Araştırma arşivi
Literatürünüz için bir başlangıç noktası bulun. Başlık, yazar veya DOI ile arayın; bilim alanına göre inceleyin.
“sel” için 549 inceleme · 241–264
Filtreleri temizleSitomegalovirüs (CMV) enfeksiyonu, dünya genelinde yüksek prevalansa sahip latent bir herpesvirüstür. Kronik dönemde bağışıklık sistemi denetimi altında tutulan bu virüs, yaşlılarda influenza aşı yanıtlarının düşmesi ve hücresel…
Arbovirüs enfeksiyonları küresel ölçekte ciddi sağlık ve ekonomik kayıplara yol açan, klinik yansımaları hafif ateşli tablolardan ağır sistemik bozukluklara kadar geniş bir yelpazede değişen patojenik süreçlerdir. Arboviral…
Günümüzde kentleşmenin artması, yoğun çalışma temposu ve günlük yaşamın stresi insanları serbest zamanlarında fiziki ve ruhsal doyum sağlayacak rekreasyonel etkinliklere yöneltmektedir. Ormanlık ve doğal alanlarda gerçekleştirilen açık…
Roma İmparatorluğu'nun eyalet merkezlerinden biri olan Bracara Augusta'da (modern Braga, Portekiz) gerçekleştirilen kurtarma kazıları, kentin zengin konut mimarisini ve bu yapıları süsleyen mozaik zeminleri gün yüzüne çıkarmıştır.…
Gençlik gelişimi alanında pozitif psikoloji yaklaşımıyla paralellik gösteren Pozitif Gençlik Gelişimi (PGG) modeli, gençlerin işlevsizlik veya problem odaklı yaklaşımlar yerine optimal işlevsellik, dirençlilik ve güçlü yönler…
Sosyal bilimlerde din ve iktisat ilişkisi, modernleşme süreçleri bağlamında sıklıkla ele alınan temel meselelerdendir. Özellikle sekülerleşme teorileri çerçevesinde dinin toplumsal hayattaki konumu ve kapitalist üretim biçimleriyle…
Din sosyolojisi ve eğitim tarihi yazınında sekülerleşme, dinin toplumsal kurumlar ile gündelik yaşam üzerindeki nüfuzunun gerilemesi biçiminde ele alınmaktadır. Türkiye bağlamında ise laiklik ve sekülerleşme kavramları sıklıkla…
Uluslararası ilişkiler ve Türk dış politikası literatüründe, İki Savaş Arası Dönem (1919-1939) genellikle jeopolitik zorunluluklar, askeri güç dengeleri ve maddi güvenlik kaygıları üzerinden incelenmiştir. Ancak devletlerin dış…
Avrasya jeopolitiğinde Türkiye’nin artan rolü ve bölgesel güç olma çabaları, Balkanlar ve Sırbistan ile ilişkilerde belirgin bir dış politika dönüşümünü beraberinde getirmiştir. Soğuk Savaş sonrası statükocu yaklaşımdan çok boyutlu ve…
Ön çapraz bağ (ÖÇB) yaralanmaları, futbölçularda atletik performansı ve spora uzun süreli katılımı ciddi şekilde olumsuz etkileyen en yaygın ve kariyer tehdit edici kas-iskelet sistemi hasarlarından biridir. Cerrahi rekonstrüksiyon diz…
Küresel ticaretin %80'inden fazlasının deniz yoluyla taşınması, denizcilik sektörünü küresel ekonominin temel taşlarından biri haline getirirken, gemilerden kaynaklanan karbondioksit emisyonları da küresel seragazı salınımının önemli…
Sınıf yönetiminde etkililiği bilimsel araştırmalarla doğrulanmış kanıta dayalı stratejilerin kullanımı, öğrenci başarısını ve ders katılımını artırırken problem davranışları azaltmakta; öğretmenlerin ise mesleki doyumunu artırarak…
Sünger avcılığı, Akdeniz havzasında prehistorik dönemlerden itibaren icra edilen ve tarihsel süreçte deniz ticaretinden tıbba kadar pek çok alana ham madde sağlayan zorlu bir meslektir. Antik metinlerde denizcilerin dalış esnasında…
Türkiye'nin hızla artan nüfusu, sanayileşmesi ve ekonomik büyümesi enerji gereksinimini sürekli olarak yükseltmektedir. Yerli enerji kaynaklarının yetersizliği nedeniyle ülke petrol ve doğal gaz ihtiyacının büyük kısmını dış alımla…
Ham petrol vadeli işlem piyasaları; küresel ekonomik belirsizlikler, jeopolitik krizler ve salgınlar gibi şokların etkisiyle yüksek düzeyde fiyat oynaklığı sergilemektedir. Portföy yönetimi, risk değerlendirmesi ve türev ürün…
Yazılım mühendisliği süreçlerinde üretken yapay zeka sistemlerinin ve büyük dil modellerinin kullanımı, kod üretimi, hata ayıklama ve test senaryoları hazırlama aşamalarında geliştirici verimliliğini artırmaktadır. Ancak bu modellerin…
Demokratik gerileme ve otoriterleşme literatüründe, makro düzeydeki kurumsal dönüşümlerin vatandaşların bireysel düzeydeki psikolojik-politik yönelimlerini nasıl şekillendirdiği önemli bir tartışma konusudur. Seçimli otokrasi…
Afet yönetimi ve halk sağlığı literatüründe bireysel ve toplumsal dayanıklılık (resilience) kavramı uzun süredir temel bir hedef olarak öne çıkmaktadır. Ancak mevcut afet hazırlık, müdahale ve iyileştirme planları, insan sağlığı…
Hizli kentlesme süreçleri, özellikle Kuresel Guney ulkelerinde uygun fiyatli konut ve arazi talebini artirarak resmi yönetim mekanizmalarinin yetersiz kalmasina neden olmaktadir. Bu durum, dar ve orta gelirli gruplarin barinma…
Etkileşimli robotik sistemlerde geleneksel konum takibi denetim şemaları ve analitik dinamik modeller, dışsal duyusal sinyallere adapte olma noktasında sınırlılıklara sahiptir. İnsan duyumotor sistemi ise analitik bir dinamik modele…
Dans sanatı, fiziksel becerilerin ve estetik unsurların ötesinde karmaşık zihinsel ve duygusal süreçleri barındıran bilişsel bir üretim alanıdır. Günümüz sahne sanatları literatüründe koreografların ve dansçıların yaratıcılık…
Spor psikolojisi yazınında kişiliğin atletik performans üzerindeki rolü uzun yıllardır tartışmalı bir konu olmuştur. Bir taraf kişiliğin performans üzerinde ihmal edilebilir bir etkiye sahip olduğunu savunurken, diğer taraf kişilik…
Deprem sismolojisinde frekans-büyüklük dağılımını temsil eden Gutenberg-Richter ilişkisindeki b-değeri, bölgesel sismik tehlike analizlerinin en kritik parametrelerinden biridir. Laboratuvar deneyleri ve gözlemsel çalışmalar b-değerinin…
Sismik tehlike değerlendirmesi (PSHA ve DSHA), geleneksel olarak geçmiş deprem kataloglarına ve sismotektonik verilere dayanmaktadır. Ancak deprem kayıtlarının zamansal eksikliği ve katalog yetersizlikleri, gelecekteki sismik…