Akademik arama
Arama sonuçları
“Epidemiyoloji” için 14 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Zhejiang Eyaleti, Çin'de 2010–2021 Yılları Arasında Salmonella Kaynaklı Gıda Kökenli Hastalıkların Epidemiyolojisi
Gıda kökenli hastalıklar (GKH), küresel ölçekte ciddi morbidite ve mortaliteye yol açan, sosyoekonomik kalkınmanın önünde engel teşkil eden kritik halk sağlığı sorunlarıdır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yüz milyonlarca insan kontamine gıdalar nedeniyle hastalanmakta ve bu durum milyonlarca sakatlığa ayarlanmış yaşam yılı (DALY) kaybına neden olmaktadır. Bakteriyel patojenler arasında Salmonella, özellikle hayvansal gıdalar ile taze meyve ve sebzelerde meydana gelen kontaminasyonlar sonuçu akut gastroenterit salgınlarına ve bireysel enfeksiyonlara yol açan başlıca etkenlerden biridir. Çin'in güneydoğu kıyısında yer alan Zhejiang Eyaleti'nde sürdürülen ulusal gıda kökenli hastalık gözetim ağının verileri, patojenin dönemsel dağılımını, risk gruplarını ve bulaş kaynaklarını bütüncül bir epidemiyolojik çerçevede inceleme gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Alkolik Olmayan Yagli Karacıger Hastaligi ve Alkolik Olmayan Steatohepatitin Kuresel Epidemiyolojisi: Sistematik Bir Derleme ve Meta-Analiz
Alkolik olmayan yagli karacıger hastaligi (NAFLD) ve bunun daha ilerlemis iltihabi formu olan alkolik olmayan steatohepatit (NASH), kronik karacıger hastaliklarinin dunya genelindeki en yaygin sebeplerinden biri haline gelmistir. Kuresel ölçekte artan obezite ve tip-2 diyabet salgini ile doğrudan ilişkili olan bu durum, siroz ve karacıger kanseri gibi agir komplikasyonlara yol acmaktadir. Literatürde bölgesel siklik ve zaman icindeki egilimlere dair farklı tahminlerin bulunmasi, metodolojik secimlerden ve taraflilik kaynaklarindan etkilenmektedir. Bu çalışma, 1990-2019 yillari arasindaki epidemiyolojik verileri sistematik olarak derleyerek ve metodolojik duzeltmeler uygulayarak kuresel ve bölgesel duzeyde NAFLD ile NASH'in prevalans, insidans ve mortalite yukunu ortaya koymayi amaçlamaktadir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Batı Nil Virüsü Eko-Epidemiyolojisi ve İklim Değişikliği: Bütüncül Bir Tek Sağlık Yaklaşımıyla Literatür Değerlendirmesi
Küresel ısınma ve çevresel değişimler, vektörler ve konakçılar üzerindeki etkileri aracılığıyla Batı Nil virüsü (WNV) gibi zoonotik patojenlerin yayılımını ve bulaşma dinamiklerini doğrudan etkilemektedir. Halk sağlığı literatüründe iklim değişikliği ile vektör kaynaklı hastalıklar arasındaki karmaşık ekolojik ilişkiler, genellikle disiplinler arası bir bakış açısıyla ele alınmaktadır. Mevcut tartışmalar, sıcaklık artışlarının vektör yetkinliği ve virüs replikasyon hızı üzerindeki tek modlu etkileri ile yağış rejimlerinin karmaşık dinamiklerini çözmeye ve geleceğe yönelik risk projeksiyonları geliştirmeye odaklanmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Yapısal Irkçılık Kuramı, Ölçümü ve Yöntemleri: Epidemiyolojik Çalışmalar İçin Bir Kapsam Belirleme İncelemesi
Epidemiyoloji ve halk sağlığı çalışmalarında yapısal ırkçılığın kuramsal ve yöntemsel boyutu giderek daha fazla ilgi çekmektedir. Ancak araştırmacıların, bu alanın köklü kuramsal geçmişiyle ve uzmanlarıyla derinlemesine etkileşime girmeden terimi benimsemesi, teorik ve tarihsel derinliği olmayan zayıf çalışmalara yol açmaktadır. Bu makale, literatürdeki yüzeysel 'sağlıkta eşitlik turizmi' yaklaşımlarını eleştirerek, yapısal ırkçılığın çalışmalara nasıl daha tutarlı entegre edilebileceği sorusunu tartışmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
İran ve Türkiye'deki Hayvan ve İnsanlarda Trichinella Enfeksiyonları
Trişinelloz, dünya genelinde Trichinella cinsine ait nematod larvalarının enfekte ettiği et ürünlerinin tüketilmesiyle insanlara bulaşan önemli bir zoonotik hastalıktır. Müslüman çoğunluğa sahip İran ve Türkiye gibi ülkelerde domuz yetiştiriciliği ve domuz eti tüketimi dini nedenlerle oldukça nadir olsa da, vahşi yaşamdaki silvatik döngü ve yaban domuzu avcılığı gibi faktörler halk sağlığı açısından gizli bir risk oluşturmaktadır. Alandaki temel tartışma, yaban hayatındaki bu rezervuarların evcil hayvanlara ve insanlara sıçrama potansiyeli ile bu iki komşu ülkede epidemiyolojik verilerin parçalı yapısı etrafında şekillenmektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Şam Suriye de Genel Popülasyonda Fibromiyalji Prevalansı ve Risk Faktörleri Topluma Dayalı Bir Olgu Kontrol Çalışması
Fibromiyalji, yaygın kas-iskelet sistemi ağrıları, yörgünluk, uyku bozuklukları ve bilişsel işlev bozuklukları ile seyreden kronik ve yüksek yüklü bir sendromdur. Hastalığın etiyolojisi tam olarak aydınlatılamamış olmakla birlikte fiziksel ve duygusal stresörlerin tetikleyici rol oynadığı bilinmektedir. Süregelen çatışma ve savaş koşullarının psikolojik stres düzeyini artırdığı bilinen toplumlarda fibromiyalji prevalansının ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi, halk sağlığı müdahalelerinin ve klinik farkındalığın planlanması açısından büyük önem taşımaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Bakteriyel Antibiyotik Direncinin Küresel Yukusu 1990-2021: 2050 Yili Ongoruleriyle Sistematik Bir Analiz
Bakteriyel antibiyotik direnci (AMR), 21. yuzyilda halk sağlığı, klinik enfeksiyon yönetimi ve sağlık ekonomisi alanlarinda buyuk kaygilara yol acan en kritik kuresel tehditlerden biridir. Önceki çalışmalar kesitsel olarak 2019 yilina ait tekil yuk tahminleri sunmus veya belirli bölgelerdeki sınırli patojen-ilac kombinasyonlarini incelemistir. Ancak, ulusal eylemlerin etkinliğini değerlendirmek, değişen epidemiyolojik kaliplari izlemek ve gelecekteki sağlık politikalari ile kaynak tahsisini sekillendirmek için 1990 yillrindan gunumuze uzanan uzun erimli zaman serilerine ve 2050 yilina kadar uzanan simulasyon senaryolarina duyulan ihtiyac halen karsilanmamisti.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
204 Ülke ve Bölge ile 811 Alt Ulusal Konumda 288 Ölüm Nedeni ve Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi Ayrıştırmasının Küresel Yükü, 1990-2021: GBD 2021 Çalışması İçin Sistematik Analiz
Küresel halk sağlığı ve epidemiyoloji literatüründe, toplumların sağlık düzeyini nesnel ölçütlerle izlemek ve sağlık politikalarını kanıta dayalı biçimde biçimlendirmek hayati bir önem taşımaktadır. Zaman içinde değişen hastalık yüklerinin ve yaşa göre standardize edilmiş ölüm oranlarının bölgesel ve ulusal ölçekte izlenmesi, küresel epidemiyolojik dönüşümün yönünü anlamada temel bir araçtır. Özellikle COVID-19 gibi küresel çaplı krizlerin ardından, farklı ölüm nedenlerinin yaşa bağlı yaşam beklentisi üzerindeki net etkilerini ayrıştırmak ve hastalık odaklanmalarını saptamak modern halk sağlığı tartışmalarının merkezinde yer almaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Çin, Japonya ve Kore'deki Kadınlarda Doğum Kuşaklarına Göre Meme Kanseri Üreme ve Yaşam Tarzı Risk Faktörlerinin Farklılaşan Desenleri
Meme kanseri, dünya genelinde kadınlar arasında en sık teşhis edilen kanser türü ve kansere bağlı ölümlerin başlıca nedenidir. Tarihsel olarak Asya toplumlarında insidans oranları düşük seyretmiş olsa da, son yıllarda Çin, Japonya ve Güney Kore gibi Doğu Asya ülkelerinde hızla yükselmektedir. Bu artışın ardında yatan toplumsal ve epidemiyolojik süreçlerin tam olarak anlaşılması, koruyucu halk sağlığı stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik önem taşımaktadır. Literatürde meme kanseri insidansındaki tarihsel artışların doğum kuşağı etkileriyle ilişkili olabileceği öne sürülmektedir. Bununla birlikte, menarş yaşı, doğum yapma durumu, ilk doğum yaşı ve menopoz yaşı gibi üreme faktörleri ile sigara ve alkol tüketimi gibi yaşam tarzı etkenlerinin kanser riski üzerindeki etkilerinin farklı doğum kuşaklarında sabit mi kaldığı yoksa zamansal bir değişim mi gösterdiği sorusu açık kalmıştır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Erzurum İlindeki Bal Arılarında Karışık Virüs Enfeksiyonlarının RT-PCR ve Filogenetik Analizlerle Belirlenmesi
Türkiye, zengin florası ve coğrafi konumu nedeniyle arı gen merkezlerinden biri olup küresel düzeyde önemli bir arıcılık potansiyeline sahiptir. Ancak kolonilerde aniden ortaya çıkan toplu ölümler ve salgın hastalıklar arıcılık faaliyetlerini ve ekonomik verimliliği ciddi şekilde tehdit etmektedir. Erzurum bölgesi Doğu Anadolu'da arıcılığın ve bal ormanlarının yoğun olduğu stratejik bir merkez olmasına karşın, bölgedeki bal arılarının ölümüne yol açan viral patojenlerin varlığı ve epidemiyolojik yaygınlığı yeterince araştırılmamıştır. Bu durum, arı sağlığının korunması ve bölgesel enfeksiyon dinamiğinin anlaşılmasında belirleyici bir bilgi açığı oluşturmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Savaşların ve Doğal Afetlerin Yeni Çıkan ve Yeniden Tehdit Oluşturan Bulaşıcı Hastalıklar Üzerindeki Etkisi
Küresel ölçekte halk sağlığını tehdit eden yeni ortaya çıkan enfeksiyon hastalıkları (EID) ve yeniden önem kazanan bulaşıcı hastalıklar (REID), ekolojik dengesizlikler, iklim değişikliği, hızlı kentleşme ve küreselleşme gibi dinamiklerle karmaşık bir yapı kazanmaktadır. Bulaşıcı hastalıkların yaklaşık yüzde yetmiş beşinin zoonotik kökenli olması, insan ve hayvan yaşam alanlarının kesişim noktalarında riskin boyutunu artırmaktadır. Savaşlar, silahlı çatışmalar, depremler ve seller gibi insani ve doğal krizler; sağlık altyapılarını tahrip ederek, temel sanitasyon hizmetlerini aksatarak ve kitlesel nüfus hareketlerini tetikleyerek patojenlerin yayılımını hızlandırmaktadır. Bu çalışma, kriz durumlarının enfeksiyon hastalıklarının epidemiyolojisi üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini sentezleyerek literatürdeki nitel ve nicel kanıtları derlemeyi amaçlamaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Preeklampsi Öyküsü ve Lohusalık Döneminde Serebrovasküler Hastalık ile Bilişsel Bozukluk Riski: Olası Mekanizmalar
Gebelikte ortaya çıkan preeklampsi, eklampsi ve gestasyonel hipertansiyon gibi hipertansif bozukluklar, anne ve fetüs mortalitesinin ana nedenleri arasındadır. Son yıllarda yapılan klinik ve epidemiyolojik araştırmalar, gebelikte yaşanan hipertansif süreçlerin yalnızca doğum anıyla sınırlı kalmayıp, lohusalık dönemi ve kadının ilerleyen yaşamında inme, ak madde lezyonları, vasküler demans ve bilişsel bozukluklar gibi uzun vadeli serebrovasküler komplikasyon riskini belirgin biçimde artırdığını göstermektedir. Ancak bu kalıcı hasarların altındaki hücresel, vasküler ve nöroinflamatuar mekanizmalar henüz tam olarak aydınlatılamamıştır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Pandemi Etkileri Kültürel Olarak Ne Kadar Özgündür? Yaş, Biyolojik Cinsiyet ve Siyasi İnançların COVID Etkileri Üzerindeki Kültürel Benzerlik ve Farklılıklarının Değerlendirilmesi
Pandemiler doğası gereği biyo-epidemiyolojik fenomenler olmalarına rağmen, etkileri ulusal sınırları aşan kültürel psikolojik dinamiklerle şekillenmektedir. Psikoloji literatüründe hakim olan Batılı, Eğitimli, Sanayileşmiş, Zengin ve Demokratik (WEIRD) örneklem odaklı yaklaşım, pandemi psikolojisinin evrensel mi yoksa kültüre özgü mü olduğunu anlamayı zorlaştırmaktadır. Mevcut literatürdeki çalışmaların çoğunlukla izole yerel örneklemlerle sınırlı kalması, yaş, cinsiyet ve siyasi inançlar gibi değişkenlerin etkilerindeki paylaşılan ve özgün varyansın ayrıştırılmasını engellemektedir. Bu araştırma, 19 ülkeden toplanan geniş bir veri setiyle pandemi psikolojisinin kültürlerarası doğasını çözümleyerek alandaki bu kuramsal ve ampirik boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Çin'deki Yaşlı Yetişkinlerde Öz Bakım Yetersizliği Yaygınlığı ve Sosyo-Demografik Belirleyicileri
Yaşlanan nüfus yapısı ve buna bağlı olarak artan öz bakım yetersizliği, küresel kamu sağlığı ve sosyal politika alanının en öncelikli konuları arasında yer almaktadır. Çin bağlamında demografik dönüşüm, hızlı kentleşme ve doğurganlık politikalarının etkisiyle geleneksel aile bakımı zayıflamakta, bu durum sosyal güvenlik ve sağlık altyapısı üzerinde baskı oluşturmaktadır. Alan literatüründe yaşlılıkta öz bakım kısıtlılığının epidemiyolojik dağılımı ve sosyo-ekonomik belirleyicileri tartışılırken, makro düzeyde temsil gücüne sahip güncel verilerle kır-kent ve bölgesel eşitsizliklerin incelenmesi kritik bir ihtiyaç olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, söz konusu tartışmaya 2020 nüfus sayımı verileriyle ampirik katkı sunmaktadır.