Akademik arama
Arama sonuçları
“enerji” için 20 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
ENERJİ ŞİRKETLERİNİN BIST’TE LİSTELENEN GETİRİLERİNİN SERMAYE VARLIKLARI FİYATLAMA MODELİ İLE ANALİZİ
Finansal piyasaların gelişmesiyle birlikte enerji sektörü de fiziksel üretimden finansal araçlara doğru yapısal bir dönüşüm geçirmiştir. Özellikle 2008 küresel finansal krizi ve sonrasındaki yeşil enerjiye geçiş süreci, enerji şirketlerinin hisse senedi getirilerini finansal modellemeler için önemli bir odak noktası haline getirmiştir. Gelişmekte olan piyasalar arasında yer alan Türkiye'de Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören yenilenebilir enerji şirketlerinin sistematik risklere ve makroekonomik faktörlere olan duyarlılıklarının doğru analiz edilmesi, hem portföy yöneticileri hem de yeşil yatırımları teşvik eden politika yapıcılar açısından kritik bir tartışma konusudur. Ancak literatürde bu getirilerin tek faktörlü veya çok faktörlü modellerle mi daha iyi açıklanacağı sorusu henüz kesin bir cevaba kavuşmamıştır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Yenilenebilir enerji iklim değişikliğine bir çözüm olarak: Ülkeler arası kapsamlı bir çalışmadan elde edilen bulgular
İklim değişikliği ve enerji üretimindeki artan zorluklar, karbon emisyonlarını azaltmak ve sürdürülebilir bir gelecek sağlamak için yenilenebilir enerji kaynaklarına (YEK) geçişi zorunlu kılmaktadır. Sanayi devriminden bu yana küresel fosil yakıt kullanımı, iklim değişikliğinin temel itici gücü olan karbondioksit (CO2) emisyonlarında önemli bir artışa neden olmuştur. Dünya nüfusunun 2050 yılına kadar 9.9 milyara ulaşması beklendiğinden, enerji talebi %80 oranında artacak ve bu da CO2 emisyonları ile çevresel etkileri azaltma ihtiyacını daha da belirgin hale getirecektir. Bu durum, akademik çevrelerde yıllardır önemli bir küresel tartışma konusu olmuş, fosil yakıtlara aşırı bağımlılığın çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki olumsuz etkileri ve alternatif enerji çözümlerinin araştırılmasına yönelik motivasyonu artırmıştır. Bu çalışma, yenilenebilir enerjinin CO2 emisyonları üzerindeki etkisini inceleyerek bu kritik tartışmaya katkıda bulunmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Nijerya'nın Kıyı ve Açık Deniz Bölgelerindeki Rüzgar Enerjisi Potansiyelinin ve Ekonomik Uygulanabilirliğinin Değerlendirilmesi
Nijerya'nın artan nüfusu ve sanayileşmesi, ülkeyi kronik enerji açığıyla karşı karşıya bırakmış ve bu durum sürdürülebilir alternatiflerin araştırılmasını zorunlu kılmıştır. Mevcut enerji arzı büyük ölçüde doğal gaz ve hidroelektrik kaynaklarına dayalı olup, yenilenebilir enerji payı oldukça düşüktür. Literatürde Nijerya'nın rüzgar potansiyeline dair çalışmalar bulunsa da, bu çalışmaların çoğu kara bölgelerine odaklanmış; açık deniz ve kıyı şeritlerinin teknolojik-ekonomik analizi göz ardı edilmiştir. Bu çalışma, ülkenin henüz kullanılmamış deniz üstü rüzgar kaynaklarını nicel verilerle inceleyerek enerji güvenliği tartışmalarına somut bir katkı sunmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Afrika'da Temiz Enerjiye Geçişin Adalet ve Politika Açısından Çıkarımları
Küresel güneyde yer alan Afrika kıtası, zengin fosil yakıt rezervleri ve yenilenebilir enerji bileşenlerinin üretimi için kritik minerallere sahip olmasına rağmen ciddi bir enerji yoksulluğu çekmektedir. Literatürde, temiz enerjiye geçişin getirdiği maliyetlerin ve kazanımların adil paylaşımı (enerji adaleti) ile bu sürecin sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarının incelenmesi kritik bir tartışma alanıdır. Bu makale, Afrika'daki enerji dönüşüm sürecinin, bölgenin sosyo-ekonomik gerçeklikleriyle çelişmeden, kimseyi geride bırakmama ilkesi çerçevesinde nasıl yürütülebileceğini sörgülamakta ve mevcut adaletsizliklerin derinleşmesini engelleyecek politika araçlarını ele almaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Denizsel Yenilenebilir Enerjinin Ekonomik Yapılabilirliği: Kapsamlı Bir Literatür Derlemesi
Denizsel yenilenebilir enerji (DYE) sistemlerinin ticarileşme süreçleri, fosil yakıtların yerini alabilecek temiz enerji alternatifleri arasında kritik bir öneme sahiptir. Ancak bu teknolojilerin yüksek ilk yatırım maliyetleri, işletme ve bakım zorlukları ile bölgeler arasındaki gelişmişlik farkları, ekonomik yapılabilirliğin önündeki en büyük engelleri oluşturmaktadır. Literatürde, rüzgar, dalga ve gelgit gibi farklı DYE kaynaklarının ticarileşme potansiyelleri ile ülkelerin teşvik mekanizmaları tartışılmakta olup, bu derleme çalışması küresel ölçekteki ekonomik fizibilite dinamiklerini entegre bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Yazılım Tabanlı Rüzgar Enerjisi Potansiyeli Değerlendirmesi: Batı Türkiye'den Bir Vaka Çalışması
Modern enerji ihtiyacının artışı, fosil yakıtların tükenmesi ve çevresel emisyon sorunları, yenilenebilir enerji kaynaklarına olan yönelimi küresel bir zorunluluk haline getirmektedir. Rüzgar enerjisi, temiz ve sürdürülebilir yapısıyla bu dönüşümün merkezinde yer almaktadır. Ancak bir bölgede rüzgar santrali kurulmadan önce, o bölgenin rüzgar rejiminin, hız dağılımının ve türbin teknolojileriyle olan uyumunun teknik yöntemlerle analiz edilmesi yatırım başarısı için kritiktir. Bu makale, Türkiye'nin rüzgar potansiyeli en yüksek bölgelerinden biri olan Çanakkale sahasını ele alarak, hesaplamalı yöntemlerin enerji projeksiyonlarındaki hassasiyetini tartışmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
ATLAS Dedektörü ile 13 TeV Enerjide Yüksek Kütleli Tau Çifti Üretim Tesir Kesitinin Ölçülmesi ve Yeni Parçacıklar ile Etkileşimler Üzerindeki Sınırlandırmalar
Yüksek enerjili parçacık fiziği literatüründe, tau-lepton çiftlerinin yüksek kütleli üretim süreçleri, Standart Model öngörülerinin ötesindeki fiziksel fenomenleri araştırmak için kritik bir alan teşkil etmektedir. Özellikle B-mezonu bozunumlarında gözlemlenen ve Standart Model ile tam olarak örtüşmeyen anomaliler, üçüncü nesil fermiyonlara ayrıcalıklı şekilde bağlanan yeni parçacıkların varlığına dair güçlü teorik motivasyonlar sağlamaktadır. Bu çalışma, ATLAS deneyi verilerini kullanarak bu bölgedeki üretim tesir kesitini ilk kez diferansiyel olarak ölçmeyi ve leptokuarklar ile Z' bozonları gibi egzotik parçacıklar üzerindeki deneysel sınırları daraltmayı amaçlayan tartışmaya odaklanmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesinde Su Kıtlığının Tarımsal Üretim ve Elektrik Üretimi Üzerindeki Etkileri
Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesi, küresel ölçekte su kaynaklarının en kısıtlı olduğu ve kişi başına düşen yenilenebilir su miktarının hızla azaldığı alanların başında gelmektedir. Hızlı nüfus artışı, kentleşme ve yüksek su yoğunluğuna sahip tarımsal faaliyetler bölgedeki su baskısını artırırken; enerji ve gıda sektörleri ile su kaynakları arasındaki karşılıklı bağımlılık (WEF nexus) sürdürülebilirlik açısından kritik bir sorun oluşturmaktadır. Mevcut akademik tartışmalarda, iklim değişikliği ile sosyo-ekonomik dinamiklerin su kıtlığı üzerindeki görece etkilerinin ayrıştırılması ve bu kıtlığın tarım ile elektrik üretimi üzerindeki uzun vadeli sonuçlarının bütünleşik modellerle incelenmesi temel bir araştırma ihtiyacı olarak öne çıkmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Ham Petrol Soklarinin Makroekonomik Etkileri: Guney Asya Ulkelerinden Kanıtlar
Kuresellesen dunya ekonomisinde enerji girdileri, özellikle de ham petrol, surdurulebilir buyumenin ve endustriyel uretimin en temel motoru olarak kabul edilmektedir. Petrol fiyatlarinda meydana gelen dalgalanmalar, yalnizca enerji ureten ulkelerin degil, enerji ithalatina bagimli olan gelismekte olan ulkelerin makroekonomik istikrarini da doğrudan etkilemektedir. Guney Asya bölgesi, yüksek enerji talebi ve yapısal olarak disa bagimli yapisiyla petrol fiyat soklarina son derece hassas bir bölgedir. Literatürde, petrol soklarinin ekonomik buyume, enflasyon, faiz oranlari ve doviz kuru üzerindeki asimetrik etkileri üzerine yoğun bir tartisma yurutulmektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Antroposenin Sınırları: Jeopolitik Çatışma mı Yoksa İşbirlikçi Yönetişim mi?
Antroposen çağında insanlığın doğa üzerindeki etkilerinin ivme kazanması, sömürgecilikten bu yana gelişen genişlemeci büyüme modelinin ekolojik, ekonomik, toplumsal, siyasal ve teknik sınırlara ulaşmasına yol açmaktadır. Bu sınırlar küresel ölçekte çoklu krizleri ve jeopolitik çatışmaları tetiklemektedir. Disiplinlerarası siyaset bilimi ve güvenlik literatüründe temel tartışma, tırmanan bu krizlerin güç rekabetine mi yoksa küresel işbirlikçi yönetişime mi evrileceği sorusu etrafında şekillenmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Akıllı Şebeke ve Elektrikli Toplu Taşıma Otobüs Sisteminin Birlikte İyileştirilmesi
İklim değişikliğiyle mücadele sürecinde kentsel ulaşımın elektrikleştirilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının akıllı şebekelere entegrasyonu büyük önem taşımaktadır. Ancak bataryalı elektrikli otobüs filolarının şebekeye getirdiği ek yükler ile yenilenebilir enerjinin kesintili yapısı, bağımsız sistem operatörleri ile toplu taşıma otoriteleri arasında koordinasyonsuz yönetildiğinde şebeke tıkanıklığına ve maliyet artışlarına yol açmaktadır. Bu makale, şebeke ve otobüs filolarının ortaklaşa optimizasyonunun sistem maliyetlerini nasıl düşürebileceğini ve şebekeye nasıl esneklik kazandırabileceğini ele almaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Açık RAN İlkeleri ile 6G Hücresel Ağ Mimarısının Güçlendirilmesi: Sistem Düzeyinde Bir Bakış ve Eğitim İncelemesi
Geleneksel dördüncü ve beşinci nesil (4G/5G) hücresel ağlar, genel olarak dikey entegrasyona sahip kapalı ve monolitik donanım/yazılım mimarileriyle kurulmaktadır. Ancak, 5G standartlarındaki hızlı gelişime kıyasla saha yaygınlaştırmalarının geride kalması, yüksek kurulum ve işletim maliyetleri ile esneklik eksikliği temel bir problem teşkil etmektedir. Altıncı nesil (6G) hücresel mimarilere geçiş sürecinde; enerji verimliliği, kapsama alanı genişletme, sistem dayanıklılığı ve maliyet optimizasyonu gibi hedeflere ulaşılabilmesi için hücresel erişim ağının sistem düzeyinde yeniden tasarlanması gerekmektedir. Açık RAN (Open RAN) ilkeleri, bu mimari kısıtlamaları aşmak için bir çözüm sunmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
İç Güneş Koronasında Türbülans Dinamikleri ve Akış Hızları: Akatsuki Uzay Aracının Radyo Sondajı Deneylerinden Elde Edilen Sonuçlar
Güneş iç koronasının (5-13 güneş yarıçapı) dinamikleri, güneş rüzgarının süpersonik hızlara ivmelenmesi ve koronal ısınma mekanizmalarının anlaşılmasında kritik bir role sahiptir. Alan literatüründe türbülans enerjisinin aktarımı ve hızlı güneş rüzgarlarının koronal deliklerden çıkışı kuramsal olarak tartışılmakla birlikte, doğrudan ölçüm zorlukları nedeniyle ampirik veri kısıtlılığı yaşanmaktadır. Çalışma, Akatsuki radyo sondajı verilerini EUV görüntüleriyle bütünleştirerek bu tartışmaya katkı vermektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
İstanbul İklimi Üzerindeki Uzun Dönemli Şehir Isı Adası Etkisinin Değerlendirilmesi
Hızlı kentleşme, nüfus artışı ve düzensiz arazi kullanımı, küresel ölçekte megakentlerin yerel iklim yapılarını değiştiren temel faktörler arasında yer almaktadır. Kırsal alanların kentsel yerleşimlere dönüştürülmesi, yüzey radyasyonunu ve enerji dengesini bozarak kentsel alanların kırsal çevrelerine kıyasla daha sıcak olmasına yol açan kentsel ısı adası (UHI) olgusunu tetiklemektedir. İstanbul gibi sanayileşme ve yoğun göçle büyüyen megakentlerde, bitki örtüsünün azalması ve betonlaşmanın artması mikroklimatik dengeleri doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda alan literatürü, kentsel alan genişlemesi ile uzun dönemli sıcaklık eğilimleri arasındaki etkileşimin meteorolojik veriler ve arazi örtüsü analizleriyle çok boyutlu olarak çözümlenmesi gerekliliğini tartışmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Güney Afrika'da İslam Devleti ile Mücadele: Cabo Delgado'daki SADC Askerî Müdahalesi ve Sınırları
Afrika kıtasında devletleşme ve bağımsızlık sonrası kurumsallaşma süreçleri, iç savaşlar, etnik gerilimler ve sınır ötesi terör örgütlerinin faaliyetleriyle ciddi biçimde sarsılmaktadır. Özellikle Nijerya merkezli Boko Haram ve Somali merkezli Eş-Şebab gibi yapıların ardından Mozambik'in kuzeyindeki Cabo Delgado bölgesinde ortaya çıkan Ensar el-Sünne ve IŞİD bağlantılı radikal gruplar, bölgenin güvenlik mimarisini ve uluslararası enerji yatırımlarını tehdit eden temel bir unsur haline gelmiştir. Bu durum, bölgesel güvenlik örgütü SADC'nin terörle mücadele kapasitesini ve üye ülkeler arasındaki kolektif müdahale iradesini sörgülatmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Sanmen Nükleer Güç Santralinin İşletime Alınması Öncesinde ve Sonrasında Radyasyon Maruziyeti ve Halk Sağlığının Değerlendirilmesi
Nükleer enerji santrallerinin yaygınlaşması, özellikle 2011 Fukushima Daiichi kazasının ardından çevre radyoaktivitesi ve halk sağlığı üzerindeki potansiyel etkiler nedeniyle küresel ölçekte yoğun bir akademik ve toplumsal tartışma alanına dönüşmüştür. Çin'in 2060 karbon nötr hedefleri doğrultusunda hayata geçirdiği ilk üçüncü nesil gelişmiş pasif AP1000 reaktör teknolojisine sahip Sanmen Nükleer Güç Santrali (SNPP), bu yeni reaktör mimarisinin radyoaktif salım ve halk sağlığı güvenilirliği açısından incelenmesini zorunlu kılmaktadır. Mevcut literatürde geleneksel basınçlı su reaktörlerine ilişkin veriler bulunsa da, ticari AP1000 ünitelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte ortaya çıkan uzun dönemli çevresel radyoaktivite değişimleri ve halk sağlığı göstergeleri henüz yeterince belgelenmemiştir. Bu çalışma, söz konusu bilgi boşluğunu doldurmak üzere tasarlanmıştır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Mars iyonosferi: Kızıl gezegenin sistematik keşfi için anahtar unsur
Kızıl gezegenin uzay ortamı; güneş rüzgârı, magnetosfer, iyonosfer ve atmosferin eş zamanlı alt ve üst kuplajlarla birbirine bağlandığı son derece karmaşık bir sistemdir. Gezegenin içsel küresel bir manyetik alanının bulunmaması nedeniyle, güneş rüzgârı doğrudan üst atmosferle etkileşime girmekte ve bu durum iyonosferi hem içsel hem de dışsal enerji girdilerinin doğal bir yutağı haline getirmektedir. Bu bağlamda, iyonosferik dinamiklerin anlaşılması hem Mars'ın iklim evriminin çözümlenmesi hem de gelecekteki insanlı ve robotik görevlerin başarısı açısından kritik bir araştırma alanı oluşturmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Deniz Bilimleri Etkileriyle Türk Boğazlarında Gemi Manevraları Tahmin Edilebilir mi?
Türk Boğazları Sistemi, Karadeniz ile Ege Denizi'ni birbirine bağlayan, Asya ve Avrupa kıtalarını ayıran ve uluslararası deniz taşımacılığı ile enerji naklinde kritik stratejik öneme sahip doğal bir su yoludur. İki deniz arasındaki yoğunluk, tuzluluk ve sıcaklık farklarından kaynaklanan iki tabakalı akıntı rejimi, karmaşık morfolojik yapı ve dar geçitlerle birleştiğinde gemi seyir emniyeti açısından ciddi riskler oluşturmaktadır. Geçmişte yaşanan Independenta, Nassia ve Vita Spirit gibi büyük deniz kazaları, hidrolojik ve oşinografik parametrelerin doğru kavranmasının önemini ortaya koymuştur. Literatürde boğaz akıntıları üzerine numerik modelleme ve genel sirkülasyon çalışmaları bulunsa da mevsimsel deniz bilimleri verilerinin oşinografik veri madenciliği ve regresyon analizleriyle işlenerek gemi manevra öngörülerinde pratik kullanımına dair nitel ampirik model ihtiyacı devam etmektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Arıtılmış Atıksudan Yeşil Hidrojen Üretiminin Maliyet-Fayda Analizi: Umman Örnek Olay İncelemesi
Dünya genelinde su ve atıksu yönetimi, doğal kaynakların korunması ve dairesel ekonomiye geçiş sürecinde stratejik bir önem kazanmaktadır. Özellikle kurak iklim kuşağında yer alan ülkelerde arıtılmış atıksuyun yalnızca peyzaj sulaması veya denize deşarj gibi katma değeri düşük alanlarda kullanılması ciddi bir kaynak israfına yol açmaktadır. Son yıllarda atıksu arıtma tesislerinin yeşil hidrojen üretimi için ham madde sağlayıcı tesislere dönüştürülmesi, su ve enerji sektörlerinin eş zamanlı karbonsuzlaştırılması yönünde yenilikçi bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, Umman'daki Al Ansab atıksu arıtma tesisi özelinde arıtılmış atıksuyun Proton Değişim Membranı (PEM) elektrolizör sistemleri ile yeşil hidrojene dönüştürülmesinin teknik ve ekonomik fizibilitesini ele alarak alandaki karbonsuzlaştırma tartışmalarına katkı sunmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Güvenli İletişim İçin Hafif Sıklet ve Gürültüye Dayanıklı Bir Şifreleme Şeması: İnsansız Hava Aracı Uygulaması
İnsansız hava araçlarının (İHA) askeri ve sivil alanlarda gerçek zamanlı veri toplama ve aktarım süreçlerinde kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. Ancak bu platformlar sınırlı batarya kapasitesi, düşük bellek ve işlemci gücü gibi donanımsal kısıtlara sahiptir. İHA'lar tarafından yakalanan görüntü verilerinin güvenli bir şekilde yer istasyonlarına iletilmesi kritik bir gereksinimdir. Mevcut gelişmiş şifreleme standartları yüksek işlem karmaşıklığı nedeniyle gerçek zamanlı İHA sistemleri için elverişsizdir. Literatürdeki temel tartışma, hem yüksek seviyeli kriptografik güvenlik sağlayan hem de enerji ve zaman verimliliğini optimize eden hafif sıklet algoritmaların tasarımı üzerinedir.