Akademik arama
Arama sonuçları
“uyum” için 39 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Dinamik Hareket Uyumlaması İçin İnsan İlhamlı Duyumotor Denetleyici: Mafsallı Robot Kolları Üzerine Bir İnceleme
Etkileşimli robotik sistemlerde geleneksel konum takibi denetim şemaları ve analitik dinamik modeller, dışsal duyusal sinyallere adapte olma noktasında sınırlılıklara sahiptir. İnsan duyumotor sistemi ise analitik bir dinamik modele ihtiyaç duymadan deneyim yoluyla öğrenme ve çevreye uyum sağlama yeteneğine sahiptir. Biyolojik olarak esinlenmiş denetim mimarileri, robotik kolların karmaşık dinamik yapılarını ve sürtünme gibi doğrusal olmayan etkenleri doğrudan modellemeden duyumotor öğrenme yoluyla yönetmeyi amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Mülteci Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumunda Eğitimde Kalite Olgusunun İncelenmesi
Gelişmekte olan ülkelerde kitlesel göç hareketleri, eğitim sistemlerinin yapısını ve niteliğini doğrudan etkileyen dinamiklerin başında gelmektedir. Zorunlu göçler sonuçunda farklı dil ve kültür altyapısına sahip çocukların ev sahibi ülkenin okullarına katılması, fırsat eşitliği, sosyal uyum ve kapsayıcı eğitim bağlamında önemli tartışmaları beraberinde getirmektedir. Türkiye özelinde yürütülen çalışmalarda, mülteci öğrencilerin eğitim sistemine entegrasyonunda karşılaşılan güçlüklerin ve derslerdeki niteliğin korunması süreçlerinin öğretmen ve okul yöneticisi görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi büyük bir gereklilik haline gelmiştir. Bu araştırma, yerel düzeyde ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan eğitimcilerin mülteci öğrencilerin akademik, sosyal ve kültürel uyum süreçlerine ilişkin deneyimlerini ve bu sürecin eğitim kalitesine etkilerini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak alandaki ampirik ve uygulamalı tartışmalara katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Kentsel Yeşil Altyapı: Uyumlu Yönetim Yaklaşımıyla Biyoçeşitlilik Koruma ve Sürdürülebilir Kentsel Gelişimin Birleştirilmesi
21. yüzyılda hızlı kentleşme süreçleri; doğal yaşam alanlarının daralmasına, parçalanmasına ve ekosistem işlevlerinin bozulmasına yol açarak kentlerdeki biyoçeşitliliği ve insan refahını ciddi biçimde tehdit etmektedir. Bu olumsuz etkileri hafifletmek için kentsel yeşil altyapı (UGI) sistemleri; parklar, yeşil çatılar, kent ormanları, sulak alanlar ve ekolojik koridorları bütünleştirici bir strateji olarak sunulmaktadır. Ancak yeşil altyapının planlanması, uygulanması ve yönetimi sürecinde finansal kısıtlar, kurumsal parçalanmışlık, sosyal adalet sorunları ve iklim değişikliği belirsizlikleri gibi karmaşık engeller mevcuttur. Çalışma, ekolojik ilkeleri kentsel planlama ve uyumlu yönetim yaklaşımlarıyla sentezleyen bütüncül bir kavramsal çerçeve sunarak bu tartışmalara katkı sağlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Üniversite Öğrencilerinde Akademik Duygular, Üniversiteye Uyum ve Okulu Bırakma Eğilimi
Yükseköğretime geçiş süreci, öğrencilerin akademik, sosyal ve duygusal alanlarda önemli dönüşümler yaşadığı kritik bir evredir. Özellikle COVID-19 pandemisi ve acil uzaktan eğitim uygulamaları, üniversiteye yeni başlayan gençlerin uyum süreçlerini daha karmaşık hale getirmiştir. Alanyazında öğrencilerin bilişsel ve davranışsal gelişimlerine odaklanılırken, bu süreçlerin arka planında yer alan ve akademik başarı ile okulu bırakma kararlarını doğrudan etkileyen duygusal yaşantıların rolü uzun süre ihmal edilmiştir. Bu çalışma, akademik duyguların üniversiteye uyum ve okulu bırakma niyeti üzerindeki yordayıcı rolünü inceleyerek alandaki bu boşluğu doldurmayı ve yükseköğretimde kalıcılığı artıracak müdahale mekanizmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
LINA Test Altyapısı İnsansız Hava Araçlarında Yapay Zekanın Güvenli ve Düzenleyici Uyumlu Entegrasyonunu Sağlıyor
İnsansız hava araçlarının (İHA) karmaşık gerçek dünya ortamlarında insan müdahalesi olmadan veya minimum müdahaleyle güvenli bir şekilde seyretmesini sağlayan otonom hava robotlarının geliştirilmesi, robotik ve yapay zeka alanında kritik bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Yapay zeka destekli karar verme, algılama ve kontrol sistemlerindeki hızlı gelişmelere rağmen, bu teknolojilerin düzenlemeye tabi hava sahalarında güvenli ve ölçeklenebilir operasyonlara dönüştürülmesi ciddi bir zorluk teşkil etmektedir. Özellikle yapay zekanın hızlı gelişim döngüleri ile havacılık sertifikasyon süreçlerinin uzun yıllara yayılan yapısı arasındaki yapısal uyumsuzluk, araştırmalar ile gerçek dünya uygulamaları arasında derin bir uçurum oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Sürdürülebilir İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları ve İşlemsel Liderliğin Çalışanların Verimliliği ile Uyumlu Performansına Etkisi: Pandemi Sonrası Dönem İçin Politikalar
Günümüzün hızla değişen ve öngörülemez küresel iş ortamında, geleneksel iş performans ölçütleri bireylerin karmaşık krizlerle başa çıkma ve belirsizliklere uyum sağlama kapasitesini tam olarak yansıtmada yetersiz kalmaktadır. Özellikle COVID-19 sonrası dönemde, örgütsel sürekliliği ve rekabet avantajını korumak isteyen kuruluşların, çalışanların rutin görev tanımlarının ötesine geçerek sergiledikleri uyumlu performans davranışlarını destekleyen insan kaynakları politikalarına yönelmesi zorunlu hâle gelmiştir. Bu bağlamda, stratejik insan kaynakları yönetimi uygulamalarının çalışanların uyumlu performansı üzerindeki belirleyici rolü ve bu süreçte yönetsel liderlik tarzlarının düzenleyici etkileri, örgütsel davranış yazınında önem kazanan temel tartışma alanları arasında yer almaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
İklim Değişikliği ve Tarımsal İşletmelerin Duyarlılığı: İklim Değişikliğinin Tarımsal Verimlilik Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi
İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda güvencesi üzerindeki etkileri, kalkınma iktisadı ve çevre psikolojisi literatüründe geniş yer tutan temel bir tartışma alanıdır. Özellikle gelişmekte olan ekonomilerde iklimsel değişkenliklerin kırsal hanehalkı gelirleri ve ürün verimliliği üzerindeki olumsuz yansımaları sıklıkla incelenmektedir. Ancak mevcut literatür genellikle gelişmiş ülke senaryolarına veya genel iklim modellerine odaklanmakta, Hindistan gibi iklimsel parametreleri son derece heterojen olan coğrafyalarda ürün bazlı uzun dönemli ampirik çözümlemeler sınırlı kalmaktadır. Bu makale, altmış yıllık dönemsel veriyi kullanarak maruz kalma, duyarlılık ve uyum kapasitesi göstergelerini ürün verimliliğiyle ilişkilendirmekte ve tarımsal işletmelerin kırılganlığını kapsayıcı finansman araçlarıyla hafifletme yönündeki akademik tartışmaya özgün bir katkı sunmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Bitkilerde Melatonin Aracıli Gelişim ve Abiyotik Stres Toleransi
Bitki fizyolojisi alaninda, değişen iklim kosullari ve çevresel stres faktorleri karşısinda bitkisel verimliligin korunmasi kritik bir araştırma konusudur. Melatonin, bitkilerde buyume, gelisme ve abiyotik stres toleransinin düzenlenmesinde cok yonlu bir sinyal molekulu olarak one cikmaktadir. Alandaki guncel tartismalar, eksojen melatonin uygulamalarınin hucresel duzeyde metabolik aglari, hormonal dengeleri ve antioksidan savunma mekanizmalarini nasıl koordine ettigini anlama cabasi etrafinda yoğunlasmaktadir. Bu makale, melatoninin tohum cimlenmesinden yaslanmaya kadar olan süreçlerdeki fizyolojik rollerini ve stres altindaki koruyucu islevlerini butunsel bir yaklaşimla ele almaktadir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
İklim Değişikliğinin Tarımsal Üretime Etkisi: Asya'da Sorunlar, Zorluklar ve Fırsatlar
Küresel iklim değişikliği ve iklim değişkenliği, özellikle kırılgan ve gıda güvencesizliği yüksek olan Asya bölgesinde tarımsal sürdürülebilirliği tehdit eden temel dinamikler arasında yer almaktadır. Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde altmışını barındıran Asya kıtasında, kuraklık, sıcaklık dalgaları, düzensiz ve şiddetli yağışlar, seller ve yeni gelişen zararlılar çiftçilerin geçim kaynaklarını doğrudan olumsuz etkilemektedir. Alan literatüründe iklim iklimsel aşırılıkların ürün verimi, hayvancılık, ormancılık ve su ürünleri üzerindeki tahribatı tartışılmakta; bölgesel gıda güvenliğini korumak adına iklim-akıllı ve dirençli tarım tekniklerinin geliştirilmesi ile disiplinlerarası modelleme yaklaşımlarının rolü sörgülanmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Bahir Dar, Etiyopya'da Kooperatif Konut Projeleri İçin Arazi Edinimi Politikası ve Uygulaması: Uygun Fiyatlı Konut Çözümlerine Doğru
Gelişmekte olan ülkelerde hızlı kentleşme ve kontrolsüz nüfus artışı, kentsel alanlarda düşük ve orta gelirli gruplar için erişilebilir konut üretimini en temel kentsel krizlerden biri haline getirmiştir. Sahra Altı Afrika ve Etiyopya genelinde kentsel arazi yönetiminde yaşanan şeffaflık eksikliği, altyapı yetersizlikleri ve arsa spekülasyonları, konut kooperatiflerinin arazi edinmesini zorlaştırmaktadır. Bahir Dar şehri özelinde de kentsel arazi edinimi süreçleri, yasal mevzuatlar ve uygulama arasındaki uyumsuzluklar bağlamında önemli bir tartışma konusudur.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Sezgilerle Çelişen Sahte Bilimin Zihnin İletişim Değerlendirme Mekanizmaları Aracılığıyla Yayılımı
Kültürel temsil epidemiyolojisi, inançların toplumdaki yaygınlığının zihnin evrimleşmiş sezgisel yapısıyla uyumuna bağlı olduğunu öne sürmektedir. Aşı karşıtlığı gibi bazı sahte bilimsel inançlar bulaşma ve zarar sezgilerine dayanarak hızla yayılırken, astroloji ve parapsikoloji gibi alanlar zihnin temel fizik ve psikoloji sezgilerini doğrudan ihlal eden içerikler taşımaktadır. Bu makale, sezgilerle çelişen sahte bilimsel kavramların zihnin bilgi süzgeçlerini aşarak nasıl dikkat çektiğini, bellekte korunduğunu ve toplumsal aktarıma girdiğini kuramsal açıdan açıklamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Astrobiyolojide Yaşanabilir Ortamların Keşfi, Haritalanması ve Veri Yönetimi Entegrasyonu
Astrobiyoloji ve gezegen bilimlerinde yürütülen çalışmalarda, Dünya dışı yaşam izlerinin tespiti ve geçmiş ya da günümüzdeki yaşanabilir ortamların saptanması temel bir hedef oluşturmaktadır. Bununla birlikte, uydu gözlemlerinden elde edilen makro ölçekli mineralojik veriler ile mikro ölçekli mikrobiyal biyolojik gözlemler arasında belirgin bir ölçek uyumsuzluğu bulunmaktadır. Bu ölçek uyuşmazlığı, farklı veri türlerinin nicel olarak ilişkilendirilmesini zorlaştırmakta ve gezegen keşiflerinde hedef odaklı tahminlerin yapılmasını sınırlamaktadır. Yazar grubu, otijenik minerallerin biyoimza koruma potansiyelini öne çıkararak siber altyapı, bilgisayarlı görü ve coğrafi bilgi sistemlerini entegre eden bütüncül bir Astrobiyoloji Bilgi Sistemi yaklaşımının bu ölçek sorununu nasıl çözeceğini tartışmaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaçları ve Duyguları: Bilişsel Yeniden Değerlendirmenin Rolü
Spor bilimleri ve performans psikolojisi literatüründe, yüksek başarının hedeflendiği yarışmacı ortamlarda sporcuların yaşadığı baskı ve işlevsiz duyguların yönetimi temel bir tartışma konusunu oluşturmaktadır. Gross tarafından geliştirilen duygu düzenleme süreç modeli ile Ryan ve Deci'nin Öz-Belirleme Kuramı altındaki Temel Psikolojik İhtiyaçlar Kuramı, bireylerin duygusal tepkilerini nasıl yapılandırdığını açıklayan başlıca kuramsal çerçevelerdir. Ancak spor alanında yetkinlik, özerklik ve ilişkisellik ihtiyaçlarının karşılanmasının uyumlu (bilişsel yeniden değerlendirme) ve uyumsuz (ifadesel bastırma) duygu düzenleme stratejileri üzerinden spora özgü duygular ve psikobiyososyal deneyimler üzerindeki dolaylı mekanizmaları yeterince incelenmemiştir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
2015 Nepal Depremi Sonrasında Hastane Dayanıklılığı: Hastane Personeliyle Yapılan Yarı Yapılandırılmış Görüşmelerden Elde Edilen Bulgular
Afet risklerinin azaltılmasına yönelik küresel politikalarda hastanelerin dayanıklılığı stratejik bir unsur olarak görülmekle birlikte, mevcut hastane dayanıklılığı çerçevelerinin büyük ölçüde afet öncesi teorik kavramsallaştırmalara dayandığı ve saha gerçekliğiyle doğrudan sınanmadığı anlaşılmaktadır. Özellikle büyük ölçekli afetlerde ön saflarda görev yapan hastane personelinin yaşadığı mesleki, lojistik ve psikolojik süreçlerin hastane sisteminin bütüncül dayanıklılığına etkisi literatürde sınırlı biçimde ele alınmıştır. Bu durum, afet sonrası sağlık hizmeti sunumunda kurumsal uyum mekanizmaları ile bireysel çalışan dayanıklılığı arasındaki etkileşimin derinlemesine incelenmesini gerektirmektedir.
Beşerî Bilimler · Dil, Kültür ve Tarih
Sürdürülebilir Yeniden Kullanım İçin Bir Çerçeve: Mevcut Kentsel Binalarda Boşluk ve Atıllığın Anlaşılması
Kentsel alanlarda yoğunlaşma, yakınlık ve bağlantısallık avantajları tarihsel süreçte şehirlerin büyümesini sağlamışken, küresel salgınlar ve gelişen iletişim teknolojileri kentsel binalardaki boşluk ve atıllık oranlarını artırarak geleneksel kümelenme faydalarını tartışmaya açmıştır. Kentlerin sürdürülebilirlik ve dayanıklılık hedefleri doğrultusunda mevcut bina stokunun yenilenmesi kritik bir zorunluluk haline gelirken, alan yazında binanın tamamının boşalması durumuna odaklanan dar bakış açısı ile gerçekteki kademeli boşalma süreçleri arasında önemli bir uyumsuzluk bulunmaktadır. Bu çalışma, boşluk olgusunu sürdürülebilir yeniden kullanım stratejileriyle ilişkilendirerek şehir planlama ve varlık yönetimi kararlarına kuramsal ve uygulamalı bir zemin sunmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Türkiye'deki Suriyeli Üniversite Öğrencileri Arasında Azınlık Stresi ve Sosyo-Kültürel Ayrışma
Suriye iç savaşından bu yana kitlesel göç akınlarının en büyük muhatabı olan Türkiye'de, sığınmacıların ev sahibi toplumla uyum süreçleri kritik bir araştırma konusudur. Üniversiteler her ne kadar eşitlikçi değerlerin savunulduğu alanlar olarak görülse de azınlık grupları için örtülü dışlanma dinamiklerini barındırabilmektedir. Bu çalışma, sığınmacı öğrencilerin yaşadığı psikososyal zorlukları azınlık stresi bağlamında ele alarak sosyo-kültürel ayrışmanın dinamiklerini sörgülamaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Gizli Müfredatın Etkisini Kırma: Mesleki Davranışları Geliştirmek İçin Gerçekçi ve Yenilikçi Bir Perspektif
Sağlık meslekleri eğitiminde resmi müfredatlar mesleki standartları ve yetkinlikleri açıkça tanımlasa da, klinik ortamlarda yazılı olmayan kurallar, hiyerarşik güç dinamikleri ve rol modellerinin tutumları biçiminde beliren gizli müfredat, tıp öğrencilerinin mesleki kimlik gelişimini olumsuz etkilemektedir. Bu durum, resmi müfredatın ilettiği mesajlar ile klinik ortamda gözlemlenen uygulamalar arasında belirgin bir uyumsuzluk yaratarak öğrencilerin etik ve mesleki karar alma süreçlerini zorlaştırmaktadır. Literatürde gizli müfredatın yıkıcı etkilerini hafifletmeye ve erken klinik dönemdeki tıp öğrencilerine doğru mesleki davranışları kazandırmaya yönelik kuramsal temelli, müdahale odaklı eğitim stratejilerinin ve bunların belirleyicilerinin nasıl tasarlanması gerektiği konusunda önemli bir boşluk bulunmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Çin'in Eyalet Düzeyindeki Yükseköğretim Sistemlerinin Verimliliği, Verimlilik Değişimi ve Teknoloji Açıklarının Değerlendirilmesi: Kapsamlı Bir Analitik Çerçeve
Yükseköğretim sistemleri, beşeri sermaye birikimini ve bilimsel-teknolojik yenilik kapasitesini artırarak ulusal düzeyde ekonomik büyüme ile sürdürülebilir kalkınmanın en temel itici güçlerinden birini oluşturmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerin Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına uyum sağlama sürecinde kamu kaynaklarını bölgesel yükseköğretim kurumlarına verimli aktarması kritik önem taşımaktadır. Çin gibi devasa ölçeğe ve geniş bölgesel gelişmişlik farklarına sahip bir ülkede, eyalet bazlı yükseköğretim sistemlerinin kaynak kullanımı verimliliğini, zaman içindeki toplam faktör verimliliği değişimini ve bölgeler arası teknoloji açıklarını eş zamanlı değerlendiren kapsamlı metodolojik çerçevelere ihtiyaç duyulmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Elit Dayanıklılık Sporcularında Sezon Sezon Antrenman Şiddeti Dağılımı ve Metodolojik Yaklaşımlar
Spor bilimleri ve antrenman teorisinde, üst düzey dayanıklılık sporcularının fizyolojik uyumlarını optimize etmek amacıyla antrenman hacmi, frekansı ve şiddetini nasıl dağıtmaları gerektiği konusu uzun süredir tartışılmaktadır. Düşük şiddetli (Bölge 1), orta/eşik şiddetli (Bölge 2) ve yüksek şiddetli (Bölge 3) antrenmanların oransal dengesini ifade eden antrenman şiddeti dağılımı (TID), piramidal ve polarize modeller başta olmak üzere farklı yaklaşım biçimleriyle incelenmektedir. Ancak literatürde kullanılan nicelleştirme yöntemlerinin (kalp atım hızı, güç çıktısı, hız, algılanan zorluk) heterojenliği ve spor dallarına özgü biyomekanik gereksinimler, evrensel bir optimal antrenman modeli tanımlanmasını zorlaştırmaktadır. Bu çalışma, farklı branşlardaki elit sporcuların sezonluk antrenman şiddeti dağılımlarını bütüncül biçimde ele alarak metodolojik çelişkileri ve literatürdeki boşlukları çözümlemeyi hedeflemektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Polimer Tabanlı Nükleer Radyasyon Zırhlama Malzemeleri: Mühendislik Uygulamaları İçin Mevcut Durum ve Gelişen Eğilimler
Nükleer teknolojilerin tıp, endüstri, tarım ve savunma sanayisindeki yaygın kullanımı, X ışınları, gama ışınları ve nötronlar gibi iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalan personelin korunmasını kritik bir zorunluluk haline getirmiştir. Geleneksel kurşun tabanlı zırhlar ağır, esneklikten yoksun ve yüksek biyolojik toksisiteye sahip olduğundan, bunların yerini hafif, esnek ve çevre dostu alternatiflerin alması gerekmektedir. Yüksek atom numaralı dolguların polimer matrislerle birleştirilmesi, hem foton zayıflatma hem de nötron emiliminde yenilikçi çözümler sunmakta, ancak dolgu topaklanması ve arayüzey uyumsuzlukları gibi teknik zorlukları da beraberinde getirmektedir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Bitki Büyümesi, Gelişimi ve Şeker Metabolizmasının Düzenlenmesinde Işığın Rolü: Bir Derleme
Bitki fizyolojisi alanında, ışık yalnızca fotosentez için temel bir enerji kaynağı olmakla kalmayıp, aynı zamanda bitkilerin büyüme, gelişme ve çevresel değişimlere uyum sağlama süreçlerini yöneten kritik bir sinyal mekanizmasıdır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, ışığın yoğunluğu, kalitesi ve fotoperiyodunun bitkisel dokulardaki hücresel bölünmeden şeker metabolizmasına kadar geniş bir yelpazede düzenleyici roller üstlendiğini göstermektedir. Ancak, ışık sinyalleri ile karbonhidrat sentezi, taşınması ve birikimini yöneten genetik mekanizmalar arasındaki karmaşık etkileşimlerin bütüncül bir şekilde sentezlenmesine duyulan ihtiyaç, bu alandaki temel akademik tartışmalardan birini oluşturmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Gazzede Kritik Sivil Altyapıya Verilen Zararın Mekansal Analizi: İsrail Askeri Harekatının İlk Safhası Üzerine Kantitatif Bir İnceleme (7 Ekim - 22 Kasım 2023)
Uluslararası insancıl hukuk, silahlı çatışma dönemlerinde sivil nüfusun bekası için kritik öneme sahip sağlık, eğitim ve su gibi temel altyapı tesislerinin korunmasını zorunlu kılar. Ancak kentsel savaş alanlarında bu tesislerin uğradığı yıkım, hem kısa vadeli insani krizlere hem de uzun vadeli toplumsal çöküşe neden olmaktadır. Mevcut akademik tartışmalar, çatışma bölgelerinde veri toplama zorluklarını aşmak için uzaktan algılama teknolojilerinin kullanımına ve askeri eylemlerin uluslararası hukuk normlarına uyumuna odaklanmaktadır. Bu çalışma, Gazze örneğinde sivil altyapı tahribatının tesadüfi mi yoksa sistematik bir kümelenme eğiliminde mi olduğunu sörgülayarak literatüre mekansal-istatistiksel bir kanıt sunmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Senegal'de HIV ile Yaşayan Bireylerde Depresyon Tedavisi İcin Grup Kisilerarası Terapinin Uygulanmasına Yönelik Algılar Kolaylastırıcılar ve Engeller Nitel Bir Calısma
HIV ile yasayan bireylerde depresyon prevalansı oldukça yüksektir ve bu durum antiretroviral tedaviye uyumu olumsuz etkileyerek hastalık seyrini kotulestirmektedir. Sahra Altı Afrika'da uzman ruh saglıgı calısanı eksikligi nedeniyle bu sorun genellikle yetersiz tedavi edilmektedir. Senegal'de gerceklestirilen bu calısma gorev paylasımı yaklaşımıyla uygulanan Grup Kisilerarası Terapi IPT müdahalesinin nitel yansımalarını ilk kez ele alarak literatürdeki onemli bir boslugu doldurmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Etiyopya Omo-Gibe Havzası Ajora-Woybo Su Toplama Alanında Gelecekte Beklenen İklim Değişikliğinin Ölçek Küçültülmesi, Projeksiyonu ve Analizi
Küresel iklim değişikliği, su havzalarının hidrolojik döngüsünü ve su kaynaklarının yönetim stratejilerini kökten değiştirmektedir. Geleneksel olarak su kaynakları sistemleri, tarihsel hidrolojik koşulların gelecekte de geçerli olacağı varsayımı anlamına gelen 'durağanlık' ilkesine dayanarak planlanmaktaydı. Ancak artan sıcaklıklar ve değişken yağış rejimleri bu varsayımı geçersiz kılmaktadır. Bu durum, özellikle yağmura dayalı tarım yapan ve su kaynakları altyapısı gelişmemiş olan Etiyopya gibi gelişmekte olan ülkelerde su havzası ölçeğinde hassas iklim projeksiyonlarının yapılmasını ve yerel uyum stratejilerinin geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Polonyalı ve Türk Profesyonel Kadın Futbölçular Arasında Yeme Bozukluğu Riski Değerlendirmesi ve Vücut İmajına Yönelik Sosyokültürel Tutumlar
Profesyonel spor dünyasında fiziksel performans gereklilikleri ile estetik vücut idealleri arasındaki çatışma, sporcular üzerinde ciddi psikolojik baskılar oluşturmaktadır. Özellikle kadın sporcuların, hem branşlarının fiziksel standartlarına hem de toplumsal güzellik normlarına uyum sağlama çabası, yeme bozukluklarının gelişimi için riskli bir zemin hazırlamaktadır. Bu çalışma, geleneksel olarak yeme bozukluğu riski düşük kabul edilen futbol branşındaki profesyonel kadın sporcuların durumunu Polonya ve Türkiye örnekleminde karşılaştırmalı olarak inceleyerek, sosyokültürel etkilerin bu süreçteki rolünü tartışmaya açmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Yabani Karpuzun (Citrullus lanatus) Kuraklik Stresine Dayaniklilik Mekanizmalari ve Tuzluluga Karsi Ortak Göstergeleri Üzerine Bir Inceleme
Küresel iklim değişikligi, kuraklik ve toprak tuzlulugu gibi abiyotik stres faktörlerinin sikligini ve siddetini artirarak tarimsal verimliligi dünya çapinda tehdit etmektedir. Bu durum karşısinda, aşırı çevre kosullarina dogal olarak uyum sağlamis kserofitik bitkilerin hayatta kalma stratejilerini anlamak, sürdürülebilir tarim uygulamalari ve kurakliga dayanikli kültür bitkilerinin geliştirilmesi açisindan kritik bir öneme sahiptir. Literatürde, bitkilerin abiyotik strese verdigi fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler tepkilerin karmasikligi tartisilmakta olup, yabani türlerin dayaniklilik mekanizmalarinin evcil akrabalarina aktarilmasi temel bir araştırma sorusu olarak öne çikmaktadir. Yabani karpuz (Citrullus lanatus), Kalahari Çölü'nün zorlu kosullarinda hayatta kalabilen yapisiyla bu çalismalar için önemli bir biyolojik model sunmaktadir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Spora Özgü Antrenmanın Postüral Kontrolde Uyardığı Adaptasyonlar ve Bunların Atletik Performans İle İlişkisi
Spor bilimleri ve nöromotor kontrol alanında, spora özgü antrenmanlar ile genel gövde kondisyon egzersizlerinin postüral stabilite üzerindeki nörofizyolojik etkileri geniş bir biçimde incelenmektedir. Ancak spora özgü zorlayıcı koşulların beden dengesinin gelişimine ne derecede katkı sağladığı ve bu değişimlerin duyusal-motor veya nöromüsküler uyumlarla ne kadar açıklanabileceği belirsizliğini korumaktadır. Alan literatürü, farklı branşlarda postüral sallantı değişkenleri ile performans ölçütleri arasındaki doğrudan nedensel ve korelasyonel bağların sistematik olarak haritalandırılmasını tartışmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Kimliğin Almanya’daki Türk Diasporasının Oy Verme Davranışına Etkisi: 2018 Türkiye Seçimlerinde AK Parti Oylarına İlişkin Bir Çalışma
Uluslararası göç ve dış oylama haklarının gelişimi, diasporaların köken ülkelerdeki seçim süreçlerine etkisini siyaset biliminin merkezine taşımıştır. Diasporanın oy verme davranışını açıklayan kuramsal yaklaşımlar homojen bir yapı sunmamakta; sosyo-ekonomik statü, bütünleşme düzeyleri ve kimliksel aidiyetler farklı ülkelerde farklı siyasal tercihlere yol açmaktadır. Türkiye örneğinde, Almanya'daki Türk diasporasının 2018 seçimlerinde sergilediği yüksek AK Parti desteği, siyasal katılım, kimlik inşası ve ev sahibi ülkedeki uyum süreçleri ekseninde önemli bir tartışma oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Ham Petrol Soklarinin Makroekonomik Etkileri: Guney Asya Ulkelerinden Kanıtlar
Kuresellesen dunya ekonomisinde enerji girdileri, özellikle de ham petrol, surdurulebilir buyumenin ve endustriyel uretimin en temel motoru olarak kabul edilmektedir. Petrol fiyatlarinda meydana gelen dalgalanmalar, yalnizca enerji ureten ulkelerin degil, enerji ithalatina bagimli olan gelismekte olan ulkelerin makroekonomik istikrarini da doğrudan etkilemektedir. Guney Asya bölgesi, yüksek enerji talebi ve yapısal olarak disa bagimli yapisiyla petrol fiyat soklarina son derece hassas bir bölgedir. Literatürde, petrol soklarinin ekonomik buyume, enflasyon, faiz oranlari ve doviz kuru üzerindeki asimetrik etkileri üzerine yoğun bir tartisma yurutulmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Yazılım Tabanlı Rüzgar Enerjisi Potansiyeli Değerlendirmesi: Batı Türkiye'den Bir Vaka Çalışması
Modern enerji ihtiyacının artışı, fosil yakıtların tükenmesi ve çevresel emisyon sorunları, yenilenebilir enerji kaynaklarına olan yönelimi küresel bir zorunluluk haline getirmektedir. Rüzgar enerjisi, temiz ve sürdürülebilir yapısıyla bu dönüşümün merkezinde yer almaktadır. Ancak bir bölgede rüzgar santrali kurulmadan önce, o bölgenin rüzgar rejiminin, hız dağılımının ve türbin teknolojileriyle olan uyumunun teknik yöntemlerle analiz edilmesi yatırım başarısı için kritiktir. Bu makale, Türkiye'nin rüzgar potansiyeli en yüksek bölgelerinden biri olan Çanakkale sahasını ele alarak, hesaplamalı yöntemlerin enerji projeksiyonlarındaki hassasiyetini tartışmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Kas İskelet Sistemi Hastalıklarında Telerehabilitasyon Uygulamalarının Güncel Durumu ve Klinik Kılavuzu
Kas iskelet sistemi hastalıklarının rehabilitasyonunda dijital sağlık teknolojilerinin kullanımı, özellikle küresel pandemi sürecinde hızlı bir ivme kazanmıştır. Geleneksel yüz yüze fizik tedavi yöntemlerinin erişilebilirlik, maliyet ve coğrafi engeller gibi kısıtlamaları, klinisyenleri ve araştırmacıları alternatif hizmet sunum modellerine yönlendirmiştir. Ancak telerehabilitasyon alanında ortak bir terminolojinin bulunmaması, klinik uygulama standartlarının tam olarak belirlenmemiş olması, yasal uyumluluk sorunları ve eğitim müfredatındaki eksiklikler, bu yöntemin sağlık sistemlerine entegrasyonunda ciddi tartışmalara ve karmaşaya yol açmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türk Dış Politikasının Orta Asya'ya Yönelik Seyri: Bölgeselcilik ve Yumuşak Gücün Açığa Çıkması
Soğuk Savaş'ın sona ermesi, Türkiye'nin dış politikasını yeniden şekillendirmesi için hem zorluklar hem de fırsatlar yaratmıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlıklarını kazanan Orta Asya ülkeleriyle Türkiye, ortak kültürel, tarihi ve dilsel özelliklere sahip olması nedeniyle, Soğuk Savaş sonrası yeni dünya düzenine hızla uyum sağlamak durumunda kalmıştır. Bu durum, Türkiye'nin Batı odaklı dış politika alışkanlıklarının ötesine geçerek, yeni bölgesel aktörlerle ilişkiler kurma ve bu ilişkilerde "yumuşak güç" unsurlarını kullanma potansiyelini değerlendirme gerekliliğini ortaya koymuştur. Makale, Türkiye'nin bu süreçte Orta Asya'da edindiği deneyimin, dış politikasının bölgesel parametrelerini nasıl şekillendirdiğini ve yumuşak güç kapasitelerini diğer bölgelerde nasıl uygulayabileceği konusunda bir model teşkil ettiğini analiz etmektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Bilimsel Denetim Odaklı Geleneksel Çin Tıbbı Kalite Değerlendirme Yöntemleri: Son Araştırma Gelişmeleri ve Gelecek Beklentileri
Geleneksel Çin Tıbbı (GÇT) preparatlarının karmaşık kimyasal yapıları ve hammadde kaynaklarındaki kararsızlıklar, modern ilaç denetim standartlarında ciddi bir zorluk teşkil etmektedir. Klasik tek bileşenli analizler, bu çok hedefli tıp sisteminin klinik etkinliğini doğrulamada yetersiz kalmaktadır. İlaç düzenleme bilimi, geleneksel tıp teorileriyle uyumlu, klinik güvenliği ve etkinliği bir arada değerlendirebilen bütünsel kalite değerlendirme sistemlerinin kurulmasını ve bilimsel denetim mekanizmalarıyla entegrasyonunu tartışmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Orta Büyük Göller Bölgesi'ndeki Geç Buzul Dönemi Bir Clovis Kamp Alanında Örgütsel Dinamikler: Belson Bölgesi Kazıları 2020–2021
Geç Pleistosen dönemine ait Clovis kültürünü inceleyen önceki araştırmalar, bu insanların kronolojisi, çevresel adaptasyonu, kaynak seçimi ve teknolojik yapıları gibi makro düzeydeki sorunları aydınlatmada önemli başarılar elde etmiştir. Ancak, daha detaylı yerleşim düzeni, uzak yerleşimler arası kaynak hareketliliği ve teknolojik sistemlerdeki çeşitliliğin karmaşıklığı gibi süreçsel dinamiklerin anlaşılması, az bozulmuş arkeolojik bağlamlara ve yeni veri toplama yöntemlerine olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Orta Büyük Göller bölgesinde yer alan Belson sahası, bu boşluğu doldurarak Clovis insanlarının site içi organizasyon dinamiklerine ve yerel çevreye uyum stratejilerine dair yeni ve hassas veriler sunma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışma, bu tür sorulara yanıt arayan modern arkeolojik yaklaşımların bir örneğini teşkil etmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
İş ve Yaşam Dengesi Kavramının Etkili İşletme Yönetimi ve Çalışan Motivasyonundaki Rolü
Küreselleşen pazarlar, hızla gelişen teknolojiler ve artan rekabet ortamı, işletmelerde insan kaynakları yönetiminin önceliklerini yeniden şekillendirmektedir. Bu dönüşüm sürecinde çalışanların mesleki yükümlülükleri ile kişisel yaşamları arasındaki uyumu yakalaması, bireysel esenlik kadar örgütsel verimlilik ve bağlılık açısından da kritik bir eşik oluşturmaktadır. Geleneksel çalışma modellerinin ve aile yapıları ile iş gücüne katılım dinamiklerinin değişmesiyle birlikte, iş ve yaşam dengesi kavramı lüks bir yan hak olmaktan çıkıp temel bir yönetim aracı haline gelmiştir. Bu bağlamda, çalışanların motivasyonunu artırmak ve kurumsal sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla farklı demografik ve örgütsel değişkenlerin iş-yaşam dengesi üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerekmektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Mağaralarda Yaşayan Siyanobakterilerin Astrobiyolojik Uygulamalar ve Gezegenlerarası Kolonizasyon Potansiyeli Üzerine Bir İnceleme
Astroloji, son yıllarda Dünya dışı yaşam arayışının yanı sıra uzay kolonizasyonu ve sürdürülebilir yaşam destek sistemlerinin geliştirilmesi konularında yoğun bir araştırma alanı haline gelmiştir. Bu bağlamda, Dünya'daki yeraltı ortamları, diğer gezegenlerdeki zorlu koşullara uyum sağlayabilecek mikroorganizmaların incelenmesi için önemli bir analog görevi görmektedir. Özellikle mağaralarda yaşayan siyanobakteriler, düşük ışık, radyasyondan korunma ve stabil sıcaklık gibi ekstrem koşullara adapte olabilme yetenekleri sayesinde dikkat çekmektedir. Bu makale, siyanobakterilerin bu eşsiz adaptasyonlarını astrobiyolojik uygulamalar ve gelecekteki uzay görevleri için nasıl değerlendirilebileceğini ele almaktadır. Çalışma, siyanobakterilerin uzak-kırmızı ışık fotosentezi, biyoplastik üretimi ve kalsifikasyon gibi özelliklerinin gezegenlerarası kolonizasyon için kritik kaynaklar sağlayabileceği sorunsalına odaklanmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Ruanda'nin Kirsal Bölgelerinde Ebeveyn Aksam Forumlari Aracıligiyla Erken Cocukluk Donemi Beslenme Uygulamalarınin Iyilestirilmesi
Erken cocukluk donemi beslenme uygulamalari, bireylerin yasam boyu sağlık sonuçlarını, bilissel gelişimini ve fiziksel buyumesini belirleyen en kritik faktorlerin basinda gelmektedir. Hayatin ilk bin gununde sağlanan yeterli ve dengeli beslenme, bodurluk ve zayiflik gibi kronik yetersiz beslenme sorunlarinin onlenmesinde hayati bir rol oynamaktadir. Dunya genelinde özellikle düşük ve orta gelirli ulkelerde, sosyoekonomik engeller, kulturel normlar ve sağlık hizmetlerine erisim kisitliliklari nedeniyle önerilen beslenme kilavuzlarina uyum duzeyi düşük kalmaktadir. Ruanda'nin kirsal Gicumbi bölgesinde cocukluk donemi bodurluk oranlarinin ulusal ortalamanin ustunde seyretmesi, toplumsal katılıma dayalı ve kulturel olarak uygun eğitim modellerinin geliştirilmesini zorunlu kilmaktadir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Pep Guardiola Tarafından Çalıştırılan Takımların Oyun Tarzı Üzerine Maç Konumunun Etkisi
Modern futbol dinamikleri, oyuncuların bireysel ve kolektif beceri düzeylerindeki ilerlemelerin yanı sıra maç konumu, turnuva kategorisi ve rakip seviyesi gibi bağlamsal değişkenlere uyum sağlamayı zorunlu kılmaktadır. Özellikle iç saha ve dış saha oynamak, takımların savunma yerleşimlerini, hücum organizasyonlarını ve teknik-taktik uygulama başarılarını doğrudan etkileyen kritik bir çevresel faktördür. İspanya La Liga'nın daha çok teknik ve topa sahip olma odaklı futbolu ile İngiltere Premier Lig'in yüksek tempolu ve fiziksel karakteri arasında belirgin farklar bulunmaktadır. Bu bağlamda, farklı ulusal liglerde ve benzer felsefelerle başarı yakalamış olan Pep Guardiola gibi üst düzey teknik direktörlerin takımlarının, maç konumuna bağlı olarak oyun tarzlarını değiştirip değiştirmediği sorusu spor bilimleri yazınında önemli bir tartışma alanı oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
E-Isletme Eğitiminde Yeni Normale Hazır miyiz? Kitlesel Açık Çevrimici Derslere İlişkin Öğrenen Görüşlerinin Duygu Analizi
Geleneksel e-isletme eğitimi modelleri hizla değişen piyasa kosullarina ve dijital ekosistemin gereksinimlerine uyum sağlamakta zorluklar yasamaktadir. Bu bağlamda kitlesel acik çevrimici dersler ve mikro yeterlilikler, bireylerin mesleki becerilerini zaman ve mekandan bagimsiz sekilde guncellemelerine olanak taniyan esnek alternatifler sunmaktadir. Alandaki temel tartisma, yüksekogretim kurumlarinin bu dijital eğitim dönüşumune ne ölçu de hazir oldugu ve öğrenenlerin çevrimici ortamlardaki gercek eğilimleri ile algılarinin nasıl sekillendigidir.