Akademik arama
Arama sonuçları
“zarar” için 9 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Gazzede Kritik Sivil Altyapıya Verilen Zararın Mekansal Analizi: İsrail Askeri Harekatının İlk Safhası Üzerine Kantitatif Bir İnceleme (7 Ekim - 22 Kasım 2023)
Uluslararası insancıl hukuk, silahlı çatışma dönemlerinde sivil nüfusun bekası için kritik öneme sahip sağlık, eğitim ve su gibi temel altyapı tesislerinin korunmasını zorunlu kılar. Ancak kentsel savaş alanlarında bu tesislerin uğradığı yıkım, hem kısa vadeli insani krizlere hem de uzun vadeli toplumsal çöküşe neden olmaktadır. Mevcut akademik tartışmalar, çatışma bölgelerinde veri toplama zorluklarını aşmak için uzaktan algılama teknolojilerinin kullanımına ve askeri eylemlerin uluslararası hukuk normlarına uyumuna odaklanmaktadır. Bu çalışma, Gazze örneğinde sivil altyapı tahribatının tesadüfi mi yoksa sistematik bir kümelenme eğiliminde mi olduğunu sörgülayarak literatüre mekansal-istatistiksel bir kanıt sunmaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
İngiliz Profesyonel Futbolunda Kötü Muamelenin Anlaşılmasına Doğru: Koruma ve Refah Personelinin Nitel Analizi
Spor ortamlarında kişilerarası şiddet ve kötü muamele olgusu, sporcuların ruh sağlığı, sporu bırakma oranları ve tükenmişlik durumları üzerindeki yıkıcı etkileri nedeniyle uluslararası literatürde giderek artan bir ilgiyle incelenmektedir. Özellikle profesyonel futbol kültürü; performans odaklılığı, geleneksel hiyerarşik güç yapıları, şakacılık kılıfı altına gizlenen zorbalık eylemleri ve baskıcı yönetim anlayışıyla kötü muamelenin meşrulaştırıldığı özel bir alan oluşturmaktadır. Çocuk ve savunmasız gruplara yönelik koruma politikaları bulunmasına rağmen, yetişkin erkek futbölçuları kapsayan bütüncül düzenlemelerin eksikliği ve kavramsal karmaşa, sorunun tespiti ile önlenmesini güçleştirmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Yapay Zeka ile Siber Güvenlik ve Gizliliğin İlerletilmesi: Güncel Eğilimler ve Gelecek Araştırma Yönelimleri
Dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte siber tehditlerin karmaşıklığı artmış, geleneksel statik ve kural tabanlı güvenlik sistemleri yetersiz kalmaya başlamıştır. Yapay zeka ve makine öğrenimi teknolojileri; sızma tespiti, zararlı yazılım sınıflandırma ve gizlilik koruma gibi alanlarda öngörücü analitik ve otonom karar alma yetenekleriyle öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, yapay zekanın siber güvenlik ve gizlilik alanlarındaki kullanımını 20 yıllık geniş bir literatür ölçeğinde bütüncül olarak sentezleyen ve gelecekteki araştırma yönelimlerini haritalandıran sistematik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Türkiye'de Ağrı İli ve Ağrı Dağı Cryptinae ve Phygadeuontinae (Hymenoptera: Ichneumonidae) İçin Yeni ve Ek Kayıtlar
Hymenoptera takımının Ichneumonidae familyasına bağlı Cryptinae ve Phygadeuontinae alt familyaları, idiobiont ektoparazitoid yaşam formlarıyla tarımsal ve doğal ekosistemlerde zararlı böcek popülasyonlarının biyolojik kontrolünde kritik rol oynamaktadır. Türkiye zengin topoğrafyası ve biyoçeşitliliğine rağmen, Doğu Anadolu Bölgesi ve yüksek rakımlı micro-habitatlarda faunistik envanter çalışmaları henüz tamamlanmamıştır. Bu makale, Ağrı ili ve Ağrı Dağı gibi coğrafi açıdan özgün ve yüksek rakımlı alanlardaki Cryptinae ve Phygadeuontinae tür çeşitliliğini, konukçu ilişkilerini ve zoocoğrafik yayılışlarını belirleme sorusuna odaklanmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Türkiye'nin Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi (Erzurum: Yakutiye ve Uzundere) Ichneumonidae (Hymenoptera) Türleri Üzerine Faunistik Bir Araştırma
Ichneumonidae (Hymenoptera) familyası, dünya genelinde tanımlanmış yaklaşık 25.000 türü ve tahmin edilen 60.000-100.000 tür çeşitliliğiyle parazitoit yaban arılarının en büyük grubunu oluşturmaktadır. Biyolojik mücadele programlarında zararlı böcek popülasyonlarını baskılamada kritik rol oynayan bu familyanın Türkiye'deki tür sayısı son yıllardaki araştırmalarla 1.439'a ulaşmıştır. Ancak farklı ekolojik ve iklimsel özelliklere sahip mikroklimal alanların faunistik açıdan henüz tam olarak taranmamış olması, Türkiye böcek biyoçeşitliliğinin eksiksiz tespiti önünde bir engel oluşturmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
FinnGen: İyi Fenotiplenmiş İzole Bir Popülasyondan Genetik Keşifler ve Biyo-Banka Araştırmaları
Popülasyon genetiği ve karmaşık hastalıkların mimarisini anlama literatüründe, izole ve kurucu darboğazı geçirmiş topluluklar nadir ve zararlı varyantların tespit edilmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Büyük ve yaşlı popülasyonlarda doğal seçilim nedeniyle düşük frekanslarda kalan veya elenen zararlı alleller, izole popülasyonlarda genetik sürüklenme sonuçu daha yüksek frekanslara ulaşabilmektedir. Bu durum, yaygın hastalıkların arkasındaki yüksek etkili işlevsel varyantların tanımlanmasını kolaylaştırır. FinnGen projesi, Finlandiya'nın 50 yılı aşkın süredir toplanan kapsamlı ulusal sağlık kayıt verileriyle 500.000 bireyin genomik verilerini birleştirerek tıbbi genetik literatüründeki bu temel soruyu geniş ölçekte araştırmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Sürdürülebilir Tarımsal Uygulamalar İçin Biyosürfaktanların Çok Yönlü Fonksiyonel Potansiyeli
Geleneksel tarımsal üretimde zararlılar ve bitki patojenleriyle mücadele etmek amacıyla sentetik kimyasal pestisitlerin, fungisitlerin ve gübrelerin aşırı kullanımı; toprak kalitesi, su kaynakları, hava ve genel ekosistem üzerinde ciddi tahribatlara yol açmaktadır. Suda çözünürlüğü düşük ve hidrofobik karakteri yüksek olan sentetik agrokimyasallar toprak parçacıklarına kuvvetle tutunarak çevrede uzun süre kalmakta, gıda zincirine sızarak insan ve hayvan sağlığı için kanserojen, teratojenik ve immünosüpresif riskler oluşturmaktadır. Bu olumsuzlukları gidermek adına son yıllarda mikroorganizmalar veya bitkiler tarafından üretilen, çevre dostu, biyobozunur ve düşük toksisiteye sahip biyosürfaktanların (ramnolipitler, surfaktin, mannosilertritol lipitleri, soforolipitler) biyolojik mücadele ajanı ve pestisit çözündürücü adjuvan olarak kullanımı akademik alanda kapsamlı şekilde tartışılmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Tümör Avcısı - CAR-T Hücre Tedavisi Füzesi Nereye Yönelecek?
Kimerik antijen reseptörü (CAR) T-hücre tedavisi, hematolojik malignitelerde çığır açan klinik başarılar elde etmiş olsa da katı tümörlerin (solid tümörler) tedavisinde antijen heterojenliği, baskılayıcı tümör mikroçevresi ve on-target off-tumor toksisitesi gibi önemli engellerle karşılaşmaktadır. Alandaki temel bilimsel tartışma, hem terapötik etkinliği maksimize edecek hem de sağlıklı dokulara zarar vermeyecek en kararlı ve özgül tümör antijen hedeflerinin belirlenmesi ve bu hedeflere yönelik direnç mekanizmalarının aşılması etrafında şekillenmektedir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
İklim Değişikliğinin Tarımsal Üretime Etkisi: Asya'da Sorunlar, Zorluklar ve Fırsatlar
Küresel iklim değişikliği ve iklim değişkenliği, özellikle kırılgan ve gıda güvencesizliği yüksek olan Asya bölgesinde tarımsal sürdürülebilirliği tehdit eden temel dinamikler arasında yer almaktadır. Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde altmışını barındıran Asya kıtasında, kuraklık, sıcaklık dalgaları, düzensiz ve şiddetli yağışlar, seller ve yeni gelişen zararlılar çiftçilerin geçim kaynaklarını doğrudan olumsuz etkilemektedir. Alan literatüründe iklim iklimsel aşırılıkların ürün verimi, hayvancılık, ormancılık ve su ürünleri üzerindeki tahribatı tartışılmakta; bölgesel gıda güvenliğini korumak adına iklim-akıllı ve dirençli tarım tekniklerinin geliştirilmesi ile disiplinlerarası modelleme yaklaşımlarının rolü sörgülanmaktadır.