Akademik arama
Arama sonuçları
“Jeopolitik” için 11 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Antroposenin Sınırları: Jeopolitik Çatışma mı Yoksa İşbirlikçi Yönetişim mi?
Antroposen çağında insanlığın doğa üzerindeki etkilerinin ivme kazanması, sömürgecilikten bu yana gelişen genişlemeci büyüme modelinin ekolojik, ekonomik, toplumsal, siyasal ve teknik sınırlara ulaşmasına yol açmaktadır. Bu sınırlar küresel ölçekte çoklu krizleri ve jeopolitik çatışmaları tetiklemektedir. Disiplinlerarası siyaset bilimi ve güvenlik literatüründe temel tartışma, tırmanan bu krizlerin güç rekabetine mi yoksa küresel işbirlikçi yönetişime mi evrileceği sorusu etrafında şekillenmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Jeopolitik Risklerin Makroekonomik Göstergeler Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği
Küresel ölçekte artan jeopolitik gerilimler, savaşlar, terör eylemleri ve siyasi belirsizlikler, gelişmekte olan ülkelerin makroekonomik istikrarı üzerinde doğrudan ve dolaylı baskılar yaratmaktadır. Özellikle coğrafi konumu itibarıyla bölgesel çatışma odaklarına yakın olan Türkiye gibi yükselen piyasa ekonomilerinde, jeopolitik risklerin enflasyon, döviz kuru ve sanayi üretimi gibi temel göstergeler üzerindeki dinamik etkilerini zaman ve frekans boyutunda çözümlemek iktisat literatüründe kritik bir tartışma alanıdır. Bu çalışma, küresel jeopolitik risk şoklarının Türkiye'nin temel makroekonomik değişkenleri üzerindeki kısa, orta ve uzun vadeli nedensellik ilişkilerini ampirik olarak test ederek alandaki literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Türkiye'de Jeopolitik Öğretiminin Disipliner Sınırları ve Metodolojik Sorunları
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplinlerinde jeopolitik, coğrafi alanlar üzerindeki nüfuz ve otorite ilişkilerini inceleyen kritik bir alt alan olmasına rağmen, akademik düzeydeki konumu ve metodolojik sınırları sıklıkla tartışılmaktadır. Türkiye'deki yükseköğretim müfredatlarında jeopolitik, çoğunlukla devlet merkezli, katı realist bir güvenlik yaklaşımı ve askeri vesayet gölgesinde kalmış bir çalışma alanı olarak konumlandırılmaktadır. Bu durum, jeopolitiğin çok boyutlu uzamsal ölçekleri, kartografik temsilleri ve tarihsel analiz yöntemlerini dışlayan dar bir çerçeveye sıkışmasına neden olmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Khalidi'nin Filistin'e Karşı Yüz Yıllık Savaş Eseri Üzerine Jeopolitik Perspektifler
Siyasi coğrafya ve toprak çatışmaları literatürü, uzun süreli bölgesel anlaşmazlıkların yalnızca diplomasi söylemleri üzerinden değil, mekânsal ve jeopolitik dinamikler çerçevesinde incelenmesi gerektiğini savunmaktadır. İsrail-Filistin çatışması bağlamında toprak yönetimi pratikleri, yerleşimci sömürgecilik tarihi ve uluslararası jeopolitik müdahaleler, egemenlik mücadelelerinin biçimlenmesinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Makale, Rashid Khalidi'nin eserini merkeze alarak mekânsal parçalanma, güvenlikleştirme ve yerleşim genişlemesinin küresel ölçekteki diğer bölgesel çatışmalarla karşılaştırmalı bir değerlendirmesini sunmakta ve siyasi coğrafya alanındaki kuramsal tartışmalara katkı sağlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Suriye'de Rus Dış ve Güvenlik Politikası: Tarihsel İlişkiler, Soğuk Savaş Paradigmaları ve Çağdaş Jeopolitik
Rusya'nın 2015 yılında Suriye krizine doğrudan askeri müdahalede bulunması, Orta Doğu'daki güç dengelerini ve küresel jeopolitiği yeniden şekillendiren kritik bir dönüm noktası oluşturmaktadır. Uluslararası ilişkiler literatüründe Rus dış politikası; devlet egemenliği, ulusal güvenlik, rejim meşruiyeti, Batı karşıtlığı ve çok kutuplu dünya düzeni arayışları bağlamında yoğun tartışmalara konu olmaktadır. Makale, Moskova'nın Şam ile Soğuk Savaş yıllarına dayanan tarihsel ilişkilerini, 'güvenlik matrisi' kavramını ve Ukrayna müdahalesiyle olan karşılaştırmalı paralellikleri ele alarak Rusya'nın Suriye'deki askeri ve diplomatik angajmanının arka planındaki temel stratejik saikleri çözümlemeyi amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Rusya - ABD İttifakının Türk Dış Politikalarına Etkileri
Soğuk Savaş sonrası dönemde uluslararası sistem, küresel güç merkezlerinin yeniden şekillendiği ve güç dengelerinin dönüştüğü dinamik bir süreçten geçmektedir. Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya Federasyonu arasındaki stratejik rekabet ve dönemsel yakınlaşmalar, küresel güvenlik, enerji jeopolitiği ve bölgesel kriz alanlarında belirleyici olmaktadır. Özellikle Trump başkanlığı döneminde belirginleşen iki büyük güç arasındaki diyalog ve iş birliği arayışları, Orta Doğu başta olmak üzere kriz bölgelerindeki dengeleri değiştirmiştir. Bu durum, jeopolitik açıdan kritik bir konumda bulunan Türkiye'nin dış politika stratejilerini, güvenlik dinamiklerini ve küresel güç eksenleri arasındaki konumlanışını yeniden gözden geçirmesini zorunlu kılmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
İki Savaş Arası Dönemde Türkiye Cumhuriyeti’nin Ontolojik Güvenlik Arayışlı Dış Politikası
Uluslararası ilişkiler ve Türk dış politikası literatüründe, İki Savaş Arası Dönem (1919-1939) genellikle jeopolitik zorunluluklar, askeri güç dengeleri ve maddi güvenlik kaygıları üzerinden incelenmiştir. Ancak devletlerin dış politikalarını şekillendiren tek etken fiziksel hayatta kalma arzusu değildir; devlet elitlerinin uluslararası alanda kendi öz kimliklerini inşa etme, tanınma ve saygın bir aktör olarak kabul görme arayışları da belirleyicidir. Türk dış politikasına ilişkin hâkim çalışmalar, Türkiye'nin bu dönemdeki tutumunu ya pasif bir statükoculuk ya da pragmatik bir denge siyaseti olarak kavramsallaştırmaktadır. Bu çalışma, Erken Cumhuriyet dönemindeki dış politika tercihlerinin arka planında yatan ontolojik güvenlik arayışını ve benlik inşası süreçlerini görünür kılarak literatürdeki bu teorik ve ampirik boşluğa odaklanmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Aşırı Değer Bilgisi ve Dinamik Sıçramalar ile Ham Petrol Vadeli İşlem Oynaklığının Tahmini
Ham petrol vadeli işlem piyasaları; küresel ekonomik belirsizlikler, jeopolitik krizler ve salgınlar gibi şokların etkisiyle yüksek düzeyde fiyat oynaklığı sergilemektedir. Portföy yönetimi, risk değerlendirmesi ve türev ürün fiyatlandırması açısından oynaklığın doğru tahmini büyük önem taşır. Ancak geleneksel getiri bazlı ve gerçekleşen oynaklık modelleri, gün içi aşırı değer bilgilerini ve zamanla değişen ani fiyat sıçramalarını eşzamanlı olarak yakalamakta yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma, söz konusu eksikliği gidermek üzere iki dinamiği bütünleştiren bir modelleme yaklaşımını tartışmaya sunmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Polonya'da Hanehalkı Enerji Dönüşümünde Sınırların Ötesine Geçmek: Bir Değerlendirme ve Perspektif
Küresel ölçekte sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda yürütülen enerji dönüşümü, iklim değişikliğiyle mücadelede kritik bir rol oynamakla birlikte hava koşullarına bağımlılık ve sistem istikrarsızlığı gibi teknik zorlukları beraberinde getirmektedir. Özellikle kömür üretimine onlarca yıldır bağımlı olan ve geleneksel enerji kaynaklarına toplumsal bağlılığın yüksek olduğu ekonomilerde dönüşümün önündeki engellerin anlaşılması büyük önem taşımaktadır. Polonya örneğinde hanehalklarının üretici tüketiciler olarak bu süreçteki rolleri, güncellenen sosyo-ekonomik veriler ve jeopolitik riskler çerçevesinde yeniden değerlendirilmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Ukrayna-Rusya Çatışmasının Havacılık Sektörüne Etkisi: Şubat-Mayıs 2022
Havacılık sektörü küresel ölçekte ekonomik ve toplumsal gelişimin temel taşıyıcısı olmakla birlikte, jeopolitik krizler ve askeri çatışmalardan en hızlı etkilenen alanların başında gelmektedir. Covid-19 pandemisinin yarattığı ağır ekonomik kayıpların ardından 2022 yılında patlak veren Ukrayna-Rusya çatışması, hava sahası kapatmaları, rotaların uzaması, operasyonel maliyetlerin yükselmesi ve tedarik zincirlerinin aksaması gibi kritik sorunları beraberinde getirmiştir. Makale, bu jeopolitik krizin havacılık endüstrisi ve bağlantılı sektörler üzerindeki somut etkilerini veriler ışığında tartışmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Küresel Gıda Güvenliği ve Çevresel Sürdürülebilirlik İçin Gübrelerin Daha Etkin ve Dengeli Kullanımı
Küresel nüfus artışı ve gıda talebi, tarımsal üretimin mevcut alanlarda yoğunlaştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak son elli yılda sentetik gübre kullanımının hızla artması, ürün verimini yükseltmekle birlikte küresel ölçekte ciddi besin maddesi dengesizliklerine, çevre kirliliğine ve jeopolitik erişim sorunlarına yol açmıştır. Alan literatüründe gıda güvenliğini sağlama amacı ile çevresel sınırları koruma ikilemi yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Bu makale, azot, fosfor ve potasyum gübrelerinin küresel ölçekteki dengesiz kullanımını ve bunun eko-stokiyometrik sonuçlarını bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir.