinde hızlı bir ivme kazanmıştır. Geleneksel yüz yüze fizik tedavi yöntemlerinin erişilebilirlik, maliyet ve coğrafi engeller gibi kısıtlamaları, klinisyenleri ve araştırmacıları alternatif hizmet sunum modellerine yönlendirmiştir. Ancak telerehabilitasyon alanında ortak bir terminolojinin bulunmaması, klinik uygulama standartlarının tam olarak belirlenmemiş olması, yasal uyumluluk sorunları ve eğitim müfredatındaki eksiklikler, bu yöntemin sağlık sistemlerine entegrasyonunda ciddi tartışmalara ve karmaşaya yol açmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türk Kadınının Modernleşme Sürecinde Bir Sembol Olarak Latife Hanım
Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçiş sürecinde kadınların toplumsal, hukuki ve siyasal statülerindeki dönüşüm, Türk modernleşme tarihinin en temel tartışma alanlarından birini oluşturmaktadır. Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde başlayan eğitim reformları ve fikri tartışmalar, Cumhuriyet'in ilanı ve devamındaki devrimlerle radikal bir hukuki ve sosyal kimlik kazanmıştır. Literatürde Türk kadınının kamusal alana katılımı genellikle mevzuat değişiklikleri çerçevesinde ele alınırken, bu sürecin uluslararası basındaki algısı ve toplumsal zihniyete rol model teşkil eden sembol figürlerin işlevi yeterince bütüncül incelenmemiştir. Bu çalışma, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e kadının konumunu karşılaştırırken, Batı ve özellikle İngiliz basınının bu değişimi nasıl değerlendirdiğini ve Latife Hanım'ın çağdaş eğitimli bir rol model olarak modernleşme sürecindeki sembolik yerini sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Liderlik Tarzının Antrenör-Sporcu İlişkisi, Sporcuların Motivasyonları ve Sporcu Tatmini Üzerindeki Etkileri
Spor psikolojisi ve spor yönetimi alanında antrenör liderlik tarzlarının sporcuların psikolojik gelişimi, eğitim verimliliği ve tatmin düzeyleri üzerindeki etkileri kapsamlı biçimde tartışılmaktadır. Çin yükseköğretimindeki merkeziyetçi ve performans odaklı spor sistemi bünyesinde otokratik ve demokratik liderlik yaklaşımlarının antrenör-sporcu ilişkisi, özerk motivasyon ve sporcu tatmini üzerindeki doğrudan ve dolaylı mekanizmaları ampirik olarak açıklanmayı bekleyen önemli bir araştırma konusudur.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Kaygı ve Depresyonun Ötesinde Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Esenlik Değerlendirmesi: Bir Kapsam Belirleme İncelemesi
Tıp eğitimi boyunca öğrencilerin yoğun akademik yük ve klinik sorumluluklarla karşılaşması esenliklerini ciddi oranda bozmaktadır. Literatürde bu durum sıklıkla depresyon ve kaygı gibi klinik patolojiler üzerinden incelenmekte, ancak bu yaklaşım öğrencilerin bütüncül iyilik hallerini tanımlamakta yetersiz kalmaktadır. Bu bağlamda esenliği tükenmişlik, stresör kaynakları ve başa çıkma gibi çok boyutlu parametrelerle değerlendiren geçerli ölçme araçlarının sistematik olarak derlenmesi ihtiyacı bu incelemenin temel sorusunu oluşturmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Pliometrik Antrenmanin Gulle Atma Tekniği Performans Düzeyleri ve İlgili Motor Beceriler Üzerindeki Etkisi
Beden eğitimi ve spor bilimleri alanında, atletizm atma disiplinlerinden biri olan gülle atma, üst düzey patlayıcı güç, kısa süreli ivmelenme ve nöromüsküler koordinasyon gerektiren dinamik bir branş olarak öne çıkmaktadır. Literatürde atma performansını artırmak amacıyla geleneksel direnç antrenmanlarının etkileri incelenmiş olsa da, pliometrik antrenmanların gülle atma tekniği ve temel motor yetiler üzerindeki doğrudan etkileri ve bu gelişimin arkasındaki mekanizmalar detaylı bir incelemeye ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışma, genç sporcularda pliometrik antrenman programlarının gülle atma becerisi ve ilgili motor faktörler üzerindeki rolünü ampirik olarak ele almaktadır.