Nicel araştırma · 2020
Rates of Alexithymia and Its Association With Smartphone Addiction Among a Sample of University Students in Egypt
Okur sorusu
Bu çalışmada, Mısır'daki üniversite öğrencilerinde aleksitimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasında çok güçlü bir pozitif ilişki olduğu (OR=4,33) gösterilmiştir. 200 öğrenci üzerinde yapılan analizler, örneklemin yüzde 22'sinin aleksitimi yaşadığını, yüzde 32,5'inin ise akıllı telefon bağımlılığı kriterlerini karşıladığını ortaya koymuştur.
Kaynak izi: (Elkholy et al., 2020)
Öne çıkanlar
Modern psikiyatri literatüründe aleksitimi, bireyin kendi duygularını söze dökme noktasında yaşadığı yetersizlik ve bedensel duyumlar ile duygusal tepkileri ayırt edememesi olarak karakterize edilmektedir. Bu durumun anksiyete, depresyon ve düşük özgüven gibi psikolojik sorunların yanı sıra, madde bağımlılığı ve internet bağımlılığı gibi patolojik davranışlarla yakından ilişkili olduğu bilinmektedir. Akıllı telefonlar, bilgiye erişimi kolaylaştırsa da kontrolsüz kullanımı neticesinde bireylerin günlük işlevselliğini bozan, tolerans ve yoksunluk belirtileriyle seyreden davranışsal bir bağımlılık türüne kapı aralamaktadır. Mevcut literatürde aleksitimik bireylerin duygusal düzenleme güçlüklerini aşmak adına dijital platformlara yöneldiği iddia edilse de, bu ilişkinin Mısır özelindeki yansımaları henüz yeterince aydınlatılmamıştır.
Bu çalışma, Mısır'daki Ain Shams Üniversitesi'nde öğrenim gören 200 öğrenciden oluşan bir örneklem grubu üzerinde kesitsel bir araştırma deseniyle yürütülmüştür. Katılımcılardan veri toplama sürecinde, aleksitimi düzeylerini belirlemek amacıyla Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAS-20) ve akıllı telefon bağımlılığını ölçmek için Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği - Kısa Versiyon (SAS-SV) kullanılmıştır. Araştırma tasarımı, demografik değişkenlerin hem aleksitimi hem de bağımlılık skorları üzerindeki etkisini analiz etmek üzere kurgulanmış; verilerin analizinde ki-kare, t-testi ve lojistik regresyon tekniklerinden yararlanılmıştır. Örneklem büyüklüğü, hata payı ve evrenin temsil kabiliyeti gözetilerek titizlikle hesaplanmış, katılımcıların hem teorik hem de uygulamalı fakültelerden gelmesine özen gösterilmiştir.
Araştırmadan elde edilen nicel veriler, örneklemin %22’sinin klinik düzeyde aleksitimi kriterlerini karşıladığını, yaklaşık üçte birinin (%32,5) ise akıllı telefon bağımlılığı riski taşıdığını ortaya koymaktadır. Cinsiyet bazlı analizlerde, kadın öğrencilerin akıllı telefon bağımlılığı ölçek puanlarının erkeklerden anlamlı derecede yüksek olduğu saptanırken, aleksitimi oranlarında cinsiyetler arası istatistiksel bir fark gözlenmemiştir. En çarpıcı bulgu ise aleksitimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki güçlü pozitif ilişkidir; analizler aleksitimik özellikler gösteren bireylerin akıllı telefon bağımlısı olma olasılığının normal bireylere göre dört kattan daha fazla olduğunu doğrulamıştır. Lojistik regresyon modelleri de aleksitiminin, akıllı telefon bağımlılığının en güçlü yordayıcısı olduğunu destekler niteliktedir.
Çalışmanın sonuçları, aleksitiminin duygusal bir kaçış yolu olarak dijital cihaz kullanımını tetiklediği yönündeki teorik varsayımları ampirik verilerle desteklemektedir. Mısır bağlamında bulunan yüksek aleksitimi oranları, duygusal ifadeyi zayıflık olarak gören kültürel inançlarla ve somatizasyon eğilimleriyle ilişkilendirilerek yorumlanmıştır. Batı literatürüyle karşılaştırıldığında, bu araştırmanın sunduğu veriler, davranışsal bağımlılıkların önlenmesinde duygusal farkındalık eğitimlerinin kritik önemini vurgulamaktadır. Makale, üniversite öğrencilerinin akademik ve ruhsal sağlığını korumak adına dijital kullanım alışkanlıklarının yanı sıra altta yatan duygusal yetersizliklerin de ele alınması gerektiğini göstererek, bölgedeki gelecek araştırmalar için sağlam bir temel oluşturmaktadır.
Makale, aleksitimi olgusunu duygusal düzenleme güçlüğü çerçevesinde ele almakta ve bireylerin tanımlayamadıkları duygularıyla başa çıkmak için akıllı telefon bağımlılığı gibi davranışsal kaçış mekanizmalarına yöneldiği teorisine dayanmaktadır.
Çalışma; aleksitiminin anksiyete, depresyon ve düşük özgüvenle ilişkisini inceleyen psikoloji literatürü ile akıllı telefon bağımlılığının fiziksel ve mental sağlık üzerindeki etkilerini tartışan güncel araştırmaları sentezlemektedir.
Bu araştırmanın temel amacı, Mısır'daki bir üniversite örnekleminde aleksitimi yaygınlığını belirlemek ve bu durumun akıllı telefon bağımlılığı ile olan ilişkisini nicel verilerle analiz etmektir (Elkholy et al., 2020).
Bu araştirma, Mısır'daki üniversite öğrencileri arasında aleksitimi yaygınlığını ve bunun akıllı telefon bağımlılığı ile ilişkisini belirlemek amacıyla kesitsel ve nicel bir yaklaşım benimsemiştir (Elkholy et al., 2020).
Mısır'daki üniversite öğrencileri arasında aleksitimi yaygınlığı yüzde 22 olarak saptanmıştır ve bu durum öğrencilerin yüzde 78'inin bu özellikten muaf olduğunu göstermektedir (Elkholy et al., 2020).
Araştırma örnekleminin yaklaşık üçte birinin (yüzde 32,5) akıllı telefon bağımlılığı kriterlerini karşıladığı ve bu oranın küresel bağımlılık eğilimleriyle uyumlu olduğu görülmüştür (Elkholy et al., 2020).
Aleksitimi varlığı ile akıllı telefon bağımlılığı arasında 4,33 olasılık oranıyla ifade edilen son derece güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (Elkholy et al., 2020).
Kadın öğrenciler, erkeklere oranla akıllı telefon bağımlılığı ölçeğinde istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek ortalama puanlar elde etmişlerdir (Elkholy et al., 2020).
Araştırma sonuçları, Mısırlı üniversite öğrencileri arasında aleksitiminin yüzde 22 oranında görüldüğünü ortaya koymuştur. Yazarlar, bu oranın cinsiyet, fakülte türü veya akademik sınıftan bağımsız olduğunu belirterek, aleksitiminin örneklem genelinde homojen bir dağılım sergilediğini vurgulamaktadır.
Akıllı telefon bağımlılığı yaygınlığı ise yüzde 32,5 olarak saptanmış, kadın öğrencilerin bağımlılık puanlarının erkeklerden anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Yazar, kadınların sosyal etkileşim ve iletişim amaçlı yoğun telefon kullanımının bu skor farkında etkili olabileceğini tartışmaktadır.
Aleksitimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki 4,33 katlık güçlü ilişki, çalışmanın en temel bulgusudur. Yazarlar bu durumu, duygularını tanımakta güçlük çeken bireylerin, duygusal düzenleme aracı olarak internet ve akıllı cihazları bir kaçış mekanizması şeklinde kullanmalarıyla açıklamaktadır.
Elde edilen bulgular Ürdün literatürüyle paralellik gösterirken, Batılı ülkelerdeki oranlardan daha yüksektir. Yazarlar, Arap kültüründe duygusal ifadenin bir zayıflık olarak görülmesi gibi kültürel faktörlerin aleksitimi oranlarındaki bu farklılığı açıklayabileceğini literatürle ilişkilendirerek sunmaktadır.
Mısır örnekleminde bulunan yüzde 22'lik aleksitimi oranı, Ürdünlü üniversite öğrencilerinde saptanan yüzde 24,6'lık oranla büyük ölçüde benzerlik göstermektedir (Elkholy et al., 2020).
Bu çalışma, psikoloji ve davranışsal bağımlılıklar yazınında aleksitimi kavramı ile dijital teknoloji kötüye kullanımı arasındaki ilişkiyi Orta Doğu gençliği özelinde somutlaştıran ampirik bir dayanak işlevi görmektedir. Batı merkezli araştırmaların hakim olduğu literatüre Mısır'daki bir devlet üniversitesinden sağlanan verilerle katkıda bulunarak, duygusal düzenleme güçlüklerinin akıllı telefon bağımlılığı üzerindeki tetikleyici etkisini doğrulamaktadır. Davranışsal bağımlılık modellerinde duygu ifade etmedeki yetersizliklerin birincil risk faktörü olduğunu kanıtlayan çalışma, üniversite öğrencilerinin ruh sağlığını korumaya yönelik önleyici klinik müdahalelere ve psikolojik danışmanlık programlarına ampirik veri altyapısı sunmaktadır.
Çalışma, Sifneos ve Taylor tarafından temelleri atılan aleksitimi kuramını ve Kwon ile arkadaşları tarafından geliştirilen akıllı telefon bağımlılığı ölçütlerini sentezleyerek önceki literatürle güçlü bir bağ kurmaktadır. Elde edilen yüzde 22'lik aleksitimi oranı, Ürdün'de Hamaideh tarafından ulaşılan yüzde 24,6'lık bulguyla belirgin bir paralellik gösterirken; Scimeca ve arkadaşlarının İtalya'da, Mason ve arkadaşlarının İngiltere'de saptadığı oranlardan belirgin biçimde yüksektir. Yazar, bu epidemiyolojik farkı Sayed ve Alqahtani gibi araştırmacıların vurguladığı Arap toplumlarındaki duygusal dışavurum kısıtlılığı ve somatizasyon eğilimleri ile açıklayarak kuramsal çerçeveyi kültürel bağlamla zenginleştirmektedir.
Literatür taraması yapacak araştırmacılar için bu eser, aleksitiminin teknoloji bağımlılığı üzerindeki kestirimci gücünü gösteren regresyon analizleri ve olasılık oranları (OR=4,33) bakımından kritik bir başvuru kaynağıdır. Özellikle duygusal işleme eksiklikleri ile dijital cihaz kullanımı arasındaki nedensellik ve korelasyon tartışmalarında Arap dünyasındaki ilk ampirik veriyi temsil etmektedir. Ayrıca Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAS-20) ile Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formunun (SAS-SV) Arapça uyarlamalarının geçerlik ve güvenirliğini saha uygulamasıyla teyit ederek, gelecekteki ölçek uyarlama ve kültürlerarası karşılaştırma çalışmalarına metodolojik referans oluşturmaktadır.
Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki araştırma taslaklarına dönüştürülmüştür.
Tezin literatür taraması bölümünde duygusal düzenleme güçlüklerinin davranışsal bağımlılıklar üzerindeki tetikleyici etkisini vurgulamak için odds oranı (OR=4,33) bulgusu doğrudan referans gösterilebilir (Elkholy et al., 2020).
Makaleyle bağlantısı: Makale yazarının kesitsel tasarımın nedensellik bağı kuramadığı yönündeki açık sınırlılık vurgusundan ve gelecek araştırmalar için boylamsal desen kullanılması yönündeki doğrudan çağrısından türetilmiştir (Elkholy et al., 2020).
Tartışma bölümünde elde edilen bağımlılık oranları Mısır verisiyle (yüzde 32,5) kıyaslanarak genç nüfustaki yaygınlık trendleri değerlendirilebilir (Elkholy et al., 2020).
Makaleyle bağlantısı: Çalışmanın tartışma bölümünde öz-bildirim ölçeklerinin getirdiği kısıtlılıklara dikkat çekilerek gelecekte daha objektif veri toplama yöntemlerinin kullanılması gerektiği önerisinden türetilmiştir (Elkholy et al., 2020).
Giriş ve arka plan kısmında aleksitimi yaygınlığının kültürel değişkenlerden etkilendiğini ve Mısır'da yüzde 22 düzeyinde olduğunu gösteren somut veri olarak sunulabilir (Elkholy et al., 2020).
Makaleyle bağlantısı: Makalenin tek bir üniversiteden veri toplanması ve örneklem boyutunun sınırlı olması nedeniyle genellenebilirliğin kısıtlı kaldığı yönündeki yazar tespitinden türetilmiştir (Elkholy et al., 2020).
Üniversite öğrencileri arasında Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) hakkında ciddi bir farkındalık eksikliği bulunmakta olup, katılımcıların %54,8'i bu kavramı daha önce hiç duymamıştır, %45,2'si ise kavramı duyduğunu ancak ne anlama geldiğini bilmediğini belirtmiştir.
Sanrika Sahadeo ve 3 yazar · Sosyal Bilimler
Algılanan stres düzeyi, zihinsel iyilik hali ile güçlü ve negatif bir ilişki sergilemekte olup, zihinsel iyilik halindeki toplam varyansın yüzde kırk beşini açıklamaktadır.
Sybren Slimmen ve 3 yazar · PLoS ONE · Sosyal Bilimler
Sınıf içi ders etkinlikleri esnasında deneyimlenen keyif, umut ve gurur gibi olumlu akademik duyguların, öğrencilerin üniversite yaşamına uyum sağlama düzeylerini istatistiksel açıdan anlamlı ve doğrudan yordadığı saptanmıştır.
Rubia Cobo‐Rendón ve 3 yazar · Frontiers in Education · Sosyal Bilimler