Araştırma arşivi
Literatürünüz için bir başlangıç noktası bulun. Başlık, yazar veya DOI ile arayın; bilim alanına göre inceleyin.
“Mekân” için 150 inceleme · 1–24
Filtreleri temizleKentleşme ve ekonomik kalkınmayla birlikte, bireylerin işe gidiş geliş mesafeleri ve motorlu ulaşım kullanımı dünya genelinde artış göstermiş, bu durum trafik sıkışıklığı ve çevresel kirlilik gibi önemli kentsel sorunları beraberinde…
Tarihi kentlerde kentsel büyüme ve koruma arasındaki dengenin sağlanması, modern şehir planlamasının en kritik tartışma konularından biridir. Özellikle Çin’in kadim başkentlerinden Xi’an gibi köklü bir geçmişe sahip metropollerde,…
Akdeniz silvopastoral sistemlerinde otlayan sığırların heterojen peyzajları nasıl kullandığına dair ampirik bilgiler oldukça kısıtlıdır. Sürdürülebilir hayvancılık üretimi ve ekosistem hizmetlerinin korunması için otlatma baskısının ve…
Hızlı endüstriyel büyüme ve nüfus artışı, petrol ürünlerine olan talebi benzeri görülmemiş bir düzeye ulaştırmıştır. Bu durum, arama, taşıma ve depolama gibi süreçlerde kazara meydana gelen sızıntılar yoluyla toprak ekosistemlerinde…
Venus sinek kapanı (Dionaea muscipula) bitkisindeki hızlı tuzak hareketinin mekanizması ve bu hareketin evrimsel temelleri botanik ve biyofizik alanlarında uzun süredir tartışılmaktadır. Alan literatürü, tuzağın kapanma biyomekaniğini…
Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaşın ardından Türkiye, açık kapı politikası ve coğrafi/kültürel yakınlığı sebebiyle milyonlarca mülteciye ev sahipliği yapmaya başlamıştır. Sosyal bilimler literatüründeki göç çalışmaları…
Uluslararası insancıl hukuk, silahlı çatışma dönemlerinde sivil nüfusun bekası için kritik öneme sahip sağlık, eğitim ve su gibi temel altyapı tesislerinin korunmasını zorunlu kılar. Ancak kentsel savaş alanlarında bu tesislerin…
Biyomedikal araştırmalarda doku mimarisinin ve hücresel heterojenliğin anlaşılması, hücresel etkileşimler ile mikreçevre ilişkilerini çözebilmek adına kritik önem taşımaktadır. Geleneksel tek hücre RNA sekanslama (scRNA-seq) yöntemleri,…
Orman ekosistemleri, karbon tutma ve biyoçeşitlilik koruma gibi rolleriyle küresel çevre politikalarının merkezinde yer almaktadır. Ancak artan insan baskısı ve arazi kullanım değişiklikleri, orman peyzajlarında yapısal bozulmalara yol…
Kültürel temsil epidemiyolojisi, inançların toplumdaki yaygınlığının zihnin evrimleşmiş sezgisel yapısıyla uyumuna bağlı olduğunu öne sürmektedir. Aşı karşıtlığı gibi bazı sahte bilimsel inançlar bulaşma ve zarar sezgilerine dayanarak…
Kanser tedavisinde geleneksel yöntemlerin yan etki ve direnç sınırlılıkları, beslenme ögelerinin ve vitaminlerin adjuvan terapötik ajanlar olarak kullanımına yönelik ilgiyi artırmıştır. A, C, D ve E vitaminleri, hücresel metabolizma,…
İklim değişikliği günümüzün en kritik küresel sorunlarından biri olarak kabul edilmekte ve bireyler üzerinde yarattığı psikolojik baskı iklim değişikliği kaygısı kavramıyla incelenmektedir. Alan yazında cinsiyetin iklim kaygısı ve çevre…
Günümüz sosyal ve insanı bilimlerinde din ile duyusal deneyimlerin kesişim noktalarına yönelik ilgi giderek artmaktadır. Özellikle ritüeller, kolektif törenler ve tarihsel travmaların aktarımında ses, yalnızca duygusal tepkileri…
Gebelikte ortaya çıkan preeklampsi, eklampsi ve gestasyonel hipertansiyon gibi hipertansif bozukluklar, anne ve fetüs mortalitesinin ana nedenleri arasındadır. Son yıllarda yapılan klinik ve epidemiyolojik araştırmalar, gebelikte…
Çağdaş beslenme alışkanlıklarında, özellikle Batı tipi diyette yüksek fruktozlu mısır şurubu ve şekerli içeceklerin tüketimi son otuz yılda çarpıcı bir artış göstermiştir. Bu durum obezite, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar…
Endüstri Mirası ve Koruma disiplini, Sanayi Devrimi sonrasında inşa edilen ancak zamanla üretim teknolojilerinin değişmesi ve sosyo-ekonomik şartların dönüşmesi sonuçu atıl kalan fabrikaların kentsel belleği koruyarak yeniden…
Küresel iklim değişikligi, kuraklik ve toprak tuzlulugu gibi abiyotik stres faktörlerinin sikligini ve siddetini artirarak tarimsal verimliligi dünya çapinda tehdit etmektedir. Bu durum karşısinda, aşırı çevre kosullarina dogal olarak…
Siyaset bilimi ve seçmen davranışı literatüründe popülist radikal sağ partilerin seçmen tabanındaki cinsiyet farkı köklü bir biçimde belgelenmiştir; erkeklerin bu partilere oy verme eğiliminin kadınlardan daha yüksek olduğu yaygın kabul…
SARS-CoV-2 enfeksiyonu sonrasında gelişen ve multisistemik tutulum gösteren Uzamış COVID (Long COVID), küresel ölçekte milyonlarca bireyi etkileyen karmaşık bir tablo olarak tıbbi literatürün merkezine yerleşmiştir. Akut enfeksiyonu…
Havacılık mühendisliği, iklim değişikliği ve kısıtlı kaynaklar çerçevesinde çevresel etkiyi azaltma ve sürdürülebilir uçuş hedeflerine ulaşma baskısı altındadır. ACARE Flightpath 2050 hedefleri doğrultusunda emisyonların ve gürültünün…
Orman ürünleri endüstrisi, kırsal kalkınma, mekânsal gelişim ve istihdam süreçleri açısından küresel ve ulusal düzeyde stratejik bir öneme sahiptir. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren Türkiye'de devlet eliyle şekillendirilen ve…
Progresif çökme, ekstrem olayların tetiklediği yerel bir hasarın yapı geneline yayılarak orantısız yıkıma yol açtığı kritik bir yapısal güvenlik sorunudur. Literatürde 1968 Ronan Point ve 2023 Kahramanmaraş depremleri gibi vakalar bu…
Geleneksel küreselleşme sürecinde Çin'in küresel değer zincirlerine entegrasyonu hızlı bir ekonomik büyümeyi beraberinde getirmiş, ancak bu büyüme yüksek doğal kaynak tüketimi ve çevresel bozulma pahasına gerçekleşmiştir. Son yıllarda…
Spor biyomekaniginde dikey sicrama yetenegi ve noromuskuler kapasite kritik bir oneme sahiptir. Özellikle basketbol ve voleybol gibi sicramanin sikca tekrarlandigi branslarda patlayici guc performansi belirler. Ancak, isitme engelli…