Akademik arama
Arama sonuçları
“Mekân” için 12 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Göç, Din ve Mekân Bağlamında Suriyeli Mültecilerin Yerleşme Süreçleri
Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaşın ardından Türkiye, açık kapı politikası ve coğrafi/kültürel yakınlığı sebebiyle milyonlarca mülteciye ev sahipliği yapmaya başlamıştır. Sosyal bilimler literatüründeki göç çalışmaları ekseriyetle ev sahibi devletin veya toplumun uyum/entegrasyon politikalarına odaklanmaktadır. Ancak bu doğrusal modeller mültecilerin eylemliliğini göz ardı ettiğinden, göçmen merkezli 'yerleşme' (emplacement) kavramı üzerinden dini kaynakların (kimlik, bilgi, ilişki ve pratikler) mekân inşasındaki işlevini analiz etmek yeni bir tartışma alanı açmaktadır.
Beşerî Bilimler · Dil, Kültür ve Tarih
Yeniden İşlevlendirilen Endüstri Mirası Yapıları İçin İç Mekân Kavramsal Önerileri
Endüstri Mirası ve Koruma disiplini, Sanayi Devrimi sonrasında inşa edilen ancak zamanla üretim teknolojilerinin değişmesi ve sosyo-ekonomik şartların dönüşmesi sonuçu atıl kalan fabrikaların kentsel belleği koruyarak yeniden işlevlendirilmesini odağına alır. Türkiye'de Batı'ya kıyasla geç başlayan endüstrileşme süreci sonrasında oluşan endüstri mirası yapıları çoğu zaman korunamayarak yıkılma veya bakımsızlık tehdidi altındadır. Bu alandaki temel akademik tartışma, yapı kabuğunun korunmasının ötesinde kimliği oluşturan mekânsal kurgunun, üretim izlerinin ve kentsel aidiyetin çağdaş iç mekân tasarımı yaklaşımlarıyla geleceğe nasıl aktarılacağı etrafında şekillenmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Sosyo-ekonomik farklılaşmanın dijitalleşme üzerindeki etkisi: Kadıköy ve Bağcılar (İstanbul) örneği
21. yüzyılın en önemli sosyo-ekonomik olgusu olan kentler, küreselleşme etkisiyle mekânsal ve toplumsal bir ayrışma süreci içerisindedir. Kapitalist ekonomik yapı ve neoliberal politikalar, gelir dağılımındaki eşitsizlikleri derinleştirerek kentsel mekânda sosyo-mekânsal katmanlaşmaya yol açmaktadır. Bu durum, bireylerin teknolojiye erişimini ve kullanım pratiklerini de doğrudan etkilemektedir. Makale, İstanbul'un iki zıt sosyo-ekonomik profiline sahip ilçesi olan Kadıköy ve Bağcılar üzerinden, bu toplumsal farklılaşmanın dijitalleşme süreçlerine nasıl yansıdığını ve dijital uçurumun kentsel ölçekte nasıl somutlaştığını sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
İslam Şehri Teorisi Merceğinden Tarihsel Bir Perspektif: Konya Örneği
İslam şehir teorisi, dinin kentsel mekân ve toplumsal yaşam üzerindeki dönüştürücü etkisini anlamak için geliştirilmiş kuramsal bir yaklaşımdır. Doğu bilimi (oryantalist) yaklaşımların tekdüze İslam şehri prototipleri üretme eğilimine karşı, tarihsel ve coğrafi çeşitlilikleri dikkate alan yeni bir kentsel okuma ihtiyacı doğmuştur. Bu makale, İslam kentsel formunun genel niteliklerini Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinden günümüze Konya kenti ölçeğinde tarihsel-mekânsal bir çözümlemeyle ele alarak alanındaki kent sosyolojisi ve kentsel tarih tartışmalarına özgün bir katkı sağlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
İngiliz Stratejisinde Türk Boğazları (1774-1923): Osmanlı İmparatorluğu, İngiltere ve Rusya'yı Dengeleyen Coğrafya
Uluslararası ilişkiler ve jeopolitika literatüründe coğrafyanın devletlerin dış politika yapımı ve stratejik tercihleri üzerindeki etkisi uzun süredir tartışılan temel konulardan biridir. Klasik jeopolitik teoriler coğrafyayı sabit ve belirleyici bir unsur olarak ele alırken, modern yaklaşımlar mekânsal gerçekliklerin esnek stratejik kararlarla nasıl etkileşime girdiğini sörgülamaktadır. Bu makale, jeopolitik öneme sahip dar deniz geçitlerinin büyük güç diplomasisindeki rolünü Türk Boğazları örneği üzerinden incelemekte ve coğrafi kısıtlamaların devletlerin yapısal dış politika parametrelerini nasıl şekillendirdiğini tartışmaya açmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Kısa Dönemli Kiralama ve Soylulaştırma: İstanbul, Beyoğlu Örneği
Küresel ölçekte dijital platformların ve paylaşım ekonomisinin yaygınlaşması, kentsel konut piyasalarını ve mekânsal yapıları köklü bir biçimde dönüştürmektedir. Özellikle Airbnb gibi çevrim içi platformlar üzerinden yürütülen kısa dönemli kiralamalar (STR), konutun kullanım değerinden ziyade değişim değerini öne çıkararak sermaye birikim süreçlerini hızlandırmakta ve kentsel soylulaştırma dinamiklerine yeni bir boyut eklemektedir. Küresel Kuzey kentlerinde geniş bir literatüre konu olan bu fenomen, yasal düzenlemelerin henüz şekillendiği ve kurumsal denetim kapasitelerinin değişkenlik gösterdiği Küresel Güney metropollerinde özgün kentsel gerilimler yaratmaktadır. Tarihsel, kültürel ve ticari merkez olma niteliği taşıyan İstanbul Beyoğlu, mekânsal rant ve turizm odaklı kentsel dönüşüm baskılarının yoğunlaştığı bir laboratuvar işlevi görmektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Döneminde Kadınların Kamusal Alana Erişimi: Bir Kadın Ressamın Günlüğünden İstanbul
Sosyal bilimler ve kent tarihçiliğinde mekân uzun süre yalnızca fiziksel bir arka plan olarak ele alınmış, toplumsal cinsiyet, sınıf ve mekân arasındaki dinamik etkileşimler ihmal edilerek mekânsal körlük üretilmiştir. Feminist coğrafya ve feminist tarih yazımı, kadınların kentsel kamusal alanlara erişimindeki kısıtlamaları ve bu kısıtlamalara karşı geliştirdikleri gündelik pratikleri görünür kılarak bu eksikliği gidermeyi amaçlar. Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemi İstanbul'unda kadınların kamusal alandaki varlığı, modernleşme reformları ve devlet söylemleriyle genişlerken toplumsal cinsiyet normları ve ataerkil denetim mekanizmaları aracılığıyla yeniden biçimlendirilmiştir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Yöntemiyle Kentsel Dönüşüm Uygulamalarının Analizi (Kırıkkale Çalılıöz Mahallesi Örneği)
Kentsel dönüşüm, hızlı kentleşme süreçlerinde çöküntüye uğrayan alanların iyileştirilmesi ve afet risklerinin azaltılması amacını taşır. Türkiye'de 2012 yılında yürürlüğe giren yasal çerçeveyle hız kazanan uygulamalar, sıklıkla bölge ölçeği yerine parsel bazlı bina yenileme şeklinde gerçekleşmektedir. Bu durum, yapı stoğunun yenilenmesine karşın nüfus yoğunluğu artışı ve sosyal donatı yetersizliği gibi fiziki-sosyal sorunları beraberinde getirmektedir. Çalışma, Kırıkkale kent merkezinde riskli yapı yoğunluğu en yüksek olan Çalılıöz Mahallesi örneğinde, CBS yöntemleriyle mekânsal ve yapısal dönüşümün boyutlarını ve sonuçlarını çözümlemektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Yüksek Hızlı Tren Hatlarının Kent ile Kır Arasındaki Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Etkisi: Çin İl Düzeyi Şehir Paneli Üzerine Çift Farklar Analizi
Gelişmekte olan ekonomilerde ulaşım altyapı yatırımlarının bölgesel kalkınma ve gelir dağılımı üzerindeki etkileri iktisat ve mekânsal planlama literatüründe temel bir tartışma konusudur. Çin'de 1978 sonrası yaşanan hızlı ekonomik büyüme, kentsel ve kırsal alanlar arasındaki gelir uçurumunu derinleştirmiştir. Yüksek hızlı tren ağlarının genişlemesi mekânsal sıkıştırma ve erişilebilirlik sağlarken, bu altyapının kentsel ve kırsal refah farklarını daraltıp daraltmadığı veya iş gücü ile sermaye kaçışına yol açarak eşitsizliği artırıp artırmadığı sorusu literatürde henüz uzlaşıya varılamamış kritik bir araştırma konusunu oluşturmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Havza Etkisi Altında Antakya'da (Türkiye) Alan Karakterizasyonu ve Hasar Görebilirliğin İncelenmesi
Deprem mühendisliği ve sismolojik araştırmalarda, yerel zemin koşulları ve havza etkileri deprem dalgalarının genliğini, frekans içeriğini ve dolayısıyla yüzeydeki hasar potansiyelini belirleyen temel unsurlar arasında yer almaktadır. Yumuşak çökeller ile sert anakaya arasındaki derinlik ilişkisi, sismik dalgaların yansımasını ve odaklanmasını doğrudan etkileyerek deprem büyüklüğünün ötesinde yıkıcı etkilere yol açabilmektedir. Özellikle aktif fay hatları ve çöküntü havzaları üzerinde yer alan kentsel yerleşimlerde, anakaya derinliğinin ve zemin hassasiyet indeksinin mekânsal olarak yüksek hassasiyetle haritalanması, afet öncesi risk azaltma çalışmalarının ilk adımıdır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
X-Işını Pulsar Uzay Aracı Otonom Navigasyonunun İncelenmesi: Yöntemler, Teknolojiler ve Gelecek Perspektifleri
Derin uzay görevlerinde yer istasyonlarına dayalı takip sistemleri, açısal konum hatalarının mesafe arttıkça katlanarak büyümesi nedeniyle yetersiz kalmaktadır. Astronomik birim başına oluşan kilometrelerce sapma, gezegenler arası seyir halindeki uzay araçlarının kendi konum ve hızlarını otonom olarak belirleme ihtiyacını doğurmuştur. X-ışını pulsar navigasyonu (XNAV), evrenin doğal deniz fenerleri olarak kabul edilen nötron yıldızlarından yayılan düzenli X-ışını sinyallerini kullanarak uzay araçlarına yüksek hassasiyetle zamansal ve mekânsal konumlandırma imkânı sunan yenilikçi bir teknolojik yaklaşımdır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Grudostroitelnom Proektirovaniyede Landshaftny Podhod
Modern kentleşme süreçleri, hızlı nüfus artışı ve yoğun yapılaşma, doğal çevre ile yapılı çevre arasındaki dengenin korunmasını zorunlu kılmaktadır. Geleneksel şehircilik anlayışının tek tip ve ekonomik öncelikli yaklaşımları, ekolojik sorunların derinleşmesine ve kentsel yaşam kalitesinin düşmesine yol açmaktadır. Bu bağlamda, kentsel planlama çalışmalarında coğrafi ve ekolojik ilkelerin entegre edilmesi, hem ekosistem bütünlüğünün sürdürülmesi hem de yaşanabilir kentsel mekânların oluşturulması açısından kritik bir araştırma alanı olarak öne çıkmaktadır. İnceleme makalesi, peyzaj ekolojisi ve şehircilik disiplinlerinin kesişim kümesinde yer alan bu dönüşümü ele alarak, mekânsal planlamada doğanın rolünü teorik ve pratik düzlemde tartışmaktadır.