Akademik arama
Arama sonuçları
“Algoritmalar” için 21 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Analog Tümleşik Devre Tasarımı Optimizasyonu İçin Evrimsel Algoritmaların Performans Değerlendirmesi
Analog tümleşik devre (IC) tasarımı, dijital devrelerin aksine, yüksek düzeyde karmaşıklık, çok sayıda çelişen tasarım kriteri ve manuel deneyime olan bağımlılık nedeniyle otomasyona direnç göstermektedir. Kazanç, faz marjı, güç tüketimi, alan ve bant genişliği gibi parametrelerin eş zamanlı olarak optimize edilmesi gerekmektedir. Literatürde, simülasyon tabanlı optimizasyon yöntemlerinde evrimsel algoritmaların kullanımı yaygınlaşmakla birlikte, bu algoritmaların yüksek hesaplama maliyetleri ve çoklu çalışmalardaki yüksek standart sapma sorunları çözülmeyi bekleyen temel araştırma konularıdır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Müzakereden Aklamaya: 2020 ABD Başkanlık Seçiminde Twitter Algoritmaları Kutuplaşmış Toplulukları ve Demokrasiyi Nasıl Zayıflattı?
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin çağdaş demokratik süreçler üzerindeki etkileri, akademik yazında uzun süredir devam eden ve uzlaşmaya varılamamış bir tartışma alanını oluşturmaktadır. Bu alandaki çalışmalar genellikle platformların kamusal ifade özgürlüğünü genişleterek katılımı artırdığına ya da tersine, filtre baloncukları ve yankı odaları yaratarak kutuplaşmayı tırmandırdığına odaklanmaktadır. Ancak bu çalışma, teknolojinin dışsal bir araç olarak insan davranışını etkilediği yönündeki geleneksel yaklaşımı aşarak, bireylerin dijital dünyada var olma biçimlerinin demokratik özneyi nasıl dönüştürdüğünü ele almakta ve politika teorisi ile bilgisayarlar bilimini kesiştiren özgün bir soru sormaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Yapay Zeka Algoritmaları Kullanılarak E-Sağlık Hasta İzleme Sistemi İçin Akıllı IoMT Tabanlı Mimari
Kronik hastalıkların yaygınlaşmasıyla birlikte uzaktan hasta izleme ve e-sağlık sistemlerinin önemi her geçen gün artmaktadır. Nesnelerin Tıbbi İnterneti (IoMT), giyilebilir sensörler ve bulut bilişim teknolojileri sağlık verilerinin sürekli ve hızlı biçimde toplanmasına imkân tanırken; bu verilerin yüksek boyutluluğu, gürültülü yapısı ve eksik değer içermesi verimli sınıflandırmayı zorlaştırmaktadır. Mevcut yapay zeka ve makine öğrenmesi yaklaşımları, hayati bulguların anlık analizinde ve anormal durumların yüksek doğrulukla tespit edilmesinde bilgi işleme hızı ile doğruluk oranı arasında denge kurmak durumundadır. Bu çalışma, yüksek boyutlu veri indirgeme, nesnel özellik seçimi ve hibrit derin öğrenme mimarilerini bir araya getirerek tıbbi izleme süreçlerindeki doğruluk ve zaman karmaşıklığı sorunlarına etkili bir çözüm sunmayı amaçlamaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Güvenilir Tıbbi Yapay Zekanın Etiği ve Yönetişimi: Tasarım ve Uygulama Düzeyinde Çok Disiplinli Bir Çerçeve
Yapay zeka teknolojilerinin sağlık hizmetlerine entegrasyonu, tanı ve tedavi süreçlerinde büyük bir dönüşüm sağlarken veri kalitesi, algoritmik sapma, şeffaflık eksikliği ve güvenlik gibi etik ve hukuki riskleri de beraberinde getirmektedir. Tıbbi yapay zekaya duyulan güvenin sarsılması, klinik uygulamalarda bu sistemlerin benimsenmesini zorlaştırmakta ve hekim-hasta ilişkisindeki özerklik ile sorumluluk dengelerini sarsmaktadır. Bu bağlamda, teknolojinin kontrolü dilemması çerçevesinde yapay zeka sistemlerinin tasarım ve uygulama boyutlarında güvenilirliğini etkileyen etik, hukuki ve düzenleyici etkenlerin çok disiplinli bir yaklaşımla incelenmesi literatürde kritik bir gereksinim haline gelmiştir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Lineament Analizine Dayalı Olarak Almalyk-Angren Sanayi Bölgesinin Sismik Aktivitesinin İncelenmesi
Sanayi bölgelerindeki sismik aktivitenin incelenmesi, insan faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkilerini anlamak ve sismik risk taşıyan alanlarda deprem öncüllerini belirlemek açısından büyük bir önem taşımaktadır. Çizgisellik analizi, uydulardan elde edilen uzaktan algılama verileri üzerinden jeolojik fay hatlarını ve çatlak sistemlerini tespit ederek sismik aktivite potansiyelini değerlendirmede kritik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Ancak geleneksel görsel yorumlama yöntemlerinin zaman alıcı ve öznel olması, uzaktan algılama verilerinin otomatik analiz algoritmalarıyla işlenmesini gerekli kılmaktadır. Bu makale, karmaşık tektonik yapılara ve madencilik faaliyetlerine sahip Almalyk-Angren sanayi bölgesinde deprem öncesi ve sonrası çizgisellik dinamiğindeki değişimleri otomatik yöntemlerle ortaya koyma tartışmasına odaklanmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Dört Boyutlu Kaos Tabanlı Kuantum Görüntü Şifreleme Algoritması
Kuantum görüntü işleme, kuantum hesaplama teknolojilerinin gelişmesiyle gürültülü orta ölçekli kuantum (NISQ) cihazlarında uygulanabilirliği artan kritik bir alandır. Kuantum görüntü şifreleme, bu alanda veri güvenliğini sağlamak için hayati öneme sahiptir. Klasik şifreleme algoritmalarının kuantum sistemlerine taşınmasında ortaya çıkan periyodiklik, küçük anahtar uzayı ve istatistiksel analizlere karşı hassasiyet gibi zafiyetler, düşük karmaşıklıklı ve yüksek güvenlikli şifreleme operatörlerinin geliştirilmesini gerektirmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Açıklanabilir Yapay Zekâ ile Makine Öğrenmesi Tabanlı Saldırı Tespit Sistemlerinin Değerlendirilmesi: Şeffaflık ve Yorumlanabilirliğin Artırılması
Modern ağ güvenlik altyapılarında makine öğrenmesi tabanlı saldırı tespit sistemleri, karmaşık siber tehditlerin ve daha önce karşılaşılmamış anormal trafik desenlerinin yakalanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Buna karşın derin öğrenme ve topluluk öğrenmesi algoritmalarının kapalı kutu niteliği, güvenlik analistlerinin üretilen alarmların arka planındaki mantığı kavramasını zorlaştırmakta, sistem kararlarına duyulan güveni zedelemektedir. Bu durum yüksek tespit başarımı ile karar şeffaflığı arasında süre gelen bir ikileme yol açmaktadır. Makale, Açıklanabilir Yapay Zekâ tekniklerini sınıflandırma modellerine entegre ederek hem tespitte yüksek doğruluk elde etmeyi hem de kararların sunumunda izlenebilir ve doğrulanabilir bir yorumlanabilirlik sunmayı hedefleyen güncel alan tartışmasına odaklanmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Yeniden Yapılandırılabilir Atom Dizilimlerine Dayalı Mantıksal Kuantum İşlemcisi
Kuantum hesaplama sistemlerinde faydalı ve geniş ölçekli algoritmaların yürütülebilmesi, fiziksel donanımların sunabileceği hata oranlarının çok altında kapı hata seviyelerini zorunlu kılmaktadır. Geleneksel fiziksel kübit mimarilerinde her kübit için birden fazla harici kontrol hattı gerekmesi, hataya dayanıklı kuantum hesaplamadaki mantıksal kodlama ölçeklenebilirliğini kısıtlamaktadır. Yeniden yapılandırılabilir tarafsız atom dizilimleri ise esnek dinamik bağlantısallık ve yüksek kapı sadakati sunarak mantıksal düzeyde paralelleştirilmiş kuantum işlemci mimarilerinin geliştirilmesine olanak tanımaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Varyasyonel Kuantum Özdeğer Çözücü: Yöntemler ve En İyi Uygulamalar Derlemesi
Kuantum kimyası ve yoğun madde fiziğinde çok elektronlu sistemlerin taban durumu enerjilerini ve elektronik yapı özelliklerini hesaplamak temel bir zorluk teşkil etmektedir. Klasik bilgisayar mimarileri, sistem boyutu büyüdükçe üssel olarak genişleyen elektron dalga fonksiyonlarını tam olarak modelleme konusunda hesaplama sınırlarıyla karşılaşmaktadır. Gürültülü Orta Ölçekli Kuantum (NISQ) çağında, sınırlı kübit sayısı ve gürültüye duyarlılık altında çalışan hibrit kuantum-klasik algoritmalar öne çıkmıştır. Varyasyonel Kuantum Özdeğer Çözücü (VQE), kuantum donanımlarının gürültü toleransı ile klasik iyileştiricilerin esnekliğini birleştirerek polinom zamanda çözümler sunmayı vaat etmekte, ancak literatürdeki yöntem çeşitliliği ve ölçeklenme kısıtları bütüncül bir değerlendirme gerektirmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
BIST Sanayi Endeksi'nde Finansal Başarısızlık Tahmini: Geleneksel Modellerin ve Kümelenme Tekniklerinin Değerlendirilmesi
Küresel ekonomik dalgalanmalar ve finansal krizler, şirketlerin yükümlülüklerini yerine getiremeyerek iflas veya tasfiye riskiyle karşı karşıya kalması anlamına gelen finansal sıkıntı kavramını yönetim ve finans literatürünün merkezine taşımıştır. Şirket yöneticileri, yatırımcılar ve kredi verenler açısından erken uyarı mekanizmalarının geliştirilmesi büyük önem taşırken, geleneksel Altman Z-skoru ve Springate S-skoru gibi çok değişkenli modeller ile makine öğrenmesi temelli kümeleme algoritmalarının gelişmekte olan piyasalardaki ayrıştırma başarısı tartışılmaktadır. Türkiye gibi finansal başarısızlığın resmi olarak ilan edilmesinden kaçınıldığı ve iflas süreçlerinin nadir işletildiği gelişmekte olan pazarlarda, geleneksel modellerin ayırt edicilik kapasitesinin sınırlı kalması ve denetimsiz öğrenme tekniklerinin bu boşluğu nasıl doldurabileceği sorusu temel bir araştırma problemi oluşturmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Emniyet Kritik Sistemlerde Çalışma Zamanı Güvencesi: Karmaşık Kontrol Sistemleri İçin Emniyet Filtreleme Yaklaşımlarına Giriş
Emniyet kritik siber-fiziksel sistemlerde yapay zekâ, makine öğrenmesi ve karmaşık otonom kontrol algoritmalarının kullanımı yaygınlaşırken, bu sistemlerin geleneksel çevrimdışı doğrulama ve sertifikasyon yöntemleriyle emniyet güvencesine alınması ciddi bir teknik engel oluşturmaktadır. Ticari havacılık gibi alanlarda aşırı düşük hata olasılığı gereksinimleri, performans odaklı birincil denetleyicilerin doğrudan doğrulanmasını zorlaştırır. Bu durum, karmaşık denetleyici yapısından bağımsız çalışan ve emniyet ihlallerini anlık olarak engelleyen çalışma zamanı güvencesi (RTA) sistemlerinin geliştirilmesini ve kuramsal olarak incelenmesini gerekli kılmıştır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Makine Kültürü: Yapay Zeka Sistemlerinin Kültürel Evrim Süreçleri Üzerindeki Dönüştürücü Etkisi ve Kavramsal Çerçeve
İnsan türünün evrimsel başarısının en temel dayanağı olan kültür üretme ve aktarma yeteneği, dijital teknolojiler ve yapay zeka sistemlerinin yaygınlaşmasıyla yeni bir evreye girmiştir. Kültürel evrim literatürü geleneksel olarak bilginin insan toplulukları içinde sosyal öğrenme yoluyla nasıl yayıldığını, korunduğunu ve değiştiğini inceler. Ancak günümüzde arama motorları, öneri algoritmaları, üretken yapay zeka modelleri ve pekiştirmeli öğrenme sistemleri yalnızca bilginin iletimini kolaylaştırmakla kalmamakta, bizzat kültürel ögeler üreterek evrimsel süreçlerin yönünü değiştirmektedir. Bu makale, makinelerin aracılık ettiği veya doğrudan ürettiği 'makine kültürü' olgusunu Darwinci evrim ilkeleri çerçevesinde ele alarak alandaki kuramsal boşluğu doldurmayı ve disiplinlerarası bir araştırma gündemi oluşturmayı amaçlamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Çevre Kirliliği İzleme ve Yönetiminde Yapay Zekâ ve Nesnelerin İnterneti Tabanlı Teknolojiler
Çevre kirliliği, ağır metaller, pestisitler, kalıcı organik kirleticiler ve mikroplastikler gibi tehlikeli maddelerin ekosistemler ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle küresel ölçekte kritik bir alan teşkil etmektedir. Geleneksel laboratuvar analiz yöntemlerinin zaman alıcı ve yüksek maliyetli olması, dinamik çevresel süreçlerin anlık takibini zorlaştırmaktadır. Bu bağlamda, yapay zekâ algoritmalarının sensör sistemleri ve Nesnelerin İnterneti altyapısıyla entegre edilmesi, kirleticilerin gerçek zamanlı tespiti ve yönetimi için yeni bir teknolojik paradigma sunmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Güvenli İletişim İçin Hafif Sıklet ve Gürültüye Dayanıklı Bir Şifreleme Şeması: İnsansız Hava Aracı Uygulaması
İnsansız hava araçlarının (İHA) askeri ve sivil alanlarda gerçek zamanlı veri toplama ve aktarım süreçlerinde kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. Ancak bu platformlar sınırlı batarya kapasitesi, düşük bellek ve işlemci gücü gibi donanımsal kısıtlara sahiptir. İHA'lar tarafından yakalanan görüntü verilerinin güvenli bir şekilde yer istasyonlarına iletilmesi kritik bir gereksinimdir. Mevcut gelişmiş şifreleme standartları yüksek işlem karmaşıklığı nedeniyle gerçek zamanlı İHA sistemleri için elverişsizdir. Literatürdeki temel tartışma, hem yüksek seviyeli kriptografik güvenlik sağlayan hem de enerji ve zaman verimliliğini optimize eden hafif sıklet algoritmaların tasarımı üzerinedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
OpenCap: Akıllı Telefon Videolarından İnsan Hareket Dinamiklerinin Açık Kaynaklı Hesaplama Platformu ile Analizi ve Doğrulanması
İnsan hareketi dinamiklerinin ve nöromüsküloskeletal kontrolün nicel olarak değerlendirilmesi, kas-iskelet ve nöromüsküler hastalıkların anlaşılması, yaralanma risklerinin öngörülmesi ve rehabilitasyon süreçlerinin takibi açısından kritik bir öneme sahiptir. Geleneksel hareket analizi yöntemleri; 150.000 doları aşan yüksek donanım maliyetleri, özel laboratuvar alanları, karmaşık kalibrasyon süreçleri ve uzman personelin günler süren veri işleme adımlarını gerektirmektedir. Bu yüksek maliyet ve zaman engelleri, biyomekanik ölçümlerin geniş ölçekli klinik araştırmalara ve rutin klinik uygulamalara entegre edilmesini zorlaştırmaktadır. Akıllı telefon kameraları ve bilgisayarlı görü algoritmalarındaki gelişmeler alternatif sunsa da, donanım senkronizasyonu olmayan birkaç mobil cihazdan yüksek doğrulukta eklem kuvveti ve kas aktivasyonu gibi 3 boyutlu dinamik parametrelerin elde edilip edilemeyeceği belirsizliğini korumaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Klinik Uygulamada Yapay Zekanin Rolu: Sağlık Hizmetlerinde Dönüşum ve Gelecek Perspektifleri
Sağlık sistemleri, artan hasta yuku, karmasik tani süreçleri ve devasa veri hacimleri nedeniyle kapsamli bir teknolojik dönüşum süreçinden gecmektedir. Yapay zeka, makine öğrenmesi ve derin öğrenme algoritmalarinin klinik süreçlere entegrasyonu; tibbi tesgis doğrulugunu artirma, tedavi planlarini kisisellestirme ve hasta bakim kalitesini yukseltme potansiyeli sunmaktadir. Ancak veri gizliligi, algoritmik sapmalar, siber guvenlik riskleri ve insan uzmanligi ihtiyaci gibi etik, hukuki ve operasyonel engeller, teknolojinin guvenli ve sürdurulebilir bicimde benimsenmesini karmasiklastirmaktadir. Bu çalışma, yapay zekanin klinik pratik, tani, tedavi ve toplum sağlığı yönetimindeki rolunu butoncul bir yaklaşimla ele almaktadir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Foldseek ile Hızlı ve Hassas Protein Yapısı Arama Algoritması
Yapay zeka tabanlı protein yapısı tahmin yöntemlerinin milyonlarca yeni protein yapısı üretmesi, yapısal biyoloji ve biyoinformatik alanında devasa veri tabanlarının oluşmasını sağlamıştır. Ancak bu devasa veri tabanlarında benzerlik araması yapmak mevcut hizalama araçlarının yüksek hesaplama maliyetleri nedeniyle bir darboğaz oluşturmaktadır. Klasik dizi hizalama yöntemleri hızlı olsa da uzak evrimsel ilişkileri yakalamada yetersiz kalırken, üç boyutlu yapısal hizalama araçları son derece yavaş çalışmaktadır. Bu durum, hem yüksek hassasiyete sahip hem de hesaplama süresini kökten azaltabilecek yeni algoritmaların geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
UCSF ChimeraX: Yapı İnşası ve Analiz Araçları ile Kriyojenik Elektron Mikroskopisi Modelleme Süreçlerinin Çözümlenmesi
Biyomoleküler yapı biyolojisinde ve kriyojenik elektron mikroskopisinde (cryo-EM), yüksek çözünürlüklü haritalardan üç boyutlu atomik modellerin inşa edilmesi ve doğrulanması temel bir araştırma alanını oluşturmaktadır. Yapay zeka tabanlı yapı tahmini araçlarının gelişimi ve cryo-EM çözünürlüklerinin 3-4 Angstrom seviyelerine ulaşması, büyük moleküler komplekslerin modellenmesini hızlandırmıştır. Bununla birlikte, farklı yazılımlar arasındaki veri transferi karmaşası ve model doğrulama hataları önemli metodolojik zorluklar yaratmaktadır. İncelemeye konu olan bu yayın, UCSF ChimeraX moleküler modelleme ortamına eklenen yeni araçların, yapay zeka tahminlerinin, haritaya oturtma algoritmalarının ve eklenti ekosisteminin bu zorlukları nasıl çözdüğünü ele almaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
ChatGPT'nin USMLE Sınavındaki Performansı: Büyük Dil Modelleri Kullanılarak Yapay Zekâ Destekli Tıp Eğitimi Potansiyeli
Klinik tıp alanında yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması, serbest metin verilerinin düzensizliği, sistemler arası entegrasyon eksikliği ve etiketlenmiş yapılandırılmış veri yetersizliği nedeniyle uzun süredir sınırlı bir düzeyde kalmıştır. Derin öğrenme algoritmalarının klinik bakımda genelleştirilebilir sonuçlar üretmekte zorlanması, alana özgü ve yüksek maliyetli eğitim verilerine olan bağımlılıktan kaynaklanmaktadır. Son dönemde gelişen büyük dil modellerinin (LLM), genel alan verileriyle eğitilmesine rağmen karmaşık tıp bilgisini işleme, klinik akıl yürütme ve mantıksal çıkarım yapma yetenekleri tıp eğitimi ve akademik literatürde yoğun bir tartışma konusu haline gelmiştir. Bu çalışma, alan odaklı eğitim almamış genel bir dil modelinin üst düzey klinik akıl yürütme gerektiren tıp lisanslama sınavlarındaki başarısını ölçerek alandaki bu temel soruyu incelemektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Nesnelerin İnterneti Sistemlerinde Veri Dağılımı Zorluklarına Karşı Saldırı Tespitinde Federatif Öğrenme Yaklaşımlarının Karşılaştırmalı Analizi
Nesnelerin İnterneti sistemlerinin yaygınlaşması ve veri hacminin artması, geleneksel makine öğrenmesi modellerinin merkezi sunucularda eğitilmesini veri güvenliği ve gizliliği açısından sürdürülemez kılmaktadır. Bu bağlamda, model eğitimini uç cihazlara dağıtan Federatif Öğrenme yaklaşımı alternatif bir çözüm olarak öne çıkmaktadır. Ancak farklı cihazlardaki veri dağılımlarının birbiriyle özdeş ve bağımsız olmaması durumu, federatif öğrenme algoritmalarının başarısını doğrudan etkileyen istatistiksel heterojenlik sorununu doğurmaktadır. Mevcut literatürde, Nesnelerin İnterneti ağlarındaki saldırı tespiti bağlamında bu istatistiksel heterojenliği ele alan farklı federatif öğrenme yaklaşımlarını kapsamlı bir şekilde karşılaştıran çalışmaların eksikliği dikkat çekmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Çevrimiçi Marka Konumlandırmasını Geliştirmede Belirleyici Faktörler Olarak Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) Stratejileri
Dijital pazarlama dünyası, arama motoru algoritmalarındaki sürekli değişimler nedeniyle marka konumlandırma stratejilerinde büyük bir dönüşüm yaşamaktadır. Modern pazarda varlığını sürdürmek isteyen işletmelerin çevrimiçi ortama geçiş yapması bir zorunluluk haline gelmiş olsa da, pek çok girişimci SEO stratejisinin rekabetçi avantaj sağlayan gücünü tam olarak kullanamamaktadır. Bu çalışma, SEO stratejisinin alt bileşenlerinin marka başarısı üzerindeki etkisini sörgülayarak alan yazındaki uygulama ve teori arasındaki boşluğu doldurmaya çalışmaktadır.