Akademik arama
Arama sonuçları
“gıda” için 27 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Afrika'da Sürdürülebilir Gıda İnovasyonunun Sosyo-Kültürel, Ekonomik ve Çevresel Boyutları
Afrika kıtasındaki gıda krizi; hızlı nüfus artışı, iklim değişikliğinin getirdiği çevresel baskılar, COVID-19 pandemisinin artçı etkileri ve tarımsal üretimdeki toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri ile karmaşık bir hal almıştır. Batı merkezli teknolojik ve genetik yeniliklerin ötesinde, Afrika'nın özgün ekolojik, kültürel ve ekonomik koşullarına uyarlanmış sürdürülebilir gıda inovasyonlarına duyulan ihtiyaç akademik alanda yoğun bir biçimde tartışılmaktadır. Çalışma, gıda güvencesizliği ve krizlerle mücadelede gelişmiş ülkelerin sanayileşmiş yaklaşımları yerine küçük ölçekli üreticilerin merkezde yer aldığı, yerel ve geleneksel bilgi sistemleriyle desteklenen kapsayıcı bir dönüşümün nasıl sağlanabileceği sorusuna odaklanmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Küresel Gıda Güvenliği ve Çevresel Sürdürülebilirlik İçin Gübrelerin Daha Etkin ve Dengeli Kullanımı
Küresel nüfus artışı ve gıda talebi, tarımsal üretimin mevcut alanlarda yoğunlaştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak son elli yılda sentetik gübre kullanımının hızla artması, ürün verimini yükseltmekle birlikte küresel ölçekte ciddi besin maddesi dengesizliklerine, çevre kirliliğine ve jeopolitik erişim sorunlarına yol açmıştır. Alan literatüründe gıda güvenliğini sağlama amacı ile çevresel sınırları koruma ikilemi yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Bu makale, azot, fosfor ve potasyum gübrelerinin küresel ölçekteki dengesiz kullanımını ve bunun eko-stokiyometrik sonuçlarını bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Etiyopya Debark Kasabasında 6-24 Aylık Çocuğu Olan Annelerin Ek Gıda Hazırlama Sırasında Hijyenik Uygulamaları ve İlişkili Faktörler
Gelişmekte olan ülkelerde ve özellikle Etiyopya gibi coğrafyalarda, bebeklerin anne sütünden ek gıdaya geçiş yaptığı altı ile yirmi dört aylık kritik dönemde hijyenik uygulamaların yetersizliği önemli bir halk sağlığı sorunudur. Gıda kaynaklı patojenler nedeniyle ortaya çıkan ishal vakaları ve buna bağlı çocukluk çağı malnütrisyonu, büyüme geriliği ve mortalite oranları küresel ölçekte yüksek seyretmektedir. Bu bağlamda, ek gıda hazırlama ve saklama süreçlerindeki hijyenik yetersizlikler çocuk sağlığını tehdit eden en önemli etkenlerden biri olarak değerlendirilmekte ve uluslararası sağlık politikalarında öncelikli bir müdahale alanı olarak ele alınmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Afrika'daki Küçük Ölçekli Çiftçiler Arasında Güvenli ve Sürdürülebilir Tarım Uygulamalarının Benimsenmesi ve Tarımsal Ekolojik Teknikler
Küresel nüfusun 2050 yılına kadar 9,1 milyara ulaşacağı tahmini, ekosistem işlevlerini bozmadan gıda güvenliğini sağlama gereksinimini tarımsal araştırmaların merkezine yerleştirmiştir. Özellikle Afrika'da azalan toprak verimliliği, iklim değişikliği ve su kıtlığı gibi etkenler küçük ölçekli üreticileri tehdit etmektedir. Bu bağlamda tarımsal ekoloji, sentetik girdilere bağımlılığı azaltıp biyolojik çeşitlilik ve doğal süreçlere dayanarak gıda egemenliğini ve sürdürülebilir üretimi artırma potansiyeliyle kritik bir tartışma alanı oluşturmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Gazze'de Katastrofik Kıtlık: 7 Ekim Sonrası Eşi Benzeri Görülmemiş Açlık Düzeyleri. Gazze Şeridi'nden Gerçek Nüfus Tabanlı Bir Çalışma
Çatışma bölgelerinde gıda güvensizliği ve açlık, halk sağlığını tehdit eden en ciddi insani krizlerin başında gelmektedir. Özellikle Gazze Şeridi gibi uzun süreli abluka altında kalmış ve yoğun askeri operasyonlara maruz bırakılmış dar bir coğrafyada, gıda sistemlerinin çökmesi hanehalkı düzeyinde hayatta kalma mücadelesini derinleştirmektedir. Literatürde çatışmaların beslenme üzerindeki yıkıcı etkileri bilinmekle birlikte, 7 Ekim sonrası süreçte Gazze'deki hanehalkı açlığının gerçek nüfus tabanlı verilerle nicel olarak ölçülmesi büyük bir araştırma boşluğudur. Bu çalışma, Gazze Şeridi'ndeki açlık ve kıtlık durumunu standart ölçeklerle ampirik olarak ortaya koymaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesinde Su Kıtlığının Tarımsal Üretim ve Elektrik Üretimi Üzerindeki Etkileri
Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesi, küresel ölçekte su kaynaklarının en kısıtlı olduğu ve kişi başına düşen yenilenebilir su miktarının hızla azaldığı alanların başında gelmektedir. Hızlı nüfus artışı, kentleşme ve yüksek su yoğunluğuna sahip tarımsal faaliyetler bölgedeki su baskısını artırırken; enerji ve gıda sektörleri ile su kaynakları arasındaki karşılıklı bağımlılık (WEF nexus) sürdürülebilirlik açısından kritik bir sorun oluşturmaktadır. Mevcut akademik tartışmalarda, iklim değişikliği ile sosyo-ekonomik dinamiklerin su kıtlığı üzerindeki görece etkilerinin ayrıştırılması ve bu kıtlığın tarım ile elektrik üretimi üzerindeki uzun vadeli sonuçlarının bütünleşik modellerle incelenmesi temel bir araştırma ihtiyacı olarak öne çıkmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Besin Tüketimini İzleme ve Öneri Sunan Akıllı Telefon Uygulamaları: Mevcut Uygulamaların Yapay Zekâ Tabanlı İşlevselliklerinin, Özelliklerinin ve Kalitesinin Değerlendirilmesi
Günümüzde obezite, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler rahatsızlıklar gibi kronik sağlık sorunlarının yaygınlaşması, bireylerin beslenme alışkanlıklarını ve günlük kalori alımlarını takip etmelerini hayati kılmaktadır. Mobil sağlık teknolojilerindeki hızlı gelişim ve akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte dijital mağazalarda gıda tüketimi takibi ve beslenme önerisi sunan çok sayıda mobil uygulama erişime sunulmuştur. Ancak, bu uygulamaların kanıta dayalı yazılım kalitesi, yapay zekâ destekli otomasyon özellikleri ve kullanıcılara sağladıkları işlevsel değer bilimsel olarak yeterince incelenmemiştir. Mevcut alan tartışmaları, kullanıcıların manuel veri girişine bağımlı kalmasının sürdürülebilir beslenme takibini zorlaştırdığını ve otomatik görsel gıda tanıma ile kişiselleştirilmiş besin önerisi sistemlerine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Hassas Tarımda Akıllı Sensörler ve Nesnelerin İnterneti Entegrasyonu: Eğilimler, Zorluklar ve Gelecek Perspektifleri
Geleneksel tarım yöntemleri, iklim değişikliği ve kaynak kıtlığı nedeniyle artan küresel gıda talebini karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Hassas tarım; veri odaklı karar alma mekanizmaları, gelişmiş sensörler ve Nesnelerin İnterneti (IoT) teknolojileri aracılığıyla kaynak kullanımını optimize ederek ve verimliliği artırarak sürdürülebilir bir çözüm sunmaktadır. Bu alandaki temel tartışma, veri toplama ve otomasyon teknolojilerinin tarımsal ekosistemlere entegrasyonu ile küresel gıda güvenliğinin nasıl sağlanacağı ve bu süreçte karşılaşılan yüksek maliyet, veri güvenliği ile kırsal bağlantı sorunlarının nasıl aşılacağı üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Afrika'da İklim Değişikliği Kaynaklı Su Stresine Karşı Ürün Sistemlerini Uyarlamaya Yönelik Toprak ve Su Koruma Tedbirleri: Sürdürülebilir Bir Değerlendirme
Sahra Altı Afrika (SSA), küresel iklim değişikliğine en az katkı sağlamasına rağmen, bu olgunun getirdiği hidrolojik anomalilerden en şiddetli etkilenen bölgelerin başında gelmektedir. Özellikle beklenmedik sel baskınları ve şiddetli kuraklıklar, bölgedeki gıda güvenliğini ve tarımsal verimliliği doğrudan tehdit etmektedir. Mevcut literatür, bu su streslerinin bitki fizyolojisi üzerindeki etkilerini ve toprak yapısındaki bozulmaları vurgularken, bu krizlerle başa çıkmada hangi bütüncül toprak ve su koruma önlemlerinin uygulanması gerektiğini tartışmaktadır. İnceleme konusu olan bu yayın, teorik tartışmaları pratik çözüm önerileriyle birleştirerek SSA için dayanıklı bir tarımsal model kurgulamaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
İklim Değişikliği ve Tarımsal İşletmelerin Duyarlılığı: İklim Değişikliğinin Tarımsal Verimlilik Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi
İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda güvencesi üzerindeki etkileri, kalkınma iktisadı ve çevre psikolojisi literatüründe geniş yer tutan temel bir tartışma alanıdır. Özellikle gelişmekte olan ekonomilerde iklimsel değişkenliklerin kırsal hanehalkı gelirleri ve ürün verimliliği üzerindeki olumsuz yansımaları sıklıkla incelenmektedir. Ancak mevcut literatür genellikle gelişmiş ülke senaryolarına veya genel iklim modellerine odaklanmakta, Hindistan gibi iklimsel parametreleri son derece heterojen olan coğrafyalarda ürün bazlı uzun dönemli ampirik çözümlemeler sınırlı kalmaktadır. Bu makale, altmış yıllık dönemsel veriyi kullanarak maruz kalma, duyarlılık ve uyum kapasitesi göstergelerini ürün verimliliğiyle ilişkilendirmekte ve tarımsal işletmelerin kırılganlığını kapsayıcı finansman araçlarıyla hafifletme yönündeki akademik tartışmaya özgün bir katkı sunmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
İklim Değişikliğinin Tarımsal Üretime Etkisi: Asya'da Sorunlar, Zorluklar ve Fırsatlar
Küresel iklim değişikliği ve iklim değişkenliği, özellikle kırılgan ve gıda güvencesizliği yüksek olan Asya bölgesinde tarımsal sürdürülebilirliği tehdit eden temel dinamikler arasında yer almaktadır. Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde altmışını barındıran Asya kıtasında, kuraklık, sıcaklık dalgaları, düzensiz ve şiddetli yağışlar, seller ve yeni gelişen zararlılar çiftçilerin geçim kaynaklarını doğrudan olumsuz etkilemektedir. Alan literatüründe iklim iklimsel aşırılıkların ürün verimi, hayvancılık, ormancılık ve su ürünleri üzerindeki tahribatı tartışılmakta; bölgesel gıda güvenliğini korumak adına iklim-akıllı ve dirençli tarım tekniklerinin geliştirilmesi ile disiplinlerarası modelleme yaklaşımlarının rolü sörgülanmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Coğrafi İşaretli Gastronomik Ürünlerde Karşılaşılan Zorluklar ve Fırsatlar: Erzurum Demir Tatlısı Örneği
Gastronomi turizmi, destinasyonların kültürel kimliğini öne çıkaran ve turistlerin seyahat motivasyonlarını doğrudan etkileyen stratejik bir araç niteliğindedir. Yerel mutfak kültürlerinin sürdürülebilirliği ve otantik ürünlerin korunması amacıyla coğrafi işaret tescillerinden faydalanılmaktadır. Kış turizmiyle tanınan Erzurum ilinde cağ kebabı, kadayıf dolması ve peynir çeşitleri bilinirliğe sahipken, geleneksel bir lezzet olan demir tatlısının (Erzurum Rosette) üretim süreçleri, üretici sorunları ve coğrafi işaretin ticari yansımaları literatürde yeterince incelenmemiştir. Bu çalışma, alan literatüründeki söz konusu ürüne özgü nitel veri eksikliğini gidermeyi hedeflemektedir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Küresel, Bölgesel ve Ulusal İnme Yükü ve Risk Faktörleri, 1990-2021: Küresel Hastalık Yükü Çalışması 2021 İçin Sistematik Bir Analiz
Küresel halk sağlığı ve nöroloji literatüründe inme, ölüm ve kalıcı sakatlığın önde gelen nedenlerinden biridir. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında yüksek gelirli ülkelerde elde edilen inme mortalitesindeki gerilemenin son yıllarda duraklaması ve genç nüfustaki insidans artışı önemli bir tartışma konusudur. Mevcut literatür, metabolik risk faktörlerinin yanı sıra çevresel ve iklimsel faktörlerin inme yükü üzerindeki değişen etkilerini ve sosyo-demografik gelişmişlik düzeylerine göre ortaya çıkan küresel eşitsizlikleri bütüncül biçimde açıklamayı hedeflemektedir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Türkiye'de Ağrı İli ve Ağrı Dağı Cryptinae ve Phygadeuontinae (Hymenoptera: Ichneumonidae) İçin Yeni ve Ek Kayıtlar
Hymenoptera takımının Ichneumonidae familyasına bağlı Cryptinae ve Phygadeuontinae alt familyaları, idiobiont ektoparazitoid yaşam formlarıyla tarımsal ve doğal ekosistemlerde zararlı böcek popülasyonlarının biyolojik kontrolünde kritik rol oynamaktadır. Türkiye zengin topoğrafyası ve biyoçeşitliliğine rağmen, Doğu Anadolu Bölgesi ve yüksek rakımlı micro-habitatlarda faunistik envanter çalışmaları henüz tamamlanmamıştır. Bu makale, Ağrı ili ve Ağrı Dağı gibi coğrafi açıdan özgün ve yüksek rakımlı alanlardaki Cryptinae ve Phygadeuontinae tür çeşitliliğini, konukçu ilişkilerini ve zoocoğrafik yayılışlarını belirleme sorusuna odaklanmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Erzurum İlindeki Bal Arılarında Karışık Virüs Enfeksiyonlarının RT-PCR ve Filogenetik Analizlerle Belirlenmesi
Türkiye, zengin florası ve coğrafi konumu nedeniyle arı gen merkezlerinden biri olup küresel düzeyde önemli bir arıcılık potansiyeline sahiptir. Ancak kolonilerde aniden ortaya çıkan toplu ölümler ve salgın hastalıklar arıcılık faaliyetlerini ve ekonomik verimliliği ciddi şekilde tehdit etmektedir. Erzurum bölgesi Doğu Anadolu'da arıcılığın ve bal ormanlarının yoğun olduğu stratejik bir merkez olmasına karşın, bölgedeki bal arılarının ölümüne yol açan viral patojenlerin varlığı ve epidemiyolojik yaygınlığı yeterince araştırılmamıştır. Bu durum, arı sağlığının korunması ve bölgesel enfeksiyon dinamiğinin anlaşılmasında belirleyici bir bilgi açığı oluşturmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Reaktif Oksijen Türleri, Toksisite, Oksidatif Stres ve Antioksidanlar: Kronik Hastalıklar ve Yaşlanma
Oksidatif stres, hücresel düzeyde serbest radikallerin üretimi ile antioksidan savunma mekanizmaları arasındaki dengesizlikten kaynaklanan ve biyomoleküllere hasar veren karmaşık bir süreçtir. Düşük ve orta düzeydeki reaktif oksijen ve nitrojen türleri hücresel sinyal iletimi ve redoks homeostazı için hayati öneme sahipken, kontrolsüz artışları kanser, nörodejeneratif rahatsızlıklar, kardiyovasküler ve metabolik hastalıklar gibi pek çok kronik patolojinin ortak paydasını oluşturmaktadır. Bu derleme makalesi, söz konusu türlerin kimyasal doğasını, hücresel hasar mekanizmalarını ve kronik hastalıklar ile yaşlanma sürecindeki rollerini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak alandaki tartışmalara açıklık getirmeyi amaçlamaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Enterococcus Faecium Bakterisinin Hayvancılıktaki Uygulama Alanları, Biyolojik Özellikleri ve Güvenlik Sorunları Üzerine Bir Derleme
Hayvancılık sektöründe antibiyotik kullanımının sınırlandırılmasıyla birlikte probiyotik yem katkı maddelerine olan gereksinim hızla artmıştır. Enterococcus faecium, memeli bağırsağının doğal mikroflorasında bulunan ve yüksek sıcaklık, mide asidi ile safra tuzlarına karşı dayanıklılığı sayesinde öne çıkan bir laktik asit bakterisidir. Ancak son yıllarda bu bakterinin fırsatçı patojen niteliği kazanması, bazı suşlarının virülan genler taşıması ve antibiyotiklere karşı direnç geliştirmesi ciddi güvenlik endişelerine yol açmaktadır. Biyolojik faydalar ile potansiyel patojenite riskleri arasındaki bu çelişki, türün kullanım sınırlarının ve güvenlik kriterlerinin bütüncül biçimde incelenmesini zorunlu kılmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Kadim Sicilya Anıtsal Zeytin Ağaçlarının Kurtarılması ve Mikrosatellit Markörleri ile Genotiplendirilmesi
Akdeniz havzasında zeytin (Olea europaea L.), hem sosyo-ekonomik hem de biyokültürel açıdan stratejik bir tür olup binlerce yıllık evcilleştirme ve adaptasyon geçmişine sahiptir. Sicilya adası, coğrafi konumu ve tarihi mekanizmaları gereği son derece zengin bir zeytin germplazmına ev sahipliği yapmaktadır. Ancak yüzyıllık anıtsal ağaçların genetik yapısı, aşılama geçmişleri ve yerel çeşitlerle olan soy ilişkileri yeterince moleküler düzeyde incelenmemiştir. Bu bağlamda, iklim değişikliği ve Xylella fastidiosa gibi biyotik tehditler karşısında anıtsal ağaçların genetik rezervuar işlevi ve ıslah programları için potansiyeli kritik bir tartışma konusudur.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Türkiye'nin Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi (Erzurum: Yakutiye ve Uzundere) Ichneumonidae (Hymenoptera) Türleri Üzerine Faunistik Bir Araştırma
Ichneumonidae (Hymenoptera) familyası, dünya genelinde tanımlanmış yaklaşık 25.000 türü ve tahmin edilen 60.000-100.000 tür çeşitliliğiyle parazitoit yaban arılarının en büyük grubunu oluşturmaktadır. Biyolojik mücadele programlarında zararlı böcek popülasyonlarını baskılamada kritik rol oynayan bu familyanın Türkiye'deki tür sayısı son yıllardaki araştırmalarla 1.439'a ulaşmıştır. Ancak farklı ekolojik ve iklimsel özelliklere sahip mikroklimal alanların faunistik açıdan henüz tam olarak taranmamış olması, Türkiye böcek biyoçeşitliliğinin eksiksiz tespiti önünde bir engel oluşturmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
MetaPhlAn 4 Kullanılarak Karakterize Edilmemiş Türler İle Metagenomik Taksonomik Profillemenin Genişletilmesi ve Geliştirilmesi
Shotgun metagenomik dizileme yöntemleri, karmaşık mikrobiyal toplulukların taksonomik bileşimini ve fonksiyonel potansiyelini incelemek için temel bir araç haline gelmiştir. Referansa dayalı hesaplamalı yaklaşımlar, bilinen dizilerle haritalama yaparak yüksek hassasiyetle taksonomik profilleme sunsa da yalnızca veritabanlarında mevcut izolatlardan türetilmiş tanımlı türleri saptayabilmektedir. Diğer taraftan, de novo metagenomik birleştirme yöntemleri henüz kültürlenmemiş yeni organizmaları ortaya çıkarabilmekte, ancak düşük kapsama oranı ve karmaşık topluluk yapıları nedeniyle sınırlı bir hassasiyete sahip olmaktadır. Bu durum, mikrobiyom verilerinin anlamlandırılmasında büyük bir veri kaybına yol açmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Yabani Karpuzun (Citrullus lanatus) Kuraklik Stresine Dayaniklilik Mekanizmalari ve Tuzluluga Karsi Ortak Göstergeleri Üzerine Bir Inceleme
Küresel iklim değişikligi, kuraklik ve toprak tuzlulugu gibi abiyotik stres faktörlerinin sikligini ve siddetini artirarak tarimsal verimliligi dünya çapinda tehdit etmektedir. Bu durum karşısinda, aşırı çevre kosullarina dogal olarak uyum sağlamis kserofitik bitkilerin hayatta kalma stratejilerini anlamak, sürdürülebilir tarim uygulamalari ve kurakliga dayanikli kültür bitkilerinin geliştirilmesi açisindan kritik bir öneme sahiptir. Literatürde, bitkilerin abiyotik strese verdigi fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler tepkilerin karmasikligi tartisilmakta olup, yabani türlerin dayaniklilik mekanizmalarinin evcil akrabalarina aktarilmasi temel bir araştırma sorusu olarak öne çikmaktadir. Yabani karpuz (Citrullus lanatus), Kalahari Çölü'nün zorlu kosullarinda hayatta kalabilen yapisiyla bu çalismalar için önemli bir biyolojik model sunmaktadir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Çevrimiçi Yemek Siparişi Uygulamalarının Depresyon ve Yeme Davranışları Üzerindeki Etkisi: Kartınızda Ne Var?
Çevrimiçi yemek siparişi (ÇYSU) uygulamalarının günlük yaşama entegrasyonu, yeme alışkanlıkları ve psikolojik sağlık üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. Dijitalleşme ile birlikte hızlı ve işlenmiş gıdalara kolay erişim, bireyleri sürekli bir dijital gıda ortamına maruz bırakmaktadır. Bu durum, artan zihinsel sağlık sorunları, özellikle genç yetişkinlerdeki depresyon ve düzensiz yeme davranışları bağlamında endişe vericidir. Önceki araştırmalar, ÇYSU kullanım sıklığının atıştırma oranlarının artması, sağlıksız gıda tercihlerinin yaygınlaşması ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarından uzaklaşma gibi değişimlerle ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu uygulamaların, obezite ve kronik hastalık risk faktörlerini pekiştirebileceği de belirtilmektedir. Ayrıca, dijital platformlardaki kişiselleştirilmiş reklam ve pazarlama taktikleri, dengeli beslenme alışkanlıklarını sürdürmeyi zorlaştırarak, duygusal ve kontrolsüz yeme gibi bozukluklara zemin hazırlayabilir. Bu karmaşık etkileşimler, ÇYSU’ların depresyon ve yeme davranışları üzerindeki doğrudan etkilerini anlamayı kritik kılmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Hayvancılıkta Staphylococcus aureus ve Biyofilmler: Bulaş Yolları, Tehditler ve Gelecek Vaat Eden Mücadele Stratejileri
Staphylococcus aureus, hayvancılık sektöründe süt sığırı mastitisinden kanatlı hayvan eklem enfeksiyonlarına ve domuz lezyonlarına kadar geniş bir yelpazede kronik hastalıklara yol açan, aynı zamanda et ve süt ürünleri üzerinden insan sağlığını tehdit eden zoonotik bir patojendir. Bakterinin konak dokularında ve gıda işleme yüzeylerinde oluşturduğu biyofilmler, antimikrobiyal maddelerin ve konak bağışıklık sisteminin etkinliğini önemli ölçüde azaltarak enfeksiyonların müzminleşmesine neden olmaktadır. Yemlerde antibiyotik kullanımının sınırlandırılması ve suşların çoklu ilaç direnci kazanması, hayvancılıkta patojen kontrolünü zorlaştırarak alternatif ve yenilikçi antibiyofilm stratejilerinin sistematik biçimde incelenmesini zorunlu kılmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Kentsel ve Kırsal Yapılaşma Alanlarının Değişimi ile Tarım Arazisi İşgalinin Sürükleyici Faktörleri: Henan Eyaleti Örneği
Küresel kentleşme sürecinde kentsel ve kırsal inşaat arazilerinin kontrolsüz genişlemesi ve yaygın kullanımı, geniş tarım alanlarının işgal edilmesine yol açarak ulusal gıda güvenliğini ciddi şekilde tehdit etmektedir. Çin'in hızlı ekonomik büyümesi ve nüfus hareketliliği sürecinde, kırsal nüfusun şehirlere göç etmesine rağmen kırsal yapılaşma alanlarının daralmak yerine genişlemeye devam etmesi, kentsel ve kırsal alanların eşzamanlı genişlemesi çelişkisini doğurmuştur. Arazi kaynaklarının bu ikili işgal mekanizması, kentsel gelişme ile tarım arazilerinin korunması arasındaki gerilimi tırmandırmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Sürdürülebilir Tarımsal Uygulamalar İçin Biyosürfaktanların Çok Yönlü Fonksiyonel Potansiyeli
Geleneksel tarımsal üretimde zararlılar ve bitki patojenleriyle mücadele etmek amacıyla sentetik kimyasal pestisitlerin, fungisitlerin ve gübrelerin aşırı kullanımı; toprak kalitesi, su kaynakları, hava ve genel ekosistem üzerinde ciddi tahribatlara yol açmaktadır. Suda çözünürlüğü düşük ve hidrofobik karakteri yüksek olan sentetik agrokimyasallar toprak parçacıklarına kuvvetle tutunarak çevrede uzun süre kalmakta, gıda zincirine sızarak insan ve hayvan sağlığı için kanserojen, teratojenik ve immünosüpresif riskler oluşturmaktadır. Bu olumsuzlukları gidermek adına son yıllarda mikroorganizmalar veya bitkiler tarafından üretilen, çevre dostu, biyobozunur ve düşük toksisiteye sahip biyosürfaktanların (ramnolipitler, surfaktin, mannosilertritol lipitleri, soforolipitler) biyolojik mücadele ajanı ve pestisit çözündürücü adjuvan olarak kullanımı akademik alanda kapsamlı şekilde tartışılmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Topluluk Ölçekli Büyük Veri, 2021 Teksas Kış Fırtınası ve Yönetilen Elektrik Kesintisinin Farklı Gruplar Üzerindeki Eşitsiz Etkilerini Ortaya Koyuyor
Aşırı hava olayları ve iklim krizleri sırasında elektrik, su ve ulaşım gibi kritik altyapı sistemlerinde meydana gelen kesintiler, toplumsal yaşamı ağır biçimde etkilemektedir. Ancak afet yönetimi ve altyapı müdahalelerinde sosyoekonomik ve ırksal gruplar arasındaki eşitsizliklerin nasıl biçimlendiğine dair ampirik kanıtlar sınırlıdır. Özellikle aşırı soğuk hava dalgaları sırasında uygulanan planlı elektrik kesintileri, boru patlamaları ve gıdaya erişim aksaklıklarının farklı gelir ve azınlık grupları üzerinde nasıl eşitsiz yükler oluşturduğu, yüksek çözünürlüklü topluluk verilerinin eksikliği nedeniyle yeterince incelenememiştir. Bu çalışma, topluluk ölçekli büyük veri kaynaklarını kullanarak bu boşluğu doldurmayı ve afetlerin sosyo-mekansal etkilerini çözülemeyi amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Para İçin Yapmadım: Ünlü Şeflerin Medya Anlatıları ve Gastro-Kapitalist Sosyal Girişimci
Bu çalışma, neoliberal yönetimsellik çerçevesinde toplumsal sorunların piyasalaştırılması ve gıda alanında moral girişimcilik üzerinden bireyselleştirilmesi tartışmalarını ele almaktadır. Alternatif gıda hareketlerinin ve ünlü şeflerin kamuoyunda ahlaki birer kahraman ve sosyal girişimci olarak sunulması, gıda üretimi ve tüketiminin ardındaki sınıfsal, endüstriyel ve kapitalist sömürü ilişkilerini gizlemektedir. Makale, medyanın bu mit yaratma sürecindeki rolünü ve bu yolla neoliberal piyasa mantığını nasıl meşrulaştırdığını sörgülamaktadır.