Akademik arama
Arama sonuçları
“çok boyutlu” için 12 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Barselona Beyin Sağlığı Girişimi: Beyin Sağlığının Belirleyicilerini Tanımlamaya ve Geliştirmeye Yönelik Kohort Çalışması Protokolü
Dünya genelinde yaşam beklentisinin artmasıyla birlikte yaşlanan nüfusta nörolojik ve nöropsikiyatrik hastalıkların görülme sıklığı hızla yükselmektedir. Ancak yaşam süresindeki uzama, sağlıklı yaşam süresinin uzamasıyla her zaman paralellik göstermemektedir. Güncel literatürde, beyin sağlığının korunması ve nörodejenerasyonun önlenmesinde yaşam tarzı faktörlerinin (beslenme, egzersiz, uyku, zihinsel ve sosyal aktivite, yaşam amacı) biyolojik belirteçlerle nasıl etkileştiği tartışılmaktadır. Barselona Beyin Sağlığı Girişimi, bu etkileşimleri boylamsal ve çok boyutlu bir yaklaşımla inceleyerek kişiselleştirilmiş koruyucu müdahalelere zemin hazırlamayı hedefleyen kapsamlı bir kohort çalışması olarak alandaki kritik bir boşluğu doldurmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Türkiye Otomotiv Sanayi Sektörünün Teknolojik ve Yenilikçi Yapısı ile Yetenekleri: Keşfedici Bir Çalışma
Otomotiv sektörü, küresel üretim ve ticaret hacminde çok kritik bir paya sahip olup ülkelerin endüstriyel ve ekonomik kalkınmasında sürükleyici bir rol oynamaktadır. Son yıllarda dijital dönüşüm ve yapay zeka gibi hızlı teknolojik gelişmelerle derin bir dönüşüm geçiren sektörde rekabet gücünü koruyabilmek, bilim, teknoloji ve yenilik göstergelerinin doğru analiz edilmesini ve stratejik planlamanın bu göstergeler doğrultusunda şekillendirilmesini gerektirmektedir. Sektörün sürdürülebilirliği, bilimsel altyapı, Ar-Ge harcamaları, patent başvuruları ve üretim kapasitesi arasındaki yapısal ilişkilerin anlaşılmasına bağlıdır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Davutoğlu Döneminde Balkanlar ve Sırbistan’a Yönelik Türk Dış Politikası İncelemesi
Avrasya jeopolitiğinde Türkiye’nin artan rolü ve bölgesel güç olma çabaları, Balkanlar ve Sırbistan ile ilişkilerde belirgin bir dış politika dönüşümünü beraberinde getirmiştir. Soğuk Savaş sonrası statükocu yaklaşımdan çok boyutlu ve proaktif anlayışa geçiş, Türkiye’nin Balkanlar’daki varlığını yeniden yapılandırmıştır. Bu çalışma, Ahmet Davutoğlu döneminde Türk dış politikasının Stratejik Derinlik doktrini çerçevesinde Balkanlar ve Sırbistan ölçeğinde nasıl uygulandığını, ikili ilişkilerin siyasi, ekonomik ve kültürel boyutları ile kamuoyu algısının bu süreçteki etkilerini derinlemesine ele almaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Beş Faktör Kişilik Modelinin Yarışmalı Sporlarda Performans Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme
Spor psikolojisi yazınında kişiliğin atletik performans üzerindeki rolü uzun yıllardır tartışmalı bir konu olmuştur. Bir taraf kişiliğin performans üzerinde ihmal edilebilir bir etkiye sahip olduğunu savunurken, diğer taraf kişilik özelliklerinin başarıyı doğrudan şekillendirdiğini öne sürmektedir. Son yıllarda gelişen çok boyutlu yaklaşım ise Beş Faktör Kişilik Modeli çerçevesinde kişiliğin spor türü, yarışma düzeyi ve yaş gibi değişkenlerle etkileşime girerek doğrudan ve dolaylı etkiler oluşturduğunu vurgulamaktadır. Bu çalışma, alan yazındaki yöntemsel ve bulgusal tutarsızlıkları gidermek ve güncel sistematik kanıtları sentezlemek amacıyla yürütülmüştür.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Küresel Sağlık İşgücünde İşyerinde Şiddete Toplumsal Cinsiyet Odaklı Bir Bakış: Literatürün Kapsamlı Bir İncelemesi
Sağlık sektöründe işyerinde şiddet (WPV), bireysel sağlayıcılardan kurumsal yapılara ve toplumsal düzeye kadar tüm kademeleri etkileyen çok boyutlu bir krizdir. Literatürde şiddetin yaygınlığı ve risk faktörleri sıklıkla araştırılmasına karşın, toplumsal cinsiyete dayalı işyeri şiddeti (GB-WPV) hak ettiği ilgiyi görmemiştir. Şiddet olgusu sosyo-ekonomik, kültürel ve kurumsal toplumsal cinsiyet rolleriyle derinden ilişkilidir ve kadın sağlık çalışanlarının dezavantajlı konumlarını pekiştirmektedir. Bu makale, küresel sağlık işgücünde toplumsal cinsiyetin şiddet türleri ve deneyimleri üzerindeki etkisini kapsamlı bir tarama ile ele alarak alandaki bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Dijitalleşmenin Çevre, Sosyal ve Yönetişim ile Sürdürülebilirlik Üzerindeki Rolü: Çıkarımlar İçin İncelemeye Dayalı Bir Çalışma
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişim, geleneksel ekonomik büyüme modellerini dönüştürürken aynı zamanda ekolojik ve sosyal sürdürülebilirlik alanlarında yeni bir tartışma başlatmıştır. Literatürde dijitalleşmenin ekonomik verimliliği artırdığı savunulurken, artan karbon ayak izi gibi olumsuz çevresel etkileri de yoğun şekilde tartışılmaktadır. Bu çalışma, dijitalleşmenin çevre, sosyal gelişim, yönetişim ve genel sürdürülebilirlik hedefleri üzerindeki çok boyutlu etkilerini bütünsel bir literatür taraması çerçevesinde ele alarak alandaki kuramsal açıkları kapatmayı ve politika yapıcılara rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Türkiye'deki Kadınların İntihar Eğilimleri Üzerinde Etkili Olan Faktörlerin Rolü
Kadına yönelik şiddet ve intihar eğilimi, dünya genelinde kamu sağlığı politikalarının ve sosyolojik araştırmaların merkezinde yer alan karmaşık bir sorundur. Türkiye bağlamında kadınların intihar davranışları, bireysel psikolojik süreçlerin ötesinde sosyoekonomik şartlar, coğrafi dinamikler, eş veya partner ilişkilerindeki denetim mekanizmaları ve maruz kalınan çok boyutlu şiddet türleriyle şekillenmektedir. Ulusal düzeydeki temsil kabiliyeti yüksek verilerle kadın intihar eğilimini analiz etmek, risk gruplarını tespit etmek ve kanıta dayalı önleme stratejileri geliştirmek açısından hayati bir gerekliliktir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Kaygı ve Depresyonun Ötesinde Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Esenlik Değerlendirmesi: Bir Kapsam Belirleme İncelemesi
Tıp eğitimi boyunca öğrencilerin yoğun akademik yük ve klinik sorumluluklarla karşılaşması esenliklerini ciddi oranda bozmaktadır. Literatürde bu durum sıklıkla depresyon ve kaygı gibi klinik patolojiler üzerinden incelenmekte, ancak bu yaklaşım öğrencilerin bütüncül iyilik hallerini tanımlamakta yetersiz kalmaktadır. Bu bağlamda esenliği tükenmişlik, stresör kaynakları ve başa çıkma gibi çok boyutlu parametrelerle değerlendiren geçerli ölçme araçlarının sistematik olarak derlenmesi ihtiyacı bu incelemenin temel sorusunu oluşturmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
İstanbul İklimi Üzerindeki Uzun Dönemli Şehir Isı Adası Etkisinin Değerlendirilmesi
Hızlı kentleşme, nüfus artışı ve düzensiz arazi kullanımı, küresel ölçekte megakentlerin yerel iklim yapılarını değiştiren temel faktörler arasında yer almaktadır. Kırsal alanların kentsel yerleşimlere dönüştürülmesi, yüzey radyasyonunu ve enerji dengesini bozarak kentsel alanların kırsal çevrelerine kıyasla daha sıcak olmasına yol açan kentsel ısı adası (UHI) olgusunu tetiklemektedir. İstanbul gibi sanayileşme ve yoğun göçle büyüyen megakentlerde, bitki örtüsünün azalması ve betonlaşmanın artması mikroklimatik dengeleri doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda alan literatürü, kentsel alan genişlemesi ile uzun dönemli sıcaklık eğilimleri arasındaki etkileşimin meteorolojik veriler ve arazi örtüsü analizleriyle çok boyutlu olarak çözümlenmesi gerekliliğini tartışmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Türkiye'de Jeopolitik Öğretiminin Disipliner Sınırları ve Metodolojik Sorunları
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplinlerinde jeopolitik, coğrafi alanlar üzerindeki nüfuz ve otorite ilişkilerini inceleyen kritik bir alt alan olmasına rağmen, akademik düzeydeki konumu ve metodolojik sınırları sıklıkla tartışılmaktadır. Türkiye'deki yükseköğretim müfredatlarında jeopolitik, çoğunlukla devlet merkezli, katı realist bir güvenlik yaklaşımı ve askeri vesayet gölgesinde kalmış bir çalışma alanı olarak konumlandırılmaktadır. Bu durum, jeopolitiğin çok boyutlu uzamsal ölçekleri, kartografik temsilleri ve tarihsel analiz yöntemlerini dışlayan dar bir çerçeveye sıkışmasına neden olmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Hastanelerde Çalışan Hemşirelerde İş Yaşam Dengesi ile İlişkili Faktörler: Sosyo-Ekolojik Bir Kapsamlı Derleme
Hemşirelik iş gücü, küresel sağlık sistemlerinin omurgasını oluşturmakta olup, yirmi dört saatlik vardiya sistemleri ve yoğun iş yükleri hemşirelerin iş yaşam dengesini olumsuz etkilemektedir. Bu durum, tükenmişlik sendromuna, zihinsel yörgünluğa ve meslekten ayrılma niyetlerine yol açarak hem hizmet kalitesini hem de hasta güvenliğini tehdit etmektedir. Bireysel tükenmişliğin ötesinde örgütsel ve sistemsel kökleri olan bu sorun, çok boyutlu bir bakış açısıyla incelenmeyi gerektirmektedir. Mevcut literatürde iş yaşam dengesini etkileyen faktörlerin izole biçimde ele alındığı görülmekte olup, bireysel dirençten örgütsel kültüre kadar uzanan katmanları bütüncül bir yaklaşımla haritalandıran kapsamlı bir çerçeveye duyulan ihtiyaç bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Z Kuşağının Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıklarının İncelenmesi
Dijitalleşme süreçlerinin hız kazanmasıyla birlikte internet ve bilgisayar teknolojileri bireysel yaşamın merkezine yerleşmiş, özellikle iletişim pratikleri köklü bir dönüşüm geçirmiştir. Geleneksel iletişim biçimlerinin yerini dijital ağlara bırakması, çocukluk dönemi de dahil olmak üzere her yaş grubunda yeni alışkanlıkların doğmasına yol açmıştır. Alanyazında genellikle ortaokul ve lise düzeyindeki bireyler üzerine odaklanıldığı görülmekte, daha erken yaş gruplarında sosyal medya kullanımının dinamikleri yeterince ele alınmamaktadır. Bu araştırma, Z kuşağı olarak tanımlanan ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal medya kullanım alışkanlıklarını çok boyutlu bir perspektifle ele alarak bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.