Akademik arama
Arama sonuçları
“Din” için 138 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
İç Güneş Koronasında Türbülans Dinamikleri ve Akış Hızları: Akatsuki Uzay Aracının Radyo Sondajı Deneylerinden Elde Edilen Sonuçlar
Güneş iç koronasının (5-13 güneş yarıçapı) dinamikleri, güneş rüzgarının süpersonik hızlara ivmelenmesi ve koronal ısınma mekanizmalarının anlaşılmasında kritik bir role sahiptir. Alan literatüründe türbülans enerjisinin aktarımı ve hızlı güneş rüzgarlarının koronal deliklerden çıkışı kuramsal olarak tartışılmakla birlikte, doğrudan ölçüm zorlukları nedeniyle ampirik veri kısıtlılığı yaşanmaktadır. Çalışma, Akatsuki radyo sondajı verilerini EUV görüntüleriyle bütünleştirerek bu tartışmaya katkı vermektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Din Nörobilimi Üzerine Bir İnceleme: Alanın Genel Görünümü, Sınırlılıkları ve Geleceğe Yönelik Müdahaleler
Din nörobilimi, bireylerin dini inançları, ritüelleri ve aşkın deneyimleri sırasında beyinde meydana gelen yapısal, işlevsel ve nörokimyasal değişimleri inceleyen çok disiplinli bir alandır. Din sosyolojisi, karşılaştırmalı dinler tarihi ve bilişsel nörobilim arakesitinde konumlanan bu saha, ampirik yöntemlerin sınırlılıkları ve dini kavramların tek tipleştirilmesi gibi epistemolojik ve metodolojik tartışmaların odağında yer almaktadır. Makale, bu tartışmalar kapsamında mevcut görüntüleme teknolojilerinin ritüel hareketlerini incelemedeki yetersizliğini aşmayı ve alana yeni teorik açılımlar kazandırmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Göç, Din ve Mekân Bağlamında Suriyeli Mültecilerin Yerleşme Süreçleri
Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaşın ardından Türkiye, açık kapı politikası ve coğrafi/kültürel yakınlığı sebebiyle milyonlarca mülteciye ev sahipliği yapmaya başlamıştır. Sosyal bilimler literatüründeki göç çalışmaları ekseriyetle ev sahibi devletin veya toplumun uyum/entegrasyon politikalarına odaklanmaktadır. Ancak bu doğrusal modeller mültecilerin eylemliliğini göz ardı ettiğinden, göçmen merkezli 'yerleşme' (emplacement) kavramı üzerinden dini kaynakların (kimlik, bilgi, ilişki ve pratikler) mekân inşasındaki işlevini analiz etmek yeni bir tartışma alanı açmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Çağdaş Kazakistan'da İnancın Canlandırılması: Siyasal Tasavvuf ve Dini Süreklilik Üzerine Bir İnceleme
Post-Sovyet Orta Asya ve özellikle Kazakistan bağlamında din-devlet ilişkileri, sekülerleşme mirasları ve dini kimliğin yeniden inşası akademik araştırmaların merkezinde yer almaktadır. Sovyet döneminin kurumlaştırılmış ve devlet denetimindeki resmi İslam mirası, bağımsızlık sonrası dönemde ortaya çıkan geleneksel halk İslamı, Sufi hareketleri ve dış kaynaklı Salafi veya muhafazakar akımlar arasındaki gerilimlerle karmaşıklaşmıştır. Bu makale, devletin ideolojik meşruiyet arayışları ile tabandaki dini pratiklerin sürekliliği arasındaki etkileşimi, siyasal Tasavvufun Kazakistan'daki yeri üzerinden ele alarak literatürdeki sekülerleşme ve dini canlanma tartışmalarına katkıda bulunmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Moleküler Dinamik Simülasyonlarında Çizge Sınır Ağı Atomlar Arası Potansiyelleri İçin Ölçeklenebilir Paralel Algoritma
Moleküler dinamik simülasyonlarında yoğunluk fonksiyonu teorisi gibi kuantum mekaniksel yöntemlerin O(N^3) ölçekleme kısıtı, büyük sistemlerin incelenmesini engellemektedir. Çizge sınır ağı atomlar arası potansiyelleri (GNN-IP) yüksek veri verimliliği ve doğruluk sunsa da çoklu mesaj iletim katmanları nedeniyle uzaysal ayrıştırma paralelleştirmesinde büyük iletişim yükü oluşturmaktadır. Bu çalışma, GNN-IP modellerinin paralel ölçeklenebilirliğini çözmeyi hedefleyen temel bir araştırmadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Orta Büyük Göller Bölgesi'ndeki Geç Buzul Dönemi Bir Clovis Kamp Alanında Örgütsel Dinamikler: Belson Bölgesi Kazıları 2020–2021
Geç Pleistosen dönemine ait Clovis kültürünü inceleyen önceki araştırmalar, bu insanların kronolojisi, çevresel adaptasyonu, kaynak seçimi ve teknolojik yapıları gibi makro düzeydeki sorunları aydınlatmada önemli başarılar elde etmiştir. Ancak, daha detaylı yerleşim düzeni, uzak yerleşimler arası kaynak hareketliliği ve teknolojik sistemlerdeki çeşitliliğin karmaşıklığı gibi süreçsel dinamiklerin anlaşılması, az bozulmuş arkeolojik bağlamlara ve yeni veri toplama yöntemlerine olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Orta Büyük Göller bölgesinde yer alan Belson sahası, bu boşluğu doldurarak Clovis insanlarının site içi organizasyon dinamiklerine ve yerel çevreye uyum stratejilerine dair yeni ve hassas veriler sunma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışma, bu tür sorulara yanıt arayan modern arkeolojik yaklaşımların bir örneğini teşkil etmektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
OpenCap: Akıllı Telefon Videolarından İnsan Hareket Dinamiklerinin Açık Kaynaklı Hesaplama Platformu ile Analizi ve Doğrulanması
İnsan hareketi dinamiklerinin ve nöromüsküloskeletal kontrolün nicel olarak değerlendirilmesi, kas-iskelet ve nöromüsküler hastalıkların anlaşılması, yaralanma risklerinin öngörülmesi ve rehabilitasyon süreçlerinin takibi açısından kritik bir öneme sahiptir. Geleneksel hareket analizi yöntemleri; 150.000 doları aşan yüksek donanım maliyetleri, özel laboratuvar alanları, karmaşık kalibrasyon süreçleri ve uzman personelin günler süren veri işleme adımlarını gerektirmektedir. Bu yüksek maliyet ve zaman engelleri, biyomekanik ölçümlerin geniş ölçekli klinik araştırmalara ve rutin klinik uygulamalara entegre edilmesini zorlaştırmaktadır. Akıllı telefon kameraları ve bilgisayarlı görü algoritmalarındaki gelişmeler alternatif sunsa da, donanım senkronizasyonu olmayan birkaç mobil cihazdan yüksek doğrulukta eklem kuvveti ve kas aktivasyonu gibi 3 boyutlu dinamik parametrelerin elde edilip edilemeyeceği belirsizliğini korumaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Beden Hareketi İçin KOJI AWARENESS Kendi Kendine Tarama Testinin Geçerliliği ve Fonksiyonel Hareket Taraması ile Karşılaştırılması
Bireylerin kendi sağlık durumlarını, vücut kompozisyonlarını ve uyku kalitelerini takip edebildikleri öz değerlendirme araçlarının kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Kas-iskelet sistemi problemleri, hareket kısıtlılığı ve kas zayıflığı gibi unsurlar sakatlık, ağrı ve travma riskiyle doğrudan ilişkilidir. Spor bilimleri ve tıbbi rehabilitasyon alanında yaygın biçimde kullanılan Fonksiyonel Hareket Taraması (FMS), uzman uygulayıcı ve özel ekipman gerektirdiğinden bireylerin kendi başlarına düzenli takip yapmalarını zorlaştırmaktadır. Bu durum, uzman desteği olmadan uygulanabilecek, geçerliği kanıtlanmış kendi kendine hareket tarama araçlarına olan ihtiyacı ortaya çıkarmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Dini Orucun Bireysel, Halk ve Gezegen Sağlığı Üzerindeki Etkileri: Daha Sağlıklı, Adil ve Sürdürülebilir Bir Toplum İçin Dini Sağlık Varlığı Olarak Oruç
Modern tıptaki ve koruyucu halk sağlığı politikalarındaki gelişmeler insan ömrünü uzatmış olsa da, batı tipi beslenme ve sedanter yaşam tarzı obezite, tip 2 diyabet, kardiyovasküler rahatsızlıklar ve nörodejeneratif hastalıklar gibi medeniyet hastalıklarının yaygınlaşmasına yol açmıştır. Bununla birlikte, hayvansal gıda ağırlıklı beslenme kalıpları yalnızca bireysel metabolik sağlığı bozmakla kalmayıp sera gazı emisyonları, su tüketimi ve arazi kullanımı yoluyla gezegen sağlığı üzerinde de ağır bir tahribat oluşturmaktadır. Küresel nüfusun büyük çoğunluğunun bir dine mensup olduğu dikkate alındığında, dini oruç ritüellerinin bireysel, toplumsal ve ekolojik sağlık boyutlarını bütüncül bir yaklaşımla ele alan Disiplinlerarası Sağlık Varlığı çerçevesinde incelenmesi literatürdeki temel bir ihtiyacı karşılamaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Farklı Depremler Altında Tarihi Yığma Kemer Köprülerin Dinamik Analizi: Murat Bey Köprüsü Örneği
Tarihi yığma kemer köprüler, kültürel mirasın ve ulaşım altyapısının vazgeçilmez bileşenleridir. Orta ve yüksek sismik risk taşıyan bölgelerde yer alan bu ağır ve rijit strüktürler, deprem yükleri karşısında yüksek ivmelere maruz kalarak ciddi hasar riski taşımaktadır. Kütahya ilinde bulunan 1460 yapımı tek açıklıklı Murat Bey Köprüsü örneğinde yürütülen bu çalışma, tarihi yığma yapıların deprem davranışını hassas sayısal modelleme ve zaman tanım alanında dinamik analiz yöntemleriyle inceleyerek koruma stratejilerine katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
COVID-19 Pandemisi Sırasında Güney Afrikalı Orta Düzey Yöneticiler İçin Anlamlı ve Tehdit Edici Bir Fenomen Olarak İş: Anlam ve Esenlik Geliştirmede Kendini Aşmanın Rolü
COVID-19 pandemisi, dünya genelinde bireyler ve topluluklar için eşi benzeri görülmemiş sosyal, politik ve ekonomik zorluklar yaratmış, derin insani duyguları ve varoluşsal kaygıları gün yüzüne çıkarmıştır. Bu dönemde insanların normal kabul ettikleri yaşam düzenleri, kişisel kimlikleri ve dünyadaki yerleri tehdit altına girmiştir. Özellikle Güney Afrikalı orta düzey yöneticilerin sınır ötesi hizmet sektörlerinde yaşadığı deneyimler, işe yükledikleri anlamın ve kişisel esenliklerinin bu zorlu süreçten nasıl etkilendiğini göstermektedir. Mevcut literatürde anlamlı iş ve esenliğin önemi vurgulanırken, böylesi bir felaket ortamında kendini aşmanın (self-transcendence) bu süreçlerdeki rolü ve yöneticilerin deneyimlerine nasıl yansıdığına dair sınırlı bilgi bulunmaktadır. Bu araştırma, tam da bu boşluğu doldurmayı hedeflemiştir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Blokzincir Tabanlı Taraftar Tokenlarında Oy Verme Katılımı ve Etkileşim Dinamikleri
Dijital inovasyon ve blokzincir teknolojisinin spor endüstrisine entegrasyonu, taraftar etkileşimini geleneksel pasif tüketim modellerinden aktif katılımcı modellere doğru dönüştürmektedir. Kulüplerin taraftarlarla kurduğu finansal ve etkileşimsel köprüler, artık tokenlar aracılığıyla oylama sistemlerine entegre edilmektedir. Ancak bu yeni etkileşim modelinin taraftarları karar alma süreçlerine ne ölçüde dahil ettiği, oylamaların niteliği ve farklı spor sektörlerindeki katılım dinamikleri akademide yeterince çözümlenmemiştir.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Farklı Farkındalık Meditasyonu Stillerinin Kaynak Düzeyindeki MEG Mikrodurum Dinamikleri ve Karmaşıklığı Üzerindeki Modülasyonu
Zihin eğitimi süreçlerinin nörofizyolojik temelleri, genellikle statik aktivasyon modelleri üzerinden incelense de beyin dinamiklerinin hızlı değişimleri (mikrodurumlar) bilişsel süreçlerin anlaşılmasında kritik öneme sahiptir. Odaklanmış dikkat (FAM) ve açık izleme (OMM) meditasyon stillerinin beynin dinamik geçiş karmaşıklığı ve kritiklik noktası üzerindeki etkileri, zihin ile nöral korelasyonlar arasındaki boşluğu doldurmayı hedefleyen güncel bir tartışma alanıdır. Bu çalışma, yüksek zamansal çözünürlüklü MEG verilerini kullanarak meditasyon stillerinin beyin kritikliği üzerindeki spesifik modülasyonlarını sörgülamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Kentsel Ekosistem Hizmetleri ve İklim Değişikliği Arasındaki Dinamik Etkileşim ve Sürdürülebilir Kent Planlaması
Hızlı kentleşme ve şiddetlenen iklim değişikliği çağı, kentsel ekosistemler ile iklim dinamikleri arasındaki karmaşık ilişkiyi küresel çevre tartışmalarının merkezine taşımıştır. Dünya nüfusunun yarıdan fazlasının kentlerde yaşaması ve bu oranın yükselmeye devam etmesi, kentlerin ekosistem hizmetlerine olan bağımlılığını artırmaktadır. Kentsel yeşil altyapılar; sıcaklık düzenleme, hava kalitesini koruma, karbon tutma ve taşkın kontrolü gibi kritik düzenleyici hizmetlerin yanı sıra toplumsal refahı ve biyolojik çeşitliliği destekleyen kültürel ve destekleyici imkânlar sunmaktadır. Ancak iklim değişikliği kaynaklı sıcaklık artışları, aşırı hava olayları ve değişen yağış rejimleri kentsel ekosistemlerin işleyişini ve hizmet sunma kapasitesini baskı altına almaktadır. Bu doğrultuda alanın temel tartışması, kentlerin ekosistem hizmetleri üzerindeki iklim baskılarını azaltırken doğa tabanlı çözümler yoluyla kentsel dirençliliğin ve sürdürülebilirliğin nasıl güçlendirilebileceği sorusu etrafında şekillenmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Kendinden Uyarmalı Emir Akışı İçeren Portföy Tasfiye Oyunları
Finansal piyasalarda büyük portföylerin optimal şekilde tasfiye edilmesi, işlem maliyetlerinin ve piyasa etkisinin minimize edilmesini gerektiren kritik bir araştırma konusudur. Geleneksel modeller, anlık veya geçişli fiyat etkilerini dışsal piyasa dinamikleri altında ele alırken, büyük yatırımcıların kendi işlemlerinin gelecekteki emir akışları üzerinde yarattığı geri besleme mekanizmalarını genellikle göz ardı etmektedir. Bu makale, oyuncuların kendi işlemlerinin gelecekteki piyasa emri geliş oranlarını kendinden uyarmalı Hawkes süreçleri üzerinden endojen olarak etkilediği yeni bir oyun teorik çerçeve sunarak bu eksikliği gidermeyi amaçlamaktadır. Araştırma, hem sonlu oyuncu sayısına sahip stokastik oyunları hem de bunlara karşılık gelen ortalama alan oyunlarını analiz ederek literatürdeki tartışmalara yeni bir boyut kazandırmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Gazze Şeridinde Sağlık Sisteminin Çöküşü ve Bulaşıcı Hastalıkların Yayılımı: Niteliğe Dayalı Bir İnceleme
Çatışma ve insani kriz bölgelerinde sağlık altyapısının çökmesi, kamu sağlığı sistemlerinin işleyişini imkânsız hale getirerek bulaşıcı hastalıkların yayılması bakımından ciddi tehditler oluşturmaktadır. Gazze Şeridi'nde uzun süredir devam eden kriz ve abluka ortamı, tıbbi hizmetlerin sürdürülebilirliğini felce uğratarak hastaneleri hem tedavi merkezi hem de enfeksiyon kaynağı konumuna getirmektedir. Literatürdeki temel tartışma, sağlık sistemindeki yıkımın salgın hastalık risklerini nasıl tetiklediği ve yerel topluluklar ile sağlık çalışanlarının bu kriz koşullarıyla başa çıkma stratejilerini anlamak üzerine yoğunlaşmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Avrupalı Siyasetçiler İçin Arama Motoru Sörgü Önerilerindeki Dinamikler
Modern dijital toplumda bilgi arama alışkanlıklarının dönüşmesiyle birlikte, internet arama motorları kamusal ve politik tartışmaların en temel bilgi kaynaklarından biri haline gelmiştir. Avrupa Birliği siyasetinin ulusal düzeydeki politikalarla giderek daha fazla iç içe geçmesine ve Avrupalı kimliğinin tartışılmasına rağmen, vatandaşların çevrimiçi bilgi arama süreçlerinde AB aktörlerini nasıl konumlandırdığına dair ulusötesi çalışmalar henüz sınırlı bir alandır. Bu bağlamda, arama motoru sörgü önerilerinin kullanıcıların zihinsel ilgi düzeylerini ve bilgi ihtiyaçlarını yansıtan örtük göstergeler olarak nasıl işlev gördüğü sorusu, çağdaş siyasal iletişim ve hesaplamalı sosyal bilimler literatüründe kritik bir araştırma boşluğu oluşturmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Sosyal Ağlar Aracılığıyla Bilgi Edinimi: Doğruluk, Hata ve Kutuplaşma Üzerine Ajan Tabanlı Simülasyon Analizi
Sosyal epistemoloji ve bilişsel bilimler alanında, insanların dünya hakkındaki inançlarının büyük bir kısmını doğrudan gözlem yerine başkalarının tanıklığına dayandırarak oluşturduğu bilinmektedir. Ancak bilgi aktarımında bulunan kaynakların güvenilirliğini ve bilgilerin doğruluğunu değerlendirmek önemli bir metodolojik ve epistemolojik sorun teşkil etmektedir. Dijital iletişim ağlarının ve sosyal medya platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte toplumsal ölçekte fikir ayrılıklarının, yankı odalarının ve inanç kutuplaşmasının artması bu tartışmayı yeniden alevlendirmiştir. Bu çalışma, kaynak güvenilirliğini kestirme stratejileri ile iletişim ağlarının yapısının inanç doğruluğu ve toplumsal kutuplaşma üzerindeki etkilerini simülasyonel olarak modelleyerek literatürdeki causal mekanizma eksikliğini gidermeyi hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Türkiye'deki İslamcı Dergilerde İslamofobi Gündemi: Bir İçerik Analizi
Küresel ölçekte özellikle Batı medyasında ve toplumsal söylemde ivme kazanan İslamofobi, Müslüman toplulukları ve dini grupları doğrudan hedef alan sistemik bir nefret söylemi ve ayrımcılık biçimine dönüşmüştür. Türkiye'deki dini gruplar ve İslami hassasiyete sahip yapılar, tarihsel süreçte kamuoyu oluşturma ve propaganda maksadıyla dergi yayıncılığını aktif bir mecra olarak kullanmış, günümüzde ise bu birikimi dijital ortama taşımıştır. Buna karşın, söz konusu İslamcı dergilerin küresel ölçekte üretilen İslam karşıtı söylemlere ve İslamofobiye karşı ne düzeyde argüman ürettiği ve bu akademik/toplumsal gündemi yayınlarına nasıl yansıttığı literatürde yeterince çözümlenmemiştir. Bu çalışma, Türkiye'deki önde gelen dini gruplara ait dergilerin dijital mecradaki İslamofobi gündemini inceleyerek medya, propaganda ve din temsiline dair nitel bir boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Robotik ve Kodlama Eğitiminin Kız Öğrencilerin STEM Motivasyonu, Tutumu ve Kariyer Hedefleri Üzerindeki Etkisi
STEM eğitimi, 21. yüzyıl becerilerini geliştirmeyi, ekonomik büyümeyi desteklemeyi ve STEM alanlarında toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamayı amaçlayan disiplinler arası bir yaklaşımdır. Ancak, geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri ve kültürel stereotipler nedeniyle kız öğrencilerin bu alanlardaki kimlik gelişimleri ve kariyer tercihleri sınırlı kalmaktadır. Özellikle sözel ve dini ağırlıklı müfredata sahip, teknolojiye erişimi kısıtlı kız okullarında bu engeller daha belirgindir. Bu çalışma, literatürdeki bu boşluğu doldurmak amacıyla sözel-dini odaklı bir kız lisesindeki teknoloji müdahalesinin etkilerini ampirik olarak sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türk Dış Politikasının Orta Asya'ya Yönelik Seyri: Bölgeselcilik ve Yumuşak Gücün Açığa Çıkması
Soğuk Savaş'ın sona ermesi, Türkiye'nin dış politikasını yeniden şekillendirmesi için hem zorluklar hem de fırsatlar yaratmıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlıklarını kazanan Orta Asya ülkeleriyle Türkiye, ortak kültürel, tarihi ve dilsel özelliklere sahip olması nedeniyle, Soğuk Savaş sonrası yeni dünya düzenine hızla uyum sağlamak durumunda kalmıştır. Bu durum, Türkiye'nin Batı odaklı dış politika alışkanlıklarının ötesine geçerek, yeni bölgesel aktörlerle ilişkiler kurma ve bu ilişkilerde "yumuşak güç" unsurlarını kullanma potansiyelini değerlendirme gerekliliğini ortaya koymuştur. Makale, Türkiye'nin bu süreçte Orta Asya'da edindiği deneyimin, dış politikasının bölgesel parametrelerini nasıl şekillendirdiğini ve yumuşak güç kapasitelerini diğer bölgelerde nasıl uygulayabileceği konusunda bir model teşkil ettiğini analiz etmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Tüketicilerin Yayınları İzlemeye Devam Etme Niyetlerini Anlamak: Değer Odaklı Bir Devam Etme Niyeti Modeli
Canlı yayın sektörü dünya genelinde hızla büyümekte ve kullanıcıların yayın izleme süreleri katlanarak artmaktadır. Buna karşın, kullanıcıların yayın izlemeye neden devam ettiklerini açıklayan teorik çalışmalar sınırlıdır. Literatürde devam etme niyetini açıklamada yaygın olarak kullanılan Beklenti Doğrulama Teorisi tabanlı modeller, temel olarak kullanıcıların elde ettiği algılanan yararları dikkate almakta, ancak kullanım sürecinde karşılaşılan maliyet ve kayıpları göz ardı etmektedir. Bu durum, teorik açıdan eksik bir çerçeve sunmakta ve kullanıcıların algıladıkları maliyetler ne kadar yüksek olursa olsun kullanımı sürdürecekleri varsayımına yol açmaktadır. Bu araştırma, yarar ve fedakarlık dengesini dinamik biçimde değerlendiren değer odaklı bir model sunarak alandaki bu teorik boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Polimer Tabanlı Nükleer Radyasyon Zırhlama Malzemeleri: Mühendislik Uygulamaları İçin Mevcut Durum ve Gelişen Eğilimler
Nükleer teknolojilerin tıp, endüstri, tarım ve savunma sanayisindeki yaygın kullanımı, X ışınları, gama ışınları ve nötronlar gibi iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalan personelin korunmasını kritik bir zorunluluk haline getirmiştir. Geleneksel kurşun tabanlı zırhlar ağır, esneklikten yoksun ve yüksek biyolojik toksisiteye sahip olduğundan, bunların yerini hafif, esnek ve çevre dostu alternatiflerin alması gerekmektedir. Yüksek atom numaralı dolguların polimer matrislerle birleştirilmesi, hem foton zayıflatma hem de nötron emiliminde yenilikçi çözümler sunmakta, ancak dolgu topaklanması ve arayüzey uyumsuzlukları gibi teknik zorlukları da beraberinde getirmektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Lineer Olmayan Hartree Tipi Denklemler İçin Kararlı Dalgalar: Varlık ve Niteliksel Özellikler
Kuantum kimyasındaki Hartree-Fock teorisi ve polaron fiziğindeki pek çok fiziksel sistemin modellenmesinde ortaya çıkan Hartree ve Choquard tipi integro-diferansiyel denklemler, kısmi türevli diferansiyel denklemler alanında önemli bir yere sahiptir. Özellikle iki bileşenli çekici etkileşimlerin modellenmesinde kullanılan lineer olmayan Hartree tipi denklem sistemleri, kararlı dalga çözümlerinin varlığı ve bu çözümlerin niteliksel özelliklerinin çözümlenmesi bakımından matematiksel analizin güncel tartışma konuları arasındadır. Literatürde bu sistemlerin çözümlerinin varlığına yönelik kısıtlı bölgelerde çalışmalar bulunsa da, çözümlerin regülaritesi, radyal simetrisi ve sonsuzdaki asimptotik davranışı gibi temel geometrik ve analitik özellikler üzerinde henüz tam bir fikir birliği sağlanamamış ve kapsamlı analizler eksik kalmıştır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Pep Guardiola Tarafından Çalıştırılan Takımların Oyun Tarzı Üzerine Maç Konumunun Etkisi
Modern futbol dinamikleri, oyuncuların bireysel ve kolektif beceri düzeylerindeki ilerlemelerin yanı sıra maç konumu, turnuva kategorisi ve rakip seviyesi gibi bağlamsal değişkenlere uyum sağlamayı zorunlu kılmaktadır. Özellikle iç saha ve dış saha oynamak, takımların savunma yerleşimlerini, hücum organizasyonlarını ve teknik-taktik uygulama başarılarını doğrudan etkileyen kritik bir çevresel faktördür. İspanya La Liga'nın daha çok teknik ve topa sahip olma odaklı futbolu ile İngiltere Premier Lig'in yüksek tempolu ve fiziksel karakteri arasında belirgin farklar bulunmaktadır. Bu bağlamda, farklı ulusal liglerde ve benzer felsefelerle başarı yakalamış olan Pep Guardiola gibi üst düzey teknik direktörlerin takımlarının, maç konumuna bağlı olarak oyun tarzlarını değiştirip değiştirmediği sorusu spor bilimleri yazınında önemli bir tartışma alanı oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
İslam Şehri Teorisi Merceğinden Tarihsel Bir Perspektif: Konya Örneği
İslam şehir teorisi, dinin kentsel mekân ve toplumsal yaşam üzerindeki dönüştürücü etkisini anlamak için geliştirilmiş kuramsal bir yaklaşımdır. Doğu bilimi (oryantalist) yaklaşımların tekdüze İslam şehri prototipleri üretme eğilimine karşı, tarihsel ve coğrafi çeşitlilikleri dikkate alan yeni bir kentsel okuma ihtiyacı doğmuştur. Bu makale, İslam kentsel formunun genel niteliklerini Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinden günümüze Konya kenti ölçeğinde tarihsel-mekânsal bir çözümlemeyle ele alarak alanındaki kent sosyolojisi ve kentsel tarih tartışmalarına özgün bir katkı sağlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Mikro Düzey Çatışmaların Oyun Kuramsal Ajan Tabanlı Modellenmesi: DEAŞ-Kürt Savaşı Örneği
Sivil çatışma ve iç savaş araştırmaları, geleneksel olarak çatışmaların nedensel mekanizmalarına, devlet kapasitesine veya yapay topluluklar üzerindeki makro düzey istatistiksel analizlere odaklanmıştır. Ancak, aktörlerin mikro düzeydeki stratejik etkileşimlerini, coğrafi ve zamansal dinamiklerle birlikte ampirik veriye dayalı olarak inceleyen hesaplamalı modellerin kullanımı oldukça sınırlıdır. Özellikle devlet dışı iki silahlı aktör arasındaki güç dengesi, toprak kontrolü ve şiddet kalıplarının mikro ölçekte nasıl biçimlendiği literatürde belirgin bir boşluk oluşturmaktadır. Bu çalışma, Rojava bölgesinde Kürt milisler ile DEAŞ arasındaki şiddet olaylarını inceleyerek söz konusu teorik ve ampirik boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
İngiliz Profesyonel Futbolunda Kötü Muamelenin Anlaşılmasına Doğru: Koruma ve Refah Personelinin Nitel Analizi
Spor ortamlarında kişilerarası şiddet ve kötü muamele olgusu, sporcuların ruh sağlığı, sporu bırakma oranları ve tükenmişlik durumları üzerindeki yıkıcı etkileri nedeniyle uluslararası literatürde giderek artan bir ilgiyle incelenmektedir. Özellikle profesyonel futbol kültürü; performans odaklılığı, geleneksel hiyerarşik güç yapıları, şakacılık kılıfı altına gizlenen zorbalık eylemleri ve baskıcı yönetim anlayışıyla kötü muamelenin meşrulaştırıldığı özel bir alan oluşturmaktadır. Çocuk ve savunmasız gruplara yönelik koruma politikaları bulunmasına rağmen, yetişkin erkek futbölçuları kapsayan bütüncül düzenlemelerin eksikliği ve kavramsal karmaşa, sorunun tespiti ile önlenmesini güçleştirmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Veri Medyasının Müşteri Harcama Davranışı ve Tüketici Psikolojisi Üzerindeki Etkisi
Büyük veri ve dijital medya ekosisteminin küresel çapta yaygınlaşması, tüketici davranışları ile psikolojisi üzerinde köklü dönüşümlere yol açmıştır. Geleneksel veri toplama yöntemlerinin yerini alan modern dijital platformlar, işletmelerin tüketici tercihlerini ve karar alma süreçlerini anlamak için yeni analitik yaklaşımlar geliştirmesini zorunlu kılmaktadır. Bu alan, dijital ayak izlerinin analiziyle tüketici eğilimlerinin öngörülmesini sağlarken, aynı zamanda veri güvenliği, bireysel mahremiyet ve etik kullanım tartışmalarını beraberinde getirmektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Çin, Japonya ve Kore'deki Kadınlarda Doğum Kuşaklarına Göre Meme Kanseri Üreme ve Yaşam Tarzı Risk Faktörlerinin Farklılaşan Desenleri
Meme kanseri, dünya genelinde kadınlar arasında en sık teşhis edilen kanser türü ve kansere bağlı ölümlerin başlıca nedenidir. Tarihsel olarak Asya toplumlarında insidans oranları düşük seyretmiş olsa da, son yıllarda Çin, Japonya ve Güney Kore gibi Doğu Asya ülkelerinde hızla yükselmektedir. Bu artışın ardında yatan toplumsal ve epidemiyolojik süreçlerin tam olarak anlaşılması, koruyucu halk sağlığı stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik önem taşımaktadır. Literatürde meme kanseri insidansındaki tarihsel artışların doğum kuşağı etkileriyle ilişkili olabileceği öne sürülmektedir. Bununla birlikte, menarş yaşı, doğum yapma durumu, ilk doğum yaşı ve menopoz yaşı gibi üreme faktörleri ile sigara ve alkol tüketimi gibi yaşam tarzı etkenlerinin kanser riski üzerindeki etkilerinin farklı doğum kuşaklarında sabit mi kaldığı yoksa zamansal bir değişim mi gösterdiği sorusu açık kalmıştır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
UCSF ChimeraX: Yapı İnşası ve Analiz Araçları ile Kriyojenik Elektron Mikroskopisi Modelleme Süreçlerinin Çözümlenmesi
Biyomoleküler yapı biyolojisinde ve kriyojenik elektron mikroskopisinde (cryo-EM), yüksek çözünürlüklü haritalardan üç boyutlu atomik modellerin inşa edilmesi ve doğrulanması temel bir araştırma alanını oluşturmaktadır. Yapay zeka tabanlı yapı tahmini araçlarının gelişimi ve cryo-EM çözünürlüklerinin 3-4 Angstrom seviyelerine ulaşması, büyük moleküler komplekslerin modellenmesini hızlandırmıştır. Bununla birlikte, farklı yazılımlar arasındaki veri transferi karmaşası ve model doğrulama hataları önemli metodolojik zorluklar yaratmaktadır. İncelemeye konu olan bu yayın, UCSF ChimeraX moleküler modelleme ortamına eklenen yeni araçların, yapay zeka tahminlerinin, haritaya oturtma algoritmalarının ve eklenti ekosisteminin bu zorlukları nasıl çözdüğünü ele almaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Fiziksel Aktivite ve Emekliliğe Geçiş: Çin Sağlık ve Emeklilik Boylamsal Çalışmasından Kanıtlar
Nüfusun yaşlanması küresel ölçekte kamu sağlığı ve sosyal güvenlik sistemleri üzerinde ciddi baskılar oluştururken, sağlıklı yaşlanmanın sürdürülmesinde fiziksel aktivite kritik bir rol oynamaktadır. Emeklilik dönemi; bireylerin günlük rutinlerinin, gelir düzeylerinin, sosyal çevrelerinin ve rol tanımlarının kökten değiştiği önemli bir yaşam aşamasıdır. Literatürde emekliliğin fiziksel aktivite düzeyleri üzerindeki etkisi konusunda çelişkili bulgular yer almaktadır; bazı araştırmalar emeklilik sonrası serbest zamanın artmasıyla aktivitenin arttığını savunurken, diğerleri işe bağlı hareketliliğin kaybolmasıyla belirgin bir düşüş yaşandığını göstermektedir. Bu belirsizlik, özellikle Çin gibi kentleşme, hukou hane halkı kayıt sistemi ve mahjong gibi geleneksel sosyal alışkanlıkların fiziksel aktivite kalıplarını doğrudan etkilediği gelişmekte olan toplum bağlamlarında daha da belirginleşmektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Çin Emeklilik Fonlarındaki Eşitsizliğin Nedenleri: Coğrafi Emeklilik Açığının Analizi
Dünya genelinde ve özellikle hızlı yaşlanan gelişmekte olan ülkelerde sosyal güvenlik sistemlerinin finansal sürdürülebilirliği temel bir kamu politikası sorunu olarak öne çıkmaktadır. Çin'de ekonomik reformlar ve dışa açılma sonrasında mutlak yoksulluk önemli ölçüde azaltılmış olsa da göreli yoksulluk ve bölgeler arası gelir eşitsizliği halen varlığını sürdürmektedir. Yaşlı nüfusun artışı ile emeklilik sisteminin kapsayıcılığı artmış, ancak iller ve coğrafi bölgeler arasındaki gelişmişlik farkları emeklilik fonlarının gelir ve gider dengelerinde ciddi uçurumlar yaratmıştır. Fon birikimlerinin bölgesel düzeydeki bu dengesiz dağılımı, sistemin adalet ilkelerini zayıflatmakta ve yaşlı nüfus arasındaki gelir farklarını daha da derinleştirme riski taşımaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Büyük Bir Kent Girişiminde Toplumun Güçlendirilmesi ve Katılımına İlişkin Liderlik Yansımaları: Güven İnşası
Halk sağlığı ve kamu hizmeti alanında kurumlar ile toplum arasındaki güven, hizmetlere erişimin artırılması, sağlık eşitsizliklerinin azaltılması ve toplumsal dayanıklılığın güçlendirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Özellikle tarihsel travmalar, sistemik adaletsizlikler ve şeffaflık eksikliği nedeniyle kamu kurumlarına karşı gelişen güvensizlik, toplumsal katılımı engellemekte ve müdahalelerin etkinliğini sınırlandırmaktadır. Alan yazında güvenin önemi sıklıkla vurgulansa da, kentsel ölçekteki kapasite geliştirme girişimlerinde güvenin pratikte nasıl inşa edileceğine ve sürdürüleceğine dair somut rehber ilkelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, büyük bir metropol bölgesinde toplumsal güçlendirme yürüten liderlerin güven inşasına dair nitel algılarını derinlemesine çözümlemektedir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
MetaPhlAn 4 Kullanılarak Karakterize Edilmemiş Türler İle Metagenomik Taksonomik Profillemenin Genişletilmesi ve Geliştirilmesi
Shotgun metagenomik dizileme yöntemleri, karmaşık mikrobiyal toplulukların taksonomik bileşimini ve fonksiyonel potansiyelini incelemek için temel bir araç haline gelmiştir. Referansa dayalı hesaplamalı yaklaşımlar, bilinen dizilerle haritalama yaparak yüksek hassasiyetle taksonomik profilleme sunsa da yalnızca veritabanlarında mevcut izolatlardan türetilmiş tanımlı türleri saptayabilmektedir. Diğer taraftan, de novo metagenomik birleştirme yöntemleri henüz kültürlenmemiş yeni organizmaları ortaya çıkarabilmekte, ancak düşük kapsama oranı ve karmaşık topluluk yapıları nedeniyle sınırlı bir hassasiyete sahip olmaktadır. Bu durum, mikrobiyom verilerinin anlamlandırılmasında büyük bir veri kaybına yol açmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Cüce Galaksilerde Ara Kütleli Karadelikler: Epizodik, Büyük Ölçekli ve Güçlü Jet Aktivitesinin Bulunması
Cüce galaksiler, düşük kütleleri ve düşük parlaklıkları ile karakterize edilen yıldız sistemleridir; ancak bünyelerinde barındırdıkları dev karadeliklerin birikim ve püskürtme faaliyetleri nedeniyle düşük parlaklığa sahip aktif galaktik çekirdekler (AGN) barındırabilirler. Ara kütleli karadeliklerin (IMBH) tespiti, galaksi ile dev karadeliklerin ortak evrimini anlamak, doluluk oranlarını kısıtlamak ve ilgili teorik modelleri test etmek için büyük önem taşımaktadır. Ancak bu cisimlerin zayıf radyo emisyonları yayması ve düşük tespit oranları, cüce galaksi jet sistemleri hakkındaki bilgimizi sınırlamaktadır. Bu çalışmada, SDSS J090613.77+561015.2 adlı cüce galaksi çekirdeğinde yer alan bir ara kütleli karadeliğin jet mekanizmaları ve radyo morfolojisi derinlemesine incelenmektedir.
Beşerî Bilimler · Dil, Kültür ve Tarih
Yeniden İşlevlendirilen Endüstri Mirası Yapıları İçin İç Mekân Kavramsal Önerileri
Endüstri Mirası ve Koruma disiplini, Sanayi Devrimi sonrasında inşa edilen ancak zamanla üretim teknolojilerinin değişmesi ve sosyo-ekonomik şartların dönüşmesi sonuçu atıl kalan fabrikaların kentsel belleği koruyarak yeniden işlevlendirilmesini odağına alır. Türkiye'de Batı'ya kıyasla geç başlayan endüstrileşme süreci sonrasında oluşan endüstri mirası yapıları çoğu zaman korunamayarak yıkılma veya bakımsızlık tehdidi altındadır. Bu alandaki temel akademik tartışma, yapı kabuğunun korunmasının ötesinde kimliği oluşturan mekânsal kurgunun, üretim izlerinin ve kentsel aidiyetin çağdaş iç mekân tasarımı yaklaşımlarıyla geleceğe nasıl aktarılacağı etrafında şekillenmektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Uzamış COVID: Temel Bulgular, Patofizyolojik Mekanizmalar ve Gelecek Çalışmalar İçin Klinik Araştırma Önerileri
SARS-CoV-2 enfeksiyonu sonrasında gelişen ve multisistemik tutulum gösteren Uzamış COVID (Long COVID), küresel ölçekte milyonlarca bireyi etkileyen karmaşık bir tablo olarak tıbbi literatürün merkezine yerleşmiştir. Akut enfeksiyonu hafif atlatan bireylerde dahi ortaya çıkabilen bu durum; immün disfonksiyon, otoimmünite, viral reaktivasyon, mikrovasküler pıhtılaşma ve nöroinflamasyon gibi çoklu biyolojik mekanizmalarla ilişkilendirilmektedir. Alan araştırmalarında temel tartışma, semptomların arkasındaki etiyolojik süreçlerin tam olarak aydınlatılamaması ve standart tanı-tedavi protokollerinin henüz yetersiz kalmasıdır. Bu makale, mevcut ampirik ve teorik literatürü derleyerek hastalığın patofizyolojik temellerini bütüncül bir yaklaşımla açıklamayı hedeflemektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Iğdır İlinde (Doğu Anadolu) Üreyen ve Göçmen Kuş Çeşitliliği
Türkiye, sahip olduğu farklı habitat tipleri, iklim rejimleri ve değişken topografyasıyla Batı Palearktik bölgesinin en zengin kuş faunalarından birine ev sahipliği yapmaktadır. Ancak, üreyen kuş türlerinin dağılımı ve bölgesel göç statüleri hakkındaki detaylı çalışmalar henüz tamamlanmamış olup, ulusal ölçekteki kırmızı liste değerlendirmeleri için önemli bir bilgi boşluğu bulunmaktadır. Iğdır ili, barındırdığı nehir boyu habitatlar, tuzcul stepler ve sulak alanlar ile bu tartışmanın merkezinde yer alan kritik bir bölgedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Tarihi Yığma Yapılarda Taş Malzeme Bozulmalarının İHA Fotogrametrisi Kullanılarak Tespiti ve Belgelenmesi: Mersin Sarışıh Hanı Örneği
Tarihi ve kültürel miras yapılarının korunması ile sürdürülebilir yönetimi, malzeme düzeyindeki bozulmaların hassas şekilde tespit edilmesine ve belgelenmesine bağlıdır. Geleneksel doğrudan temaslı veya gözlemsel inceleme yöntemleri, zaman ve iş gücü açısından yüksek maliyetler getirmekte, erişimi zor cephe alanlarında insan kaynaklı hataya açık sonuçlar üretebilmektedir. Yersel lazer tarama ve yakın mesafe fotogrametrisi gibi dijital teknikler bu eksikleri kısmen giderse de çözünürlük veya açı sınırlılıkları yaşayabilmektedir. Bu bağlamda İHA fotogrametrisi, kentsel dokulardaki yığma yapılarda taş bozulmalarının hızlı, düşük maliyetli ve yüksek çözünürlüklü olarak haritalandırılmasında yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Mars İnsanlı Keşif Faaliyetlerini Desteklemek Amaciyla Uzay Hava Gözlemleri, Modellemesi ve İkaz Sistemleri
Güneş Sistemi içerisindeki gezegenlerin keşfi ve özellikle Mars'a insanlı seferlerin planlanması sürecinde uzay hava olaylarının anlaşılması kritik bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Dünya'nın aksine küresel bir manyetosfere ve kalın bir atmosfere sahip olmayan Mars, güneş rüzgarları ve koronal kütle atımları gibi uzay hava olaylarına karşı son derece savunmasızdır. Bu durum, gelecekte Kızıl Gezegen'de kurulacak insanlı üslerin güvenliği, elektrik altyapısı ve astronot sağlığı açısından büyük riskler barındırmaktadır. Mevcut literatürde uzay hava araştırmalarının ağırlıklı olarak Güneş-Dünya etkileşimine odaklandığı, Mars çevresindeki süreçlerin ise parçacık, iyonosfer ve atmosfer dinamikleri bağlamında henüz bütüncül bir yaklaşımla ele alınmadığı görülmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Almanya'daki Son Dönem Kadın Neuzuwandererlerin İşgücüne Katılımı
Almanya'da göçmenlerin işgücü piyasasına entegrasyonu uzun süredir akademik ve toplumsal ilginin odağında yer almaktadır. Ancak bu alandaki mevcut nicel çalışmaların büyük bir kısmı erkek göçmenlerin dinamiklerine odaklanmakta, kadınların işgücüne katılım süreçlerini ise görece ihmal etmektedir. Kadın göçmenlerin istihdam dışı kalması veya işgücüne katılmaması, yüksek yoksulluk oranları, uzun süreli sosyal yardım bağımlılığı ve yaşlılıkta yoksulluk tehdidi gibi yapısal sorunları beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda, Almanya'da son dönemde ikamet eden ve farklı kültürel arka planlara sahip kadın göçmenlerin işgücüne katılım kararlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi, hem toplumsal cinsiyet duyarlı göç araştırmaları hem de politika geliştirme süreçleri açısından kritik bir araştırma sorusu oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Duygular ve Yönergeye Dayalı Dil Öğrenimi: İkinci Dil Duyguları ve Pozitif Psikoloji Modeli Önerisi
İkinci dil edinimi (SLA) araştırmaları, on yıllardır dil kaygısı gibi negatif duyguların öğrenme üzerindeki engelleyici etkilerine odaklanmıştır. Ancak son dönemde pozitif psikolojinin (PP) etkisiyle, dil öğrenme sürecinde keyif, umut ve gurur gibi yapıcı duyguların rolü tartışılmaya başlanmıştır. Mevcut literatürde PP ilkelerini dil eğitimi bağlamındaki duygusal değişkenlerle birleştiren, hem araştırmacılara hem de öğretmenlere rehberlik edebilecek bütüncül bir kuramsal model eksikliği bulunmaktadır. Bu makale, söz konusu boşluğu doldurmak amacıyla disiplinlerarası bir model önermektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
NeuResonance: Beyinler Arasi Senkronizasyonu Destekleyen Geri Bildirim Deneyimlerinin Deneysel Analizi
Beyinler arasi senkronizasyon (IBS), norobilim ve insan-bilgisayar etkileşimi (HCI) kesisiminde yer alan kritik bir araştırma alanidir. Bireylerin ortak bir amac için etkileşime girdiginde beyin aktivitelerinin benzer desenler sergilemesi, grup performansini ve sosyal bagi doğrudan etkilemektedir. Makale, bu senkronizasyonun kendiliginden olusmasini beklemek yerine, dissal uyaranlarla nasıl aktif olarak tetiklenebilecegi ve yonetilebilecegi sorusuna odaklanarak, geleneksel etkileşim tasarimlarinin otesinde bir beyin-beyin is birligi modeli tartismaktadir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Nijerya Niger Deltasi Bölgesinde Aşı Hizmetlerine Yönelik Talebi Artırmak İçin Toplum Tiyatrosunun Kullanılması
Düşük ve orta gelirli ülkelerde çocukluk çağı aşı kapsayıcılığının artırılması, küresel kamu sağlığı hedefleri ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları açısından kritik bir öneme sahiptir. Nijerya gibi gelişmekte olan ülkelerde aşı kapsayıcılığının yetersiz kalması hem sağlık hizmeti sunumundan hem de toplumsal talep eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Tedarik zincirindeki aksamalar sunum tarafını oluştururken, yanlış inanışlar, güvensizlik, yetersiz bilgi ve kültürel engeller talep tarafındaki temel sorunlardır. Niger Deltası bölgesinde zorlu coğrafi koşullar ve güvenlik sorunları aşıya erişimi daha da zorlaştırmaktadır. İnsan odaklı tasarım ve toplum tiyatrosu gibi katılımcı iletişim yöntemleri, bakım verenlerin aşıya yönelik tutumlarını olumlu yönde değiştirerek toplumsal talebi artırma potansiyeline sahiptir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Spora Özgü Antrenmanın Postüral Kontrolde Uyardığı Adaptasyonlar ve Bunların Atletik Performans İle İlişkisi
Spor bilimleri ve nöromotor kontrol alanında, spora özgü antrenmanlar ile genel gövde kondisyon egzersizlerinin postüral stabilite üzerindeki nörofizyolojik etkileri geniş bir biçimde incelenmektedir. Ancak spora özgü zorlayıcı koşulların beden dengesinin gelişimine ne derecede katkı sağladığı ve bu değişimlerin duyusal-motor veya nöromüsküler uyumlarla ne kadar açıklanabileceği belirsizliğini korumaktadır. Alan literatürü, farklı branşlarda postüral sallantı değişkenleri ile performans ölçütleri arasındaki doğrudan nedensel ve korelasyonel bağların sistematik olarak haritalandırılmasını tartışmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Modern Hesaplama Sistemlerinin Evrimi, Sınıflandırılması ve Gelecek Yönelimleri: Bütüncül Bir İnceleme ve Vizyon
Son altmış yılda bilgisayar sistemleri alanında yaşanan teknolojik gelişmeler, merkezi ana bilgisayarlardan kişisel bilgisayarlara, bulut bilişimden sis, uç ve sunucusuz hesaplama mimarilerine uzanan köklü bir dönüşüm süreci yaratmıştır. Veri hacmindeki eş benzeri görülmemiş artış, gecikmeye duyarlı uygulamaların yaygınlaşması ve yapay zeka ile kuantum hesaplama gibi yenilikçi paradigmaların sisteme entegrasyonu, hesaplama sistemlerinin performans, ölçeklenebilirlik ve enerji verimliliği odaklı yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmaktadır. Mevcut alan yazınında farklı alt hesaplama modellerine odaklanan çalışmalar bulunsa da, bu mimarilerin tarihsel gelişim dinamiklerini, hiyerarşik taksonomisini ve geleceğe yönelik araştırma gündemini bir arada ele alan bütüncül çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Avrupa Pulsar Zamanlama Dizisinin İkinci Veri Salınımı III. Kütle Çekim Dalgası Sinyallerinin Arannması
Nanohertz frekans aralığındaki kütle çekim dalgalarının tespiti, evrenin evrimi ve süper kütleli karadelik çiftlerinin birleşme dinamiklerini anlamak açısından astrofizik ve kozmolojinin en kritik araştırma alanlarından birini oluşturmaktadır. Karasal girişimölçerlerin erişemediği son derece düşük frekans bölgeleri, milisaniye pulsarlarının dönme kararlılığından yararlanan pulsar zamanlama dizileri (PTA) aracılığıyla incelenmektedir. Avrupa Pulsar Zamanlama Dizisi (EPTA), onlarca yıllık hassas zamanlama verilerini bir araya getirerek izotropik stokastik kütle çekim dalgası arka planının (GWB) varlığını belirlemeyi ve bu sinyali uzaysal çapraz korelasyon örüntüleri (Hellings-Downs eğrisi) üzerinden doğrulamayı hedeflemektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
ATLAS Dedektörü ile 13 TeV Enerjide Yüksek Kütleli Tau Çifti Üretim Tesir Kesitinin Ölçülmesi ve Yeni Parçacıklar ile Etkileşimler Üzerindeki Sınırlandırmalar
Yüksek enerjili parçacık fiziği literatüründe, tau-lepton çiftlerinin yüksek kütleli üretim süreçleri, Standart Model öngörülerinin ötesindeki fiziksel fenomenleri araştırmak için kritik bir alan teşkil etmektedir. Özellikle B-mezonu bozunumlarında gözlemlenen ve Standart Model ile tam olarak örtüşmeyen anomaliler, üçüncü nesil fermiyonlara ayrıcalıklı şekilde bağlanan yeni parçacıkların varlığına dair güçlü teorik motivasyonlar sağlamaktadır. Bu çalışma, ATLAS deneyi verilerini kullanarak bu bölgedeki üretim tesir kesitini ilk kez diferansiyel olarak ölçmeyi ve leptokuarklar ile Z' bozonları gibi egzotik parçacıklar üzerindeki deneysel sınırları daraltmayı amaçlayan tartışmaya odaklanmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Türkiye Otomotiv Sanayi Sektörünün Teknolojik ve Yenilikçi Yapısı ile Yetenekleri: Keşfedici Bir Çalışma
Otomotiv sektörü, küresel üretim ve ticaret hacminde çok kritik bir paya sahip olup ülkelerin endüstriyel ve ekonomik kalkınmasında sürükleyici bir rol oynamaktadır. Son yıllarda dijital dönüşüm ve yapay zeka gibi hızlı teknolojik gelişmelerle derin bir dönüşüm geçiren sektörde rekabet gücünü koruyabilmek, bilim, teknoloji ve yenilik göstergelerinin doğru analiz edilmesini ve stratejik planlamanın bu göstergeler doğrultusunda şekillendirilmesini gerektirmektedir. Sektörün sürdürülebilirliği, bilimsel altyapı, Ar-Ge harcamaları, patent başvuruları ve üretim kapasitesi arasındaki yapısal ilişkilerin anlaşılmasına bağlıdır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türkiye'de Deprem Sonrası Kentsel Planlama: Hatay ve İstanbul'daki Afet Sığınak Sistemlerinin Değerlendirilmesi
Dünya genelinde deprem riski yüksek bölgelerde yer alan kentlerde, kentsel açık ve yeşil alan sistemlerinin afet sonrası acil toplanma, tahliye ve geçici barınma işlevlerini üstlenecek şekilde planlanması kentsel dirençliliğin temel unsurlarından biridir. Türkiye'de yürürlükteki mevzuat ve kentsel planlama yaklaşımları ağırlıklı olarak yapı stoğunun güçlendirilmesine ve afet sonrası müdahalelere odaklanmakta; açık yeşil alanların afet sığınak sistemi olarak entegre edilmesine yönelik stratejik ve yasal düzenlemeler yetersiz kalmaktadır. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde Hatay kent merkezinde yaşanan deneyimler, acil toplanma alanlarının kentsel mekandaki yetersizliğini ve geçici barınma ihtiyacının kent çeperlerindeki kırsal alanlara taşmak zorunda kaldığını açıkça göstermiştir. Beklenen büyük Marmara depremi öncesinde İstanbul gibi yüksek nüfus yoğunluğuna ve sıkı bir kentsel dokuya sahip metropollerde, açık yeşil alanların erişilebilirliği ve hizmet kapasitelerinin Hatay örneği ışığında ampirik mekan analizleriyle değerlendirilmesi kentsel planlama ve afet yönetimi yazınında kritik bir araştırma sorusu oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Toplum Kolejlerindeki Z Kuşağı Öğrencilerinin Girişimcilik Tutumları ile Girişimcilik Kariyer Aspirasyonları Arasındaki İlişki
Küresel ekonomide girişimcilik, ekonomik kalkınmanın, istihdam yaratmanın ve yenilikçiliğin temel sürücüsü olarak konumlandırılmaktadır. Buna rağmen mezunların girişimcilik kariyerine yönelme oranlarının düşük kalması, eğitim kurumlarında girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması yönünde politikaların geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Özellikle Z kuşağı gençlerin teknolojiye yatkınlığı ve risk alma eğilimleri bu alanda fırsat sunarken, öğrencilerin tutum ve kariyer beklentilerinin akademik olarak incelenmesi önem taşımaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Gazzede Kritik Sivil Altyapıya Verilen Zararın Mekansal Analizi: İsrail Askeri Harekatının İlk Safhası Üzerine Kantitatif Bir İnceleme (7 Ekim - 22 Kasım 2023)
Uluslararası insancıl hukuk, silahlı çatışma dönemlerinde sivil nüfusun bekası için kritik öneme sahip sağlık, eğitim ve su gibi temel altyapı tesislerinin korunmasını zorunlu kılar. Ancak kentsel savaş alanlarında bu tesislerin uğradığı yıkım, hem kısa vadeli insani krizlere hem de uzun vadeli toplumsal çöküşe neden olmaktadır. Mevcut akademik tartışmalar, çatışma bölgelerinde veri toplama zorluklarını aşmak için uzaktan algılama teknolojilerinin kullanımına ve askeri eylemlerin uluslararası hukuk normlarına uyumuna odaklanmaktadır. Bu çalışma, Gazze örneğinde sivil altyapı tahribatının tesadüfi mi yoksa sistematik bir kümelenme eğiliminde mi olduğunu sörgülayarak literatüre mekansal-istatistiksel bir kanıt sunmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Hayvancılıkta Staphylococcus aureus ve Biyofilmler: Bulaş Yolları, Tehditler ve Gelecek Vaat Eden Mücadele Stratejileri
Staphylococcus aureus, hayvancılık sektöründe süt sığırı mastitisinden kanatlı hayvan eklem enfeksiyonlarına ve domuz lezyonlarına kadar geniş bir yelpazede kronik hastalıklara yol açan, aynı zamanda et ve süt ürünleri üzerinden insan sağlığını tehdit eden zoonotik bir patojendir. Bakterinin konak dokularında ve gıda işleme yüzeylerinde oluşturduğu biyofilmler, antimikrobiyal maddelerin ve konak bağışıklık sisteminin etkinliğini önemli ölçüde azaltarak enfeksiyonların müzminleşmesine neden olmaktadır. Yemlerde antibiyotik kullanımının sınırlandırılması ve suşların çoklu ilaç direnci kazanması, hayvancılıkta patojen kontrolünü zorlaştırarak alternatif ve yenilikçi antibiyofilm stratejilerinin sistematik biçimde incelenmesini zorunlu kılmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Senegal'de HIV ile Yaşayan Bireylerde Depresyon Tedavisi İcin Grup Kisilerarası Terapinin Uygulanmasına Yonelik Algılar Kolaylastırıcılar ve Engeller Nitel Bir Calısma
HIV ile yasayan bireylerde depresyon prevalansı oldukça yüksektir ve bu durum antiretroviral tedaviye uyumu olumsuz etkileyerek hastalık seyrini kotulestirmektedir. Sahra Altı Afrika'da uzman ruh saglıgı calısanı eksikligi nedeniyle bu sorun genellikle yetersiz tedavi edilmektedir. Senegal'de gerceklestirilen bu calısma gorev paylasımı yaklaşımıyla uygulanan Grup Kisilerarası Terapi IPT müdahalesinin nitel yansımalarını ilk kez ele alarak literatürdeki onemli bir boslugu doldurmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Saha İzlemesine Dayalı Olarak Metro Sistemindeki Yölçu ve Personelin Sağlık Hasarının Değerlendirilmesi: Nanjing Örneği
Hızlı kentleşme süreciyle birlikte metro sistemleri toplu taşımanın temel unsurlarından biri haline gelmiştir. Ancak yer altındaki kapalı yapılar, yetersiz doğal havalandırma, yoğun yölçu akışı ve tren sürtünmelerinden kaynaklanan kirleticiler ortam hava kalitesini olumsuz etkilemektedir. Alan literatüründe farklı ulaşım türlerinin çevre kirliliği düzeyleri sıklıkla karşılaştırılsa da, metro mikroçevrelerindeki farklı alanlarda kirletici dağılımı ile metro çalışanları ve yölçuların maruz kaldığı özgül sağlık hasarları sistematik biçimde nicelleştirilmemiştir. Bu çalışma, alan içi kirlilik izleme verilerini ve insan sağlığı risk değerlendirme modellerini birleştirerek bahsi geçen boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Beşerî Bilimler · Dil, Kültür ve Tarih
Gezer'in Gec Tunc Cagi Sonundan Demir Cagi II Donemine Kadarki Kronolojisi: Radyokarbon, Arkeoloji, Misirbilim ve Kitab-i Mukaddes'in Bulusma Noktasi
Guney Levant arkeolojisinde, Gec Tunc Cagi'ndan Demir Cagi'na geçiş ve Demir Cagi II doneminin mutlak kronolojisi uzun suredir hararetli tartismalara sahne olmaktadir. Özellikle Gezer (Tell Jezer) gibi stratejik oneme sahip cok katmanli yerlesimlerde, arkeolojik buluntularin Misir kraliyet yazitlari ve Kitab-i Mukaddes metinleri gibi yazili kaynaklarla ilişkilendirilmesinde geleneksel seramik tipolojisinin yetersiz kalmasi, bagimsiz bilimsel tarihlendirme yöntemlerinin entegrasyonunu zorunlu kilmistir. Bu makale, Gezer'in kronolojik çerçevesini radyoaktif karbon verileriyle yeniden tanımlayarak bu tartismalari ampirik bir zemine tasimayi amaçlar.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Klinik Uygulamada Yapay Zekanin Rolu: Sağlık Hizmetlerinde Dönüşum ve Gelecek Perspektifleri
Sağlık sistemleri, artan hasta yuku, karmasik tani süreçleri ve devasa veri hacimleri nedeniyle kapsamli bir teknolojik dönüşum süreçinden gecmektedir. Yapay zeka, makine öğrenmesi ve derin öğrenme algoritmalarinin klinik süreçlere entegrasyonu; tibbi tesgis doğrulugunu artirma, tedavi planlarini kisisellestirme ve hasta bakim kalitesini yukseltme potansiyeli sunmaktadir. Ancak veri gizliligi, algoritmik sapmalar, siber guvenlik riskleri ve insan uzmanligi ihtiyaci gibi etik, hukuki ve operasyonel engeller, teknolojinin guvenli ve sürdurulebilir bicimde benimsenmesini karmasiklastirmaktadir. Bu çalışma, yapay zekanin klinik pratik, tani, tedavi ve toplum sağlığı yönetimindeki rolunu butoncul bir yaklaşimla ele almaktadir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Foldseek ile Hızlı ve Hassas Protein Yapısı Arama Algoritması
Yapay zeka tabanlı protein yapısı tahmin yöntemlerinin milyonlarca yeni protein yapısı üretmesi, yapısal biyoloji ve biyoinformatik alanında devasa veri tabanlarının oluşmasını sağlamıştır. Ancak bu devasa veri tabanlarında benzerlik araması yapmak mevcut hizalama araçlarının yüksek hesaplama maliyetleri nedeniyle bir darboğaz oluşturmaktadır. Klasik dizi hizalama yöntemleri hızlı olsa da uzak evrimsel ilişkileri yakalamada yetersiz kalırken, üç boyutlu yapısal hizalama araçları son derece yavaş çalışmaktadır. Bu durum, hem yüksek hassasiyete sahip hem de hesaplama süresini kökten azaltabilecek yeni algoritmaların geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
FinnGen: İyi Fenotiplenmiş İzole Bir Popülasyondan Genetik Keşifler ve Biyo-Banka Araştırmaları
Popülasyon genetiği ve karmaşık hastalıkların mimarisini anlama literatüründe, izole ve kurucu darboğazı geçirmiş topluluklar nadir ve zararlı varyantların tespit edilmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Büyük ve yaşlı popülasyonlarda doğal seçilim nedeniyle düşük frekanslarda kalan veya elenen zararlı alleller, izole popülasyonlarda genetik sürüklenme sonuçu daha yüksek frekanslara ulaşabilmektedir. Bu durum, yaygın hastalıkların arkasındaki yüksek etkili işlevsel varyantların tanımlanmasını kolaylaştırır. FinnGen projesi, Finlandiya'nın 50 yılı aşkın süredir toplanan kapsamlı ulusal sağlık kayıt verileriyle 500.000 bireyin genomik verilerini birleştirerek tıbbi genetik literatüründeki bu temel soruyu geniş ölçekte araştırmaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Kulturel Psikoloji ve Gelişim Biliminin Bileskesi: Bir Örneklem Olarak Kulturlenme Süreçi
Kulturel psikoloji ile gelişim bilimi onlarca yillik gecmise sahip koklu disiplinler olmalarina ragmen, bireyin sosyokulturel bağlamda zihin, beden ve kulturun ayilmaz butunlugu icinde gelistigi varsayiminda yeterince ortak bileskede bulusamamistir. Özellikle kulturel psikoloji alaninda cocukluk sonrasi gelişim süreçlerinin ve yasam boyu gelişim kuramlarinin yeterince dikkate alinmamasi, kuresellesen ve cesitlenen cagdas toplumlarda bireylerin coklu kulturel gercekliklerle nasıl basa ciktigina dair teorik bosluklar yaratmaktadir. Bu çalışma, kulturel psikoloji ile gelişim bilimi arasindaki bu kuramsal kopuklugu gidermeyi ve kulturlenme olgusunu her iki disiplinin kesisim kumesi olarak ele alarak butunlestirici bir perspektif sunmayi amaçlamaktadir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türk Diyanet Üzerinde 14 Yıllık Araştırma Trendleri: Bibliyometrik ve Tematik Analizler
Diyanet İşleri Başkanlığı, son yirmi yılda bütçe ve personel kapasitesi açısından olağanüstü bir büyüme kaydetmiştir. Bu genişleme, kurumun cami dışı faaliyetlerini diplomasi, eğitim ve sosyal politikalara yaymasını sağlamıştır. Bu durum, akademisyenler arasında kurumun yurt içinde dindar nesil yetiştirme hedefleri ile yurt dışında yumuşak güç unsuru olarak kullanımına dair yoğun tartışmaları beraberinde getirmiştir. Makale, bu zengin akademik literatürün haritasını çıkarma sorusunu ele almaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Yeşil Vergi Başarısız Olduğunda: Vergi Kaçınmasının Endonezya'daki Sürdürülebilir Firma Performansını Nasıl Baltaladığı
Sürdürülebilirlik yönetimi ve çevre ekonomisi literatüründe, çevre vergileri ve yeşil finansman gibi araçların kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) yatırımlarını nasıl yönlendirdiği tartışma konusudur. Ancak, kurumsal düzeyde agresif mali kaçınma stratejilerinin bu düzenleyici baskıları nasıl etkisiz kıldığı yeterince araştırılmamıştır. Bu makale, Endonezya'daki karbon fiyatlandırma rejimi altında yeşil vergi teşviklerinin kurumsal kaçınma davranışları nedeniyle başarısızlığa uğrayıp uğramadığını sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Jember Bölgesinde Anne Eğitim Düzeyi Temelinde Annelerin Çocuk Oyunlarına Yönelik İnançları ile Çocukların Oyun Tercihleri Arasındaki İlişki
Erken çocukluk gelişiminde oyunun kritik rolü evrensel olarak kabul edilse de ebeveynlerin bu sürece yönelik bilişsel inançlarının çocukların somut oyun tercihleri üzerindeki etkisi karmaşık bir yapı sergilemektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde akademik başarı baskısı ile oyun temelli gelişim arasındaki çatışma, annelerin tutumlarını şekillendirmektedir. Bu çalışma Endonezya bağlamında anne eğitim düzeyinin oyuna yönelik inançlar ve çocukların eylemsel tercihleri üzerindeki kontrol edici etkisini analiz ederek alan yazındaki boşluğu doldurmaya çalışmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Bir Zanaat Olarak Yapay Zeka Rekabeti: Üretken Yapay Zekaya Direnme ve Onu Benimsemenin Yazarlık Mesleğini Yeniden Şekillendirmesi
Üretken yapay zeka teknolojilerinin hızlı gelişimi, yazarlık mesleği ve yaratıcı emek süreçlerinde köklü bir dönüşüm başlatmıştır. İnsan-Bilgisayar Etkileşimi yazınında erken benimseme deneyimleri ve verimlilik artışları sıklıkla öne çıkarılsa da, profesyonel yazarların yapay zekaya karşı geliştirdikleri direnç stratejileri ve bu sürecin zamanla nasıl yerleşik iş pratiklerine dönüştüğü yeterince incelenmemiştir. Yazarların mesleki kimliklerini koruma ve üretken yapay zekayla rekabet etme çabaları, teknolojinin mesleki pratikleri ve emek süreçlerini nasıl dönüştürdüğünü anlamak açısından kritik bir akademik tartışma alanı sunmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
CFiCS: Ortak Faktorlerin ve Mikro Psikolojik Danisma Becerilerinin Çizge Tabanlı Siniflandirilmasi
Klinik psikoloji ve psikoterapi Araştırmalari, terapist davranışlarinin ve danisan tepkilerinin tedavi süreçlerine olan etkisini anlamak üzere dogal dil isleme ve makine öğrenmesi tekniklerine yonelmektedir. Psikoterapinin farklı ekollerinde ortak değişim ilkeleri olarak kabul edilen ortak faktorler ve bunlari pratikte uygulayan mikro psikolojik danisma becerileri, tedavi basarisini yordamada kritik birer bilesendir. Ancak bu terapotik o ogelerin metinsel verilerden otomatik olarak taninmasi, diyaloglarin bağlamsal ve nuanstali yapisi nedeniyle buyuk zorluklar barindirmaktadir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Bozcaada Demirleme Sahasında Gemi Bekleme Sürelerinin Analizi
Deniz taşımacılığında dar su yolları ve stratejik boğazlar, küresel lojistik zincirinin en kritik ve hassas halkalarını oluşturmaktadır. Türk Boğazları Sistemi, özellikle Çanakkale Boğazı, yoğun gemi trafiği, dar geometrisi ve karmaşık hidrografik yapısı nedeniyle yüksek seyrüsefer riskleri barındırmaktadır. Literatürde transit geçiş süreleri ve tıkanıklık analizleri sıklıkla ele alınırken, gemilerin kendi istekleriyle demirledikleri güvenli liman veya demirleme sahalarındaki bekleme dinamikleri yeterince araştırılmamıştır. Bozcaada demirleme sahası gibi stratejik noktalar, gemilerin operasyonel ve ticari kararları doğrultusunda geçici bekleme alanları olarak işlev görmekte olup bu alanlardaki bekleme sürelerinin analizi, deniz trafiğinin yönetimi ve liman etkinliği açısından kritik bir tartışma alanıdır.
Beşerî Bilimler · Dil, Kültür ve Tarih
Nakşibendi Tarikatı'nın 'Koşullara Uyum Sağlama' ve 'Siyasal Aktivizm' İlkeleri Üzerinden Türk Siyasetine Etkisi
Türkiye'deki din-siyaset ilişkileri ve siyasal İslam literatüründe tasavvufi yapıların kamusal alandaki rolleri sıklıkla tartışılmaktadır. Cumhuriyet'in laikleşme reformları karşısında cemaat ve tarikatların varlıklarını nasıl sürdürdükleri, siyasal aktörlerle kurdukları ittifaklar ve toplumsal dönüşümlere verdikleri tepkiler temel araştırma konularından birini oluşturmaktadır. Bu çerçevede Nakşibendi Tarikatı, özellikle 19. yüzyıldan itibaren Osmanlı ve Türkiye siyasetinde sergilediği yüksek uyum yeteneği ve toplumsal-siyasal süreçlere aktif katılımıyla diğer yapılardan ayrışmakta; bu dinamiklerin kavramsal çerçevede nasıl inceleneceği sorusu önem kazanmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Birinci Dereceden Faz Geçişinde Kabarcık Boyutu Dağılımlarının Fenomenolojisi
Kozmolojik birinci dereceden faz geçişleri, karanlık sektördeki dinamiklerin incelenmesinde temel bir mekanizma sunmaktadır. Bu süreçte ortaya çıkan gerçek ve yalancı vakum kabarcıklarının tek renkli olmadığı gerçeği, Fermi topları ile ilkel karadeliklerin kütle dağılımlarını doğrudan etkilemektedir. Geleneksel yaklaşımlar genellikle sabit kabarcık boyutunu varsaysa da perkolasyon sıcaklığındaki hacim dağılımları genişlemiş kütle spektrumlarına yol açmaktadır. Bu durum kütleçekim dalgaları, kütleçekimsel merceklenme ve Hawking buharlaşması gibi gözlemsel sinyallerin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Dijital Endüstride Z Kuşağının İş Yaşam Dengesi ve Ruhsal Sağlığı
Dijital teknolojilerin hızla gelişmesi, iş dünyasına yeni katılan ve teknolojiyle iç içe büyüyen Z kuşağının beklentilerini kökten değiştirmektedir. Geleneksel insan kaynakları yönetimi yaklaşımları, sürekli bağlantıda kalmayı gerektiren dijital sektör dinamikleri karşısında yetersiz kalabilmektedir. Bu durum, iş ve özel yaşam arasındaki sınırların belirsizleşmesine yol açarak genç çalışanlarda stres, tükenmişlik ve ruh sağlığı sorunlarını tetiklemektedir. Çalışma, bu bağlamda Z kuşağının iş yaşam dengesini kurma sürecindeki yapısal zorlukları ve örgütsel stratejilerin rolünü incelemektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Kısa Dönemli Kiralama ve Soylulaştırma: İstanbul, Beyoğlu Örneği
Küresel ölçekte dijital platformların ve paylaşım ekonomisinin yaygınlaşması, kentsel konut piyasalarını ve mekânsal yapıları köklü bir biçimde dönüştürmektedir. Özellikle Airbnb gibi çevrim içi platformlar üzerinden yürütülen kısa dönemli kiralamalar (STR), konutun kullanım değerinden ziyade değişim değerini öne çıkararak sermaye birikim süreçlerini hızlandırmakta ve kentsel soylulaştırma dinamiklerine yeni bir boyut eklemektedir. Küresel Kuzey kentlerinde geniş bir literatüre konu olan bu fenomen, yasal düzenlemelerin henüz şekillendiği ve kurumsal denetim kapasitelerinin değişkenlik gösterdiği Küresel Güney metropollerinde özgün kentsel gerilimler yaratmaktadır. Tarihsel, kültürel ve ticari merkez olma niteliği taşıyan İstanbul Beyoğlu, mekânsal rant ve turizm odaklı kentsel dönüşüm baskılarının yoğunlaştığı bir laboratuvar işlevi görmektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Tayland'daki Z Kusaginin Sosyal Medya Platformlarindaki Fitness ve Sağlık Kanallarini Izleme Kararlarinin Olasiligi: Etkileyici Pazarlamasi ve Canli Yayinlarin Rolu
Sosyal medyanin hizla yayilmasi, tuketici davranışlarini dönüştururken, özellikle Z kusaginin dijital yerli kimligi ve aktif katılımi pazarlama stratejilerinde yeni yönelimlerin ortaya cikmasina neden olmustur. YouTube, Instagram ve TikTok gibi platformlar, sağlık ve fitness içeriklerinin tuketilmesinde kritik birer kanal haline gelirken, etkileyici pazarlamasi ve canli yayin özellikleri bu dinamigin merkezinde yer almaktadir. Araştırma, Tayland bağlaminda Z kusaginin fitness içeriklerini izleme egilimlerini inceleyerek bölgesel duzeydeki literatür boslugunu doldurmayi amaçlamaktadir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Göç Karşıtı Tutumların Seçmen Davranışı Üzerindeki Etkisi ve Sınırları: Türk Siyaseti ve Zafer Partisi Örneği
Avrupa ülkelerinde göç karşıtı radikal sağ partilerin yükselişi geniş bir literatürle açıklanırken, kitlesel göçe maruz kalan gelişmekte olan ülkelerde göç karşıtı tutumların siyasal partilere ve seçim sonuçlarına nasıl yansıdığı sorusu görece yeni bir tartışma alanıdır. Türkiye, 2011 sonrasında milyonlarca Suriyeli sığınmacıya ev sahipliği yaparak dünyada en fazla mülteci barındıran ülkelerden biri haline gelmiş ve kamuoyu araştırmaları toplumun ezici çoğunluğunda güçlü bir göç karşıtlığı bulunduğunu belgelemiştir. Buna karşın, doğrudan göç karşıtlığı üzerine kurulan Zafer Partisinin 2023 ve 2024 seçimlerinde elde ettiği oy oranları, toplumsal tepkinin doğrudan sandığa yansımadığını göstermektedir. Bu çalışma, sosyolojik ayrışma ve kutuplaşma dinamiklerinin göç karşıtı tutumların oy tercihine dönüşmesini nasıl sınırladığını süreç izleme yöntemiyle çözümlemektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Sosyal Medyanın Spor Pazarlaması ve Tüketici Etkileşimi Üzerindeki Etkisi
Yirminci yüzyıldan bu yana dijitalleşme dalgası, spor örgütleri ile taraftarlar arasındaki geleneksel iletişim biçimlerini kökten değiştirmiş ve pazarlama stratejilerinin dijital mecralara evrilmesini zorunlu kılmıştır. Spor yönetimi ve pazarlaması literatüründe, geleneksel yöntemlerin yerini alan çevrimiçi platformların kitleleri hedeflemede sağladığı hassasiyet ve ölçülebilirlik sıkça tartışılmaktadır. Özellikle Instagram ve TikTok gibi görsel odaklı dinamik mecraların yükselişi, genç tüketici kitlesinin beklentilerini dönüştürmekte; spor markalarının ve ünlü sporcuların hayran kitleleriyle nasıl etkileşim kurduğu sorusunu güncel bir araştırma alanı haline getirmektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Döneminde Kadınların Kamusal Alana Erişimi: Bir Kadın Ressamın Günlüğünden İstanbul
Sosyal bilimler ve kent tarihçiliğinde mekân uzun süre yalnızca fiziksel bir arka plan olarak ele alınmış, toplumsal cinsiyet, sınıf ve mekân arasındaki dinamik etkileşimler ihmal edilerek mekânsal körlük üretilmiştir. Feminist coğrafya ve feminist tarih yazımı, kadınların kentsel kamusal alanlara erişimindeki kısıtlamaları ve bu kısıtlamalara karşı geliştirdikleri gündelik pratikleri görünür kılarak bu eksikliği gidermeyi amaçlar. Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemi İstanbul'unda kadınların kamusal alandaki varlığı, modernleşme reformları ve devlet söylemleriyle genişlerken toplumsal cinsiyet normları ve ataerkil denetim mekanizmaları aracılığıyla yeniden biçimlendirilmiştir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Meteor Yörünge Veritabanlarından Meteor Kümesi Tespiti ve Meteor Kümesi Tanımlamasına Doğru
Gökbilim literatüründe meteor kümeleri, benzer ışınım noktası (radyant) ve hız değerlerini paylaşarak birkaç saniyelik zaman diliminde gerçekleşen yüksek yoğunluklu meteor grupları olarak tanımlanmaktadır. Günümüze kadar yalnızca sekiz meteor kümesi resmi olarak bildirilmiştir. Bu durum, gözlemsel ağların dar atmosferik alanları izlemesinden ve mevcut meteor tespit yazılımlarının kümeleri saptayacak biçimde tasarlanmamasından kaynaklanmaktadır. Disiplindeki temel tartışma, uzayda meteoroidlerin kendi kendine parçalanma (self-fragmentation) sıklığının belirlenmesidir. Bu çalışma, halka açık uluslararası yörünge veritabanlarında gizli kalmış olabilecek meteor kümelerini istatistiksel ve makine öğrenmesi yöntemleriyle tespit ederek literatürdeki bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
İş ve Yaşam Dengesi Kavramının Etkili İşletme Yönetimi ve Çalışan Motivasyonundaki Rolü
Küreselleşen pazarlar, hızla gelişen teknolojiler ve artan rekabet ortamı, işletmelerde insan kaynakları yönetiminin önceliklerini yeniden şekillendirmektedir. Bu dönüşüm sürecinde çalışanların mesleki yükümlülükleri ile kişisel yaşamları arasındaki uyumu yakalaması, bireysel esenlik kadar örgütsel verimlilik ve bağlılık açısından da kritik bir eşik oluşturmaktadır. Geleneksel çalışma modellerinin ve aile yapıları ile iş gücüne katılım dinamiklerinin değişmesiyle birlikte, iş ve yaşam dengesi kavramı lüks bir yan hak olmaktan çıkıp temel bir yönetim aracı haline gelmiştir. Bu bağlamda, çalışanların motivasyonunu artırmak ve kurumsal sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla farklı demografik ve örgütsel değişkenlerin iş-yaşam dengesi üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerekmektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Liderlikte Etkin Takım Kurmanın Bir Unsuru Olarak Duygusal Zekanin Önemi
Modern iş yaşamının getirdiği dinamik ve karmaşık değişim süreçleri, geleneksel otorite temelli yönetim anlayışlarının sörgülanmasına yol açmıştır. Küreselleşen ekonomilerde ekiplerin çeşitlenmesi, kriz yönetimi ve sürdürülebilir performans gibi alanlarda liderlerin teknik uzmanlık kadar kişilerarası ilişkileri yönetme becerilerine de ihtiyaç duyduğu görülmektedir. Bu bağlamda duygusal zeka, bireylerin kendi duygularını anlamlandırması ve başkalarının duygusal durumlarını yönetmesi ekseninde liderlik etkinliğini belirleyen kritik bir olgu olarak öne çıkmaktadır. Literatürde duygusal zekanın liderlik süreçlerindeki rolüne ilişkin teorik tartismalar yoğunlaşırken, bu yetkinliklerin takım dinamiğine etkisinin ampirik olarak incelenmesi önem taşımaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türkiye'de Demografik Dönüşümün Toplumsal Sonuçları Üzerine Demografik Geçiş Teorisi Bağlamında Bir İnceleme
Nüfus unsuru, toplumların sosyo-ekonomik ve kültürel yapısını şekillendiren temel parametrelerden biridir. Tarihsel süreçte yaşanan tarım ve sanayi devrimleri ile modern ulus-devletlerin teşekkülü, dünya nüfusunda kümülatif artışlara ve yapısal dönüşümlere yol açmıştır. Demografik yapıda meydana gelen bu değişimler, orta ve uzun vadede toplumsal yapının farklılaşmasını, karmaşıklaşmasını ve yeni sosyal sorunların doğmasını beraberinde getirmektedir. Türkiye özelinde ise 19. yüzyıldan itibaren hız kazanan modernleşme, kentleşme ve sanayileşme süreçleri; doğurganlık, ölümlülük ve göç dinamiklerini köklü biçimde etkilemiştir. Nüfusun nicel büyüklüğünün ötesinde, yaş yapısı, hanehalkı genişliği ve bağımlılık oranları gibi nitel göstergelerde yaşanan bu değişimlerin toplumsal yansımalarını anlamlandırmak sosyoloji ve sosyal politika disiplinleri açısından hayati önem taşımaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Eğitim Liderliğinde Kadınların Kariyer Yolları: Yaş, Cinsiyet, Doğum ve Ebeveyn İzinlerinin Etkisinin İncelenmesi
Eğitim yönetiminde kadınların temsili, öğretmen nüfusunun çoğunluğunu oluşturmalarına rağmen liderlik pozisyonlarında erkeklerin orantısız bir şekilde baskın olması nedeniyle küresel düzeyde tartışılan kronik bir sorundur. Kanada genelinde ve özel olarak Alberta eyaletinde K-12 eğitim sistemindeki bu dengesizlik, kadınların kariyer basamaklarındaki ilerlemesini engelleyen görünmez engelleri (cam tavan) beraberinde getirmektedir. Alan yazında kadınların karşılaştığı engeller çoğunlukla tekil değişkenler üzerinden açıklanmakta, ancak yaş, cinsiyet ve ailevi sorumluluklar ile ebeveyn izinlerinin kesişimsel etkileri bütüncül şekilde sörgülanmamaktadır. Bu araştırma, belirtilen kesişimsel dinamiklerin kadın eğitimcilerin kariyer ilerlemelerini nasıl geciktirdiğini ve şekillendirdiğini Alberta bağlamında ampirik olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Parasosyal Etkileşimin Gücü: Z Kuşağı Etkileyici Pazarlamasında Benzeşebilirlik, Güven ve Etik Etkileşim
Dijital pazarlama ve tüketici davranışı alanında, geleneksel reklamcılık modelleri özellikle dijital yerli olarak kabul edilen Z Kuşağı tüketiciler nezdinde etkisini yitirmektedir. Kısa biçimli video platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte markalar, geleneksel tanıtım stratejilerinden uzaklaşarak sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla kurulan bağlara yönelmektedir. Bu bağlamda, etkileyicilerin güvenilirliği ve tüketiciyle kurdukları parasosyal etkileşim mekanizmaları, satın alma niyetini şekillendiren kritik unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Alan yazın, bu unsurların bireysel etkilerini incelemiş olsaም da, parasosyal etkileşimin aracı rolünü entegre bir yaklaşımla ele alan ampirik çalışmalara ihtiyaç duyulan bir tartışma eksenine sahiptir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Filistin Üniversitelerindeki Öğretim Üyelerinin Yükseköğretimde Yapay Zeka Uygulamalarının Kullanımına Yönelik Tutumları: Fırsatlar ve Zorluklar
Yükseköğretim kurumları, dijitalleşme ve gelişen teknolojilerle birlikte köklü bir dönüşüm süreci yaşamaktadır. Yapay zeka teknolojilerinin eğitim süreçlerine entegrasyonu, kişiselleştirilmiş öğrenme, idari verimlilik ve geri bildirim mekanizmalarının hızlandırılması gibi birçok önemli fırsat sunmaktadır. Ancak bu dönüşüm, akademik dürüstlük kaygıları, iş kaybı endişeleri ve teknik altyapı yetersizlikleri gibi çeşitli zorlukları da beraberinde getirmektedir. Bu dinamik süreçte, yükseköğretimin ana yürütücüsü olan öğretim üyelerinin yapay zekaya yönelik tutum ve inançlarının kapsamlı bir şekilde incelenmesi, teknolojik entegrasyon politikalarının başarısı açısından kritik bir öneme sahiptir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Hindistan'daki Z Kusagi Tuketucilerinin Satin Alma Niyetinde Etkileyici Pazarlamanin Etkisi
Dijital medyanin ve internet erisiminin hizli yayılımi, tuketici davranışlarini kokeninden dönüşturmus ve özellikle dijital yerliler olarak tanımlanan Z kusagini pazarlama stratejilerinin merkezine yerlestirmistir. Dunyanin en buyuk ikinci çevrimici pazari konumundaki Hindistan, yüksek akilli telefon penetration orani ve uygun fiyatli veri planlari sayesinde sosyal medya kullaniminin yoğunlastigi bir ekosistem sunmaktadir. Bu dinamik ortamda, geleneksel reklamlarin yerini tuketicilerle birebir ve samimi bağlar kurabilen etkiyiciler almistir. Ancak kuresel literatürde genis bicimde ele alinan etkiyici pazarlama dinamiklerinin, Hindistan gibi kulturel cesitlilge ve yoğun yerel normlara sahip bir pazarda nasıl islev gordugu sorusu onemli bir bosluk olarak durmaktadir. Bu çalışma, soz konusu boslugu doldurmayi amaçlayarak Z kusagi tuketicilerinin satin alma egilimlerinde guven ve otantiklik unsurlarinin rolunu incelemektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Fiziksel Okyanusta Derin Öğrenme Uygulamaları: Kapsamlı Bir Derleme
Fiziksel okyanus bilimi, okyanus içi dinamik süreçlerin, termohalin yapıların ve iklimle etkileşimlerin incelendiği hayati bir alandır. Ancak geleneksel nümerik modelleme yöntemleri ve istatistiksel yaklaşımlar, fiziksel süreç parametreleştirmelerindeki basitleştirmeler, yüksek hesaplama maliyetleri ve karmaşık spasiyo-temporal bağımlılıkları yakalama yetersizlikleri nedeniyle sınırlarla karşılaşmaktadır. Nesnelerin İnterneti (IoT) aygıtları ve uydu uzaktan algılama sistemlerinin gelişimiyle birlikte petabayt boyutlarına ulaşan okyanus büyük verisi ortaya çıkmıştır. Bu veri patlaması, disiplini veri odaklı bir paradigmaya taşımıştır. Derin öğrenme tekniklerinin lineer olmayan haritalama kapasitesi, karmaşık okyanus süreçlerini anlama ve tahmin etmede büyük fırsatlar sunsa da alan spesifik modellerin sınırlılıkları ve fizik ilkeleriyle entegrasyonu çözülmesi gereken temel bilimsel soruyu oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Z Kuşağının Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıklarının İncelenmesi
Dijitalleşme süreçlerinin hız kazanmasıyla birlikte internet ve bilgisayar teknolojileri bireysel yaşamın merkezine yerleşmiş, özellikle iletişim pratikleri köklü bir dönüşüm geçirmiştir. Geleneksel iletişim biçimlerinin yerini dijital ağlara bırakması, çocukluk dönemi de dahil olmak üzere her yaş grubunda yeni alışkanlıkların doğmasına yol açmıştır. Alanyazında genellikle ortaokul ve lise düzeyindeki bireyler üzerine odaklanıldığı görülmekte, daha erken yaş gruplarında sosyal medya kullanımının dinamikleri yeterince ele alınmamaktadır. Bu araştırma, Z kuşağı olarak tanımlanan ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal medya kullanım alışkanlıklarını çok boyutlu bir perspektifle ele alarak bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
İnsan Kaynakları Uygulamaları ve Çalışanların İyi Oluş Hali: Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkileri
Yiyecek ve içecek sektörü, küresel ölçekte yaşanan işgücü kıtlığı, yüksek personel devir hızı ve elverişsiz çalışma koşulları gibi köklü sorunlarla karşı karşıyadır. Özellikle Filipinler gibi bölgelerde olumsuz çalışma şartları, çalışanların kısa süre içinde işten ayrılmasına yol açmaktadır. Bu dinamik iş ortamında işletmelerin sürdürülebilir başarısı, insan kaynakları uygulamaları, çalışanların iyi oluş hali ve örgütsel bağlılık arasındaki hassas dengeye dayanmaktadır. Araştırma, geleneksel insan kaynakları stratejilerinin ve iyi oluş girişimlerinin yiyecek hizmetleri sektöründeki çalışan bağlılığını nasıl şekillendirdiğini inceleyerek bu alandaki akademik ve pratik boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Venüs Yörünge Aracından Meteor Gözleminin Uygulanabilirliği ve Tespiti
Güneş sistemindeki meteorit kütle akışının ve gezegen atmosferlerindeki aşınma fiziğinin anlaşılması, iç Güneş sistemi dinamiklerinin modellenmesi açısından kritik bir önem taşımaktadır. Mevcut modeller büyük oranda Dünya tabanlı gözlemlere dayanmakta ve farklı heliosantrik uzaklıklardaki meteorit akısı tahminleri sınırlı kalmaktadır. Venüs, Dünya'ya yakınlığı ve yoğun atmosferi nedeniyle meteor gözlemleri için uygun bir ortam sunsa da yüzey koşulları ve kalın bulut tabakası yer tabanlı optik gözlemleri imkânsız kılmaktadır. Bu durum, yörünge araçlarına yerleştirilecek optik kameralar aracılığıyla üst atmosferdeki meteor ve bolit olaylarının taranması ihtiyacını doğurmaktadır. Makale, bir Venüs yörünge aracından optik meteor taraması yapmanın fiziksel ve teknik uygulanabilirliğini nicel simülasyonlarla araştırmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Türk İklimlendirme Sektörünün Küresel Rekabet Gücünün İncelenmesi
Küreselleşme, iklim değişikliği ve azalan enerji kaynakları,iklimlendirme sektörünün dünya ve Türkiye ekonomisindeki stratejik önemini artırmıştır. Isıtma, soğutma, havalandırma, tesisat ve yalıtım gibi alt ürün gruplarını kapsayan iklimlendirme sanayisi, makine imalat sektörünün en yüksek katma değer üreten alanlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Sektörde uluslararası rekabet gücünün sürdürülebilirliği, kriz dönemlerindeki esneklik ve ihracat uzmanlaşmasının belirlenmesi, ekonomi politikaları ile sanayi stratejilerinin oluşturulmasında kritik role sahiptir. Ancak uluslararası literatürde Türkiye iklimlendirme sektörünün dış ticaret performansını ürün haritalandırması (Product Mapping) yöntemiyle dinamik ve zamansal boyutta ele alan ampirik çalışmaların eksikliği belirgin bir araştırma boşluğu oluşturmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Akıllı Şebeke ve Elektrikli Toplu Taşıma Otobüs Sisteminin Birlikte İyileştirilmesi
İklim değişikliğiyle mücadele sürecinde kentsel ulaşımın elektrikleştirilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının akıllı şebekelere entegrasyonu büyük önem taşımaktadır. Ancak bataryalı elektrikli otobüs filolarının şebekeye getirdiği ek yükler ile yenilenebilir enerjinin kesintili yapısı, bağımsız sistem operatörleri ile toplu taşıma otoriteleri arasında koordinasyonsuz yönetildiğinde şebeke tıkanıklığına ve maliyet artışlarına yol açmaktadır. Bu makale, şebeke ve otobüs filolarının ortaklaşa optimizasyonunun sistem maliyetlerini nasıl düşürebileceğini ve şebekeye nasıl esneklik kazandırabileceğini ele almaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Batı Cava'daki Z Kuşağının Yatırım Kararları Üzerinde İslami Finansal Okuryazarlık, İslami Finansal Kapsayıcılık ve Finansal Davranışın Etkisi
Endonezya'nın en yoğun nüfuslu bölgesi olan Batı Cava'da Z kuşağı, teknolojik yetkinlikleri sayesinde ekonomik kalkınmanın temel itici gücü olarak görülmektedir. Ancak İslami finansal okuryazarlık ve kapsayıcılık endekslerinin genel finansal verilere kıyasla düşük olması, genç yatırımcıların yeterli bilgiye sahip olmadan riskli alanlara yönelmesine neden olmaktadır. Bu çalışma, bölgedeki Müslüman gençlerin dini prensiplere uygun finansal araçlara erişimlerinin ve bu konudaki bilgi düzeylerinin yatırım tercihlerini nasıl şekillendirdiğini ampirik bir model üzerinden tartışmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Çevre Kirliliği İzleme ve Yönetiminde Yapay Zekâ ve Nesnelerin İnterneti Tabanlı Teknolojiler
Çevre kirliliği, ağır metaller, pestisitler, kalıcı organik kirleticiler ve mikroplastikler gibi tehlikeli maddelerin ekosistemler ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle küresel ölçekte kritik bir alan teşkil etmektedir. Geleneksel laboratuvar analiz yöntemlerinin zaman alıcı ve yüksek maliyetli olması, dinamik çevresel süreçlerin anlık takibini zorlaştırmaktadır. Bu bağlamda, yapay zekâ algoritmalarının sensör sistemleri ve Nesnelerin İnterneti altyapısıyla entegre edilmesi, kirleticilerin gerçek zamanlı tespiti ve yönetimi için yeni bir teknolojik paradigma sunmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Secilmis Etiyopya Olimpik Spor Federasyonlarinda Örgüt Kulturu, Stratejik Yönetim ve Iyi Spor Yonetisimi: Örgütsel Buyukluk Onemli midir?
Spor organizasyonlarinda iyi yonetisim ilkelerinin uygulanmasi, paydas beklentilerini karsilamak ve kuresel standartlara uyum sağlamak adina kritik bir oneme sahiptir. Ancak literatürde iyi spor yonetisimini etkileyen kurumsal, örgütsel ve durumsal faktorlerin butuncul bir yaklaşimla ele alinmadigi gorulmektedir. Özellikle gelismekte olan ulkeler ve Afrika bağlaminda, kaynak yetersizlikleri, liyakat sorunlari ve yonetsel zafiyetler iyi yonetisim uygulamalarınin onundeki en buyuk engelleri oluşturmaktasiyla dikkat cekmektedir. Bu çalışma, Etiyopya Olimpik Spor Federasyonlarindaki yonetisim sorunlarini örgüt kulturu, stratejik yönetim ve örgütsel buyukluk değişkenleri üzerinden ampirik olarak inceleyerek literatürdeki bu boslugu doldurmayi amaçlamaktadir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Her Şeyden Önce Futbol mu? Almanya Kadınlar Bundesliga ve 2. Bundesliga Oyuncularının Akademik ve Mesleki Eğitimlerinin Analizi
Dünya genelinde kadın futbolu dinamik bir büyüme sergilese de profesyonel oyuncuların elde ettiği finansal getiriler erkek meslektaşlarına kıyasla oldukça düşük seviyededir. Çoğu kadın futbölçu için aktif spor kariyeri sona erdiğinde finansal güvence sağlayan bir birikimden söz etmek güçtür. Bu durum, sporcuların beşeri sermayelerini iş gücü piyasasının taleplerine uyarlamalarını ve elit spor kariyerleri sürerken paralel olarak akademik veya mesleki eğitim almalarını zorunlu kılmaktadır. Mevcut literatürde çift kariyer (dual career) yönetimi üzerine çalışmalar bulunsa da popülerliği artan kadın futbolu özelinde eğitimsel yatırımların değeri ve belirleyici faktörleri üzerine ampirik veriler henüz yeterince olgunlaşmamıştır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Avrupa'da Batı Nil Virüsü Yayılımı: Filocoğrafik Model Analizi ve Temel Belirleyiciler
Batı Nil Virüsü (BNV), Flaviviridae ailesine ait, sivrisinekler aracılığıyla kuşlar ve memeliler arasında taşınan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Avrupa'da son on yılda virüsün coğrafi menzili ve prevalansı ciddi bir artış göstermesine rağmen, virüsün yayılma dinamikleri ve evrimsel tarihçesi üzerindeki temel belirleyiciler hakkındaki bilgiler sınırlıdır. Özellikle Kuzey Amerika'daki tekil giriş senaryosundan farklı olarak Avrupa'da çoklu soyların ve karmaşık bulaşma yollarının bulunması, bölgeye özgü kapsamlı bir filogenetik analizi zorunlu kılmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Mülteci Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumunda Eğitimde Kalite Olgusunun İncelenmesi
Gelişmekte olan ülkelerde kitlesel göç hareketleri, eğitim sistemlerinin yapısını ve niteliğini doğrudan etkileyen dinamiklerin başında gelmektedir. Zorunlu göçler sonuçunda farklı dil ve kültür altyapısına sahip çocukların ev sahibi ülkenin okullarına katılması, fırsat eşitliği, sosyal uyum ve kapsayıcı eğitim bağlamında önemli tartışmaları beraberinde getirmektedir. Türkiye özelinde yürütülen çalışmalarda, mülteci öğrencilerin eğitim sistemine entegrasyonunda karşılaşılan güçlüklerin ve derslerdeki niteliğin korunması süreçlerinin öğretmen ve okul yöneticisi görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi büyük bir gereklilik haline gelmiştir. Bu araştırma, yerel düzeyde ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan eğitimcilerin mülteci öğrencilerin akademik, sosyal ve kültürel uyum süreçlerine ilişkin deneyimlerini ve bu sürecin eğitim kalitesine etkilerini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak alandaki ampirik ve uygulamalı tartışmalara katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Türkiye'deki Kadınların İntihar Eğilimleri Üzerinde Etkili Olan Faktörlerin Rolü
Kadına yönelik şiddet ve intihar eğilimi, dünya genelinde kamu sağlığı politikalarının ve sosyolojik araştırmaların merkezinde yer alan karmaşık bir sorundur. Türkiye bağlamında kadınların intihar davranışları, bireysel psikolojik süreçlerin ötesinde sosyoekonomik şartlar, coğrafi dinamikler, eş veya partner ilişkilerindeki denetim mekanizmaları ve maruz kalınan çok boyutlu şiddet türleriyle şekillenmektedir. Ulusal düzeydeki temsil kabiliyeti yüksek verilerle kadın intihar eğilimini analiz etmek, risk gruplarını tespit etmek ve kanıta dayalı önleme stratejileri geliştirmek açısından hayati bir gerekliliktir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Post-Seküler Çağda Parti Değişimi: Türkiye’de Cumhuriyet Halk Partisi Örneği
Modern Türk siyasetinde laiklik anlayışının dönüşümü, siyasal partilerin seçim hedefleri ve toplumsal kutuplaşma dinamikleri çerçevesinde şekillenen geniş bir akademik tartışmanın merkezinde yer almaktadır. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), tarihsel olarak katı veya katı-dışlayıcı bir sekülarizm çizgisiyle özdeşleştirilmiş olmasına rağmen, son on yılda Kemal Kılıçdaroğlu liderliğinde daha özgürlükçü ve kapsayıcı bir laiklik söylemine yönelmiştir. Literatürde bu ideolojik ve stratejik dönüşümün arka planındaki içsel liderlik değişimleri, post-sekülarizmin küresel hegemonyası ve başkanlık sistemine geçiş gibi sistemik etkenlerin etkileşimi kapsayıcı bir kuramsal modelle henüz yeterince çözümlenmemiştir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Sağlık Güvenliğine Yönelik Halk Sağlığı Acil Durumlarının Hazırlık, Etki ve Yanıtları: Kanıtların Nitel Sentezi
Halk sağlığı acil durumları, hem doğal afetler hem de silahlı çatışmalar ve salgınlar gibi insan kaynaklı krizler yoluyla sağlık sistemleri üzerinde yıkıcı etkiler yaratmaktadır. Bu krizler, temel sağlık hizmetlerinin sunumunu kesintiye uğratırken acil hizmet gereksinimlerini olağanüstü düzeyde artırmaktadır. Literatürde, özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerdeki birinci basamak sağlık hizmetlerinin acil durumlara karşı hazırlık düzeyinin, sistemik şokları absorbe etme kapasitesinin ve krizlere verilen çok sektörlü yanıtların koordinasyonunun nasıl güçlendirileceğine dair derin tartışmalar sürmektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türk Siyasi Partileri Parti Ailesi İdeolojileriyle Uyumlu Vaatlerde Bulunuyor mu? Türk Siyasi Partilerinin Bildirge Metinlerinin Nicel Bir Analizi
Siyaset bilimi literatüründe siyasi partilerin sosyal demokrat, muhafazakar, liberal, milliyetçi ve yeşil gibi parti aileleri altında gruplandırılması, seçmenlerin partileri değerlendirmesini kolaylaştıran analitik bir araçtır. Ancak bu sınıflama temelde Batı Avrupa tecrübesine dayanmaktadır. Sanayileşme öncesi ve sonrası gelişen Batı dışı toplumlarda, örneğin Türkiye'de, ana siyasal bölünmelerin ekonomik sol/sağ ekseni yerine laik-dindar ve merkez-çevre gerilimi üzerinden şekillenmesi, geleneksel parti ailesi teorisinin geçerliliğini soru işareti haline getirmektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türkiye Bölgesel İşgücü Piyasalarında Cinsiyete Dayalı Ücret Eşitsizliği: NUTS1 Bölgeleri
İşgücü piyasalarında cinsiyete dayalı ücret eşitsizliği ve ayrımcılık, işgücü piyasasının yapısından, yatay ve dikey mesleki ayrışmadan hem de piyasa öncesi eğitim ve kariyer fırsat eşitliksizliklerinden beslenen karmaşık ve yapısal bir sorundur. Ulusal düzeyde yürütülen ortalama ücret analizleri, coğrafi ve bölgesel dinamiklerin işgücü piyasası çıktıları üzerindeki özgün etkilerini gizleme riski taşımaktadır. Bölgesel düzeyde gerçekleştirilen analizler ise benzer kurumsal ve kültürel yapılara sahip daha homojen veri setleriyle gözlenemeyen heterojenliği kontrol etme imkânı sunar. Türkiye gibi bölgeler arası sosyoekonomik gelişmişlik farklarının belirgin olduğu bir ülkede, NUTS1 düzeyinde ücret dağılımının tamamını kapsayan ampirik çözümlemeler bölgesel eşitsizlik mekanizmalarının anlaşılması için büyük önem taşımaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Erzurum İlindeki Bal Arılarında Karışık Virüs Enfeksiyonlarının RT-PCR ve Filogenetik Analizlerle Belirlenmesi
Türkiye, zengin florası ve coğrafi konumu nedeniyle arı gen merkezlerinden biri olup küresel düzeyde önemli bir arıcılık potansiyeline sahiptir. Ancak kolonilerde aniden ortaya çıkan toplu ölümler ve salgın hastalıklar arıcılık faaliyetlerini ve ekonomik verimliliği ciddi şekilde tehdit etmektedir. Erzurum bölgesi Doğu Anadolu'da arıcılığın ve bal ormanlarının yoğun olduğu stratejik bir merkez olmasına karşın, bölgedeki bal arılarının ölümüne yol açan viral patojenlerin varlığı ve epidemiyolojik yaygınlığı yeterince araştırılmamıştır. Bu durum, arı sağlığının korunması ve bölgesel enfeksiyon dinamiğinin anlaşılmasında belirleyici bir bilgi açığı oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Futbol Takımı Taraftarlarının Evangelizm Düzeyleri ile Takım İnovasyonu Algıları Arasındaki İlişkinin İncelemesi
Spor yönetimi ve pazarlama literatüründe futbol kulüplerinin finansal sürdürülebilirliği ile gelir çeşitliliğini artırma çabaları, taraftar davranışlarının ve kulüplerin yenilikçi yaklaşımlarının anlaşılmasını gerekli kılmaktadır. Geleneksel taraftarlık anlayışının ötesinde, markaya adanmışlık düzeyini ifade eden spor takımı evangelizmi (eFANgelizm), taraftarların kulüp odaklı etkileşimlerde bulunarak başkalarını etkileme ve marka savunuculuğu yapma çabalarını kapsamaktadır. Çağdaş spor endüstrisinde kulüplerin sunduğu ürün, süreç ve pazarlama inovasyonlarının taraftarlar nezdinde nasıl algılandığı ve bu algının taraftar evangelizmiyle nasıl bir etkileşim içinde olduğu, spor kulüplerinin stratejik pazarlama kararları açısından kritik bir soru alanı oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türkiye'deki Muhalefet Partilerinin Suriyeli Mültecilere Yönelik Söylemleri: Güvenlikleştirme ve Geri Gönderme
2011 yılında Suriye'deki iç savaşın patlak vermesiyle birlikte Türkiye, tarihinin en büyük kitlesel göç dalgasıyla karşı karşıya kalmış ve 3,6 milyondan fazla tescilli Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapmaya başlamıştır. İktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi bu süreçte insancıl ve dini temelli söylemler ile güvenlik kaygıları arasında bocalarken, artan kamuoyu hoşnutsuzluğu ve derinleşen ekonomik kriz mülteci konusunu siyasallaştırmıştır. Göçün güvenlikleştirilmesi literatüründe, siyasi partilerin konuyu beka, iktisadi yük ve kültürel tehdit olarak çerçeveleme biçimleri ulusal siyasetin temel tartışma alanlarından birini oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Genç İş Gücü Arasında İş Tatmini ve İşten Ayrılma Niyetinin Öngörülmesi: Gelişmekte Olan Bir Ekonomiden Kanıtlar
Küresel salgın sonrası dönemde Çin gibi gelişmekte olan ekonomilerde iş gücü piyasasının dinamikleri hızla değişmiş, nitelikli çalışanları elde tutma sorunu kurumsal bir zorluk haline gelmiştir. Özellikle Y ve Z kuşaklarından oluşan genç iş gücünün kariyer fırsatları ve ücret adaleti konusundaki beklentileri, geleneksel iş modellerinden farklılaşmaktadır. Literatürde bu kitlenin işten ayrılma niyetini tetikleyen faktörler tartışılırken, makale bu sorunu iş tatmini ve iş özerkliği kavramlarını modele entegre ederek ele almakta ve stratejik İK uygulamalarının etkinliğini sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Türkiye Otomotiv Sanayiinin Yenilikçilik Potansiyeli: Uluslararası Yatırımlar, Coğrafi Kümelenme ve Alıcı-Tedarikçi İlişkileri Açılarından Bir Değerlendirme
Otomotiv sanayii, yüksek katma değerli üretimi ve teknolojik sürükleyici rolü nedeniyle gelişmekte olan ekonomiler için kalkınmanın en önemli yapıtaşlarından biridir. Alandaki kuramsal tartışmalar, özellikle geç sanayileşen ülkelerin küresel değer zincirlerine entegrasyonu, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının (DYSY) teknolojik yayılım etkileri ve coğrafi kümelenmelerin yenilikçiliği nasıl kurumsallaştırdığı üzerinde odaklanmaktadır. Bu çalışma, Türkiye otomotiv sanayiinin kendine özgü kurumsal ve yapısal dinamiklerini analiz ederek, küresel çokuluslu şirketler ile yerel tedarikçiler arasındaki asimetrik güç ilişkilerinin ve coğrafi yoğunlaşmanın yenilikçilik potansiyelini nasıl şekillendirdiğini sörgülamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Mekansal Transkriptomik Teknolojilerindeki Gelişmeler ve İlgili Veri Analizi Stratejileri
Biyomedikal araştırmalarda doku mimarisinin ve hücresel heterojenliğin anlaşılması, hücresel etkileşimler ile mikreçevre ilişkilerini çözebilmek adına kritik önem taşımaktadır. Geleneksel tek hücre RNA sekanslama (scRNA-seq) yöntemleri, dokuyu ayrıştırırken hücrelerin fizyolojik mekansal konum bilgisini yok etmektedir. Bu durum karmaşık hücresel iletişim ağlarının tam olarak anlaşılmasını zorlaştırırken, son yıllarda gelişen mekansal transkriptomik teknolojileri geni korunan doku kesitlerinden elde edilen gen anlatım verilerini özgün mekansal koordinatlarıyla birleştirerek bu sınırlılığı aşmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Gine-Bissau: Askerileştirilmiş Demokrasinin 30 Yılı (1991–2021)
Afrika kütlesinde bağımsızlık sonrası kurulan siyasal rejimlerin demokratikleşme süreçleri, askeri vesayet, darbeler ve kurumsal istikrarsızlık tartışmalarının merkezinde yer almaktadır. Gine-Bissau örneğinde, 1991 yılında çok partili hayata geçişle başlayan demokratikleşme deneyimi, siyasal iktidarın sivilleşmesini sağlayamamış ve silahlı kuvvetlerin de facto iktidar konumunu sürdürdüğü hibrit bir yapı ortaya çıkarmıştır. Siyaset bilimi literatürü, çok partili seçimlerin düzenlenmesine rağmen otoriter uygulamaların ve askeri müdahalelerin varlığını koruduğu bu durumu anlamak için içsel sosyo-politik dinamikler ile dışsal aktörlerin rollerini eş zamanlı incelemeyi gerektirmektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Batı Nil Virüsü Eko-Epidemiyolojisi ve İklim Değişikliği: Bütüncül Bir Tek Sağlık Yaklaşımıyla Literatür Değerlendirmesi
Küresel ısınma ve çevresel değişimler, vektörler ve konakçılar üzerindeki etkileri aracılığıyla Batı Nil virüsü (WNV) gibi zoonotik patojenlerin yayılımını ve bulaşma dinamiklerini doğrudan etkilemektedir. Halk sağlığı literatüründe iklim değişikliği ile vektör kaynaklı hastalıklar arasındaki karmaşık ekolojik ilişkiler, genellikle disiplinler arası bir bakış açısıyla ele alınmaktadır. Mevcut tartışmalar, sıcaklık artışlarının vektör yetkinliği ve virüs replikasyon hızı üzerindeki tek modlu etkileri ile yağış rejimlerinin karmaşık dinamiklerini çözmeye ve geleceğe yönelik risk projeksiyonları geliştirmeye odaklanmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Futbolda Beklenen Goller: Model Performansının İyileştirilmesi ve Değerinin Kanıtlanması
Spor analitiği alanında beklenen goller metriği şutların kalitesini ölçmek için standart hale gelse de mevcut modeller genellikle oyuncu yeteneği ve oyun içi psikolojik baskı gibi dinamik faktörleri göz ardı etmektedir. Bu makale, spatiotemporal verilerin ötesine geçerek bireysel oyuncu piyasa değerleri ve maç içi skor farkı gibi yeni özellikleri makine öğrenmesi modellerine entegre ederek bu boşluğu doldurmaya çalışmaktadır. Çalışma, bu yeni değişkenlerin modelin tahmin gücünü nasıl artırdığını ve geleneksel istatistiklere kıyasla daha güvenilir bir performans göstergesi olup olmadığını sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
COVID-19 Döneminde Afrika Darbeleri: Güncel Bir Tarihsel ve Yapısal Analiz
Afrika'daki darbe dinamikleri, on yıllardır süregelen yapısal yoksulluk, etnik gerilimler ve kurumsal zayıflıklar ile şekillenmektedir. Soğuk Savaş sonrası dönemde darbe karşıtı normların güçlenmesine rağmen, 2020 sonrası süreçte müdahalelerin yeniden tırmanışa geçmesi, literatürdeki mevcut teorilerin (bulaşıcılık, demokratik gerileme) güncelliğini ve açıklayıcı gücünü test etmeyi zorunlu kılmıştır. Makale, bu tırmanışın bölgesel bir darbe dalgası olup olmadığını veya yerel güvenlik krizlerinin bir sonuçu olup olmadığını sörgülayarak alandaki tartışmalara odaklanmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Bamako (Mali) Erken Sel Uyarı Sisteminin Değerlendirilmesi: Mayıs 2019 Selinden Çıkarılan Dersler
Batı Afrika ülkelerindeki hızlı kentsel gelişim, yetersiz veya tıkanmış drenaj şebekeleri ve iklim değişikliğinin tetiklediği yoğun tropikal yağışlar, şehirleri ani sel afetlerine karşı son derece savunmasız hale getirmektedir. Bu dinamikler karşısında erken uyarı sistemleri (EWS) can ve mal kayıplarını azaltmada kritik bir araç olarak öne çıksa da, veri kısıtlılığı olan Sahra Altı Afrika kentsel havzalarında bu sistemlerin operasyonel başarısı ve doğruluğu ciddi şekilde tartışılmaktadır. Bu araştırma, Bamako'daki Mayıs 2019 ani sel felaketi üzerinden yerel düzeydeki bir erken uyarı prototipinin gerçek performansını sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Laikliği Tartışmak: Özgürlükçü Kozmopolitan Bir Perspektiften Klasik Laiklik Kavramının Savunusu
Siyaset sosyolojisi ve çağdaş siyaset felsefesi literatüründe laiklik, din ile devlet işlerinin ayrılmasının ötesinde yurttaşların vicdan özgürlüğü ve eşitliği hususunda temel bir ilke olarak tartışılmaktadır. Son yıllarda çokkültürcü yaklaşımlar ve postmodern soyağacı eleştirileri, klasik laiklik anlayışının bireyci temellerini hedef alarak dinsel özgürlüklerin kısıtlandığı iddiasını öne sürmektedir. Bu tartışma ortamında, laikliğin cemaatçi yapılara karşı bireysel özgürlükleri koruma kapasitesi ile modern devlet egemenliği arasındaki ilişki yeniden değerlendirilme ihtiyacı taşımaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesinde Su Kıtlığının Tarımsal Üretim ve Elektrik Üretimi Üzerindeki Etkileri
Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesi, küresel ölçekte su kaynaklarının en kısıtlı olduğu ve kişi başına düşen yenilenebilir su miktarının hızla azaldığı alanların başında gelmektedir. Hızlı nüfus artışı, kentleşme ve yüksek su yoğunluğuna sahip tarımsal faaliyetler bölgedeki su baskısını artırırken; enerji ve gıda sektörleri ile su kaynakları arasındaki karşılıklı bağımlılık (WEF nexus) sürdürülebilirlik açısından kritik bir sorun oluşturmaktadır. Mevcut akademik tartışmalarda, iklim değişikliği ile sosyo-ekonomik dinamiklerin su kıtlığı üzerindeki görece etkilerinin ayrıştırılması ve bu kıtlığın tarım ile elektrik üretimi üzerindeki uzun vadeli sonuçlarının bütünleşik modellerle incelenmesi temel bir araştırma ihtiyacı olarak öne çıkmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Spor Sosyolojisinde Yeni Ufuklar: Disiplin İçi Zorluklar, Güçlü Yönler ve Gelecek Yönelimleri
Spor sosyolojisi, modern toplumun anlamlandırılmasında stratejik bir konuma sahip olmasına rağmen, hem genel akademide hem de spor bilimleri bünyesinde çevreleşme ve marjinalleşme baskısıyla karşı karşıyadır. Güncel toplumsal krizler ve küresel değişimler, toplumsal dinamiklerin anlaşılmasında sosyolojik bilgiye olan ihtiyacı artırırken; disiplinin kurumlar içindeki konumu, araştırma fonlarına erişimi ve kamuoyu düzeyindeki etkisi zayıflama riski taşımaktadır. Bu makale, spor sosyolojisinin karşı karşıya olduğu üç kademeli çevreleşme sorununu ve alt disiplinin akademik ile toplumsal alandaki geleceğini tartışmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Video Transformer Modelleri: Kapsamlı Bir Literatür Taraması ve Sınıflandırma Çalışması
Video verilerinin işlenmesi, sürekli görsel sinyaller olan görüntüler ile sıralı bir yapı sunan doğal dil işlemenin kesişim noktasında yer alır. Ancak video alanı, eklenen zaman boyutu nedeniyle yüksek verisel boyutluluk, yüksek derecede bilgi fazlalığı ve dinamik hareket yapılarını modelleme gereksinimi gibi kendine özgü zorluklar barındırmaktadır. Transformer modelleri uzun erimli bağımlılıkları modellemede başarılı olsa da karesel hesaplama karmaşıklığı ve uzamsal-zamansal türevlenebilir önyargıların eksikliği nedeniyle video verilerinde ciddi verimlilik sorunlarıyla karşılaşmaktadır. Literatürdeki mevcut taramalar genel vizyon veya çok modlu yapılara odaklanırken, doğrudan ham video dizilerinin ve uzamsal-zamansal görsel özniteliklerin Transformer yapılarıyla işlenmesine ilişkin derinlemesine analiz eksik kalmıştır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
İran ve Türkiye'deki Hayvan ve İnsanlarda Trichinella Enfeksiyonları
Trişinelloz, dünya genelinde Trichinella cinsine ait nematod larvalarının enfekte ettiği et ürünlerinin tüketilmesiyle insanlara bulaşan önemli bir zoonotik hastalıktır. Müslüman çoğunluğa sahip İran ve Türkiye gibi ülkelerde domuz yetiştiriciliği ve domuz eti tüketimi dini nedenlerle oldukça nadir olsa da, vahşi yaşamdaki silvatik döngü ve yaban domuzu avcılığı gibi faktörler halk sağlığı açısından gizli bir risk oluşturmaktadır. Alandaki temel tartışma, yaban hayatındaki bu rezervuarların evcil hayvanlara ve insanlara sıçrama potansiyeli ile bu iki komşu ülkede epidemiyolojik verilerin parçalı yapısı etrafında şekillenmektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Bitkilerde Melatonin Aracıli Gelişim ve Abiyotik Stres Toleransi
Bitki fizyolojisi alaninda, değişen iklim kosullari ve çevresel stres faktorleri karşısinda bitkisel verimliligin korunmasi kritik bir araştırma konusudur. Melatonin, bitkilerde buyume, gelisme ve abiyotik stres toleransinin düzenlenmesinde cok yonlu bir sinyal molekulu olarak one cikmaktadir. Alandaki guncel tartismalar, eksojen melatonin uygulamalarınin hucresel duzeyde metabolik aglari, hormonal dengeleri ve antioksidan savunma mekanizmalarini nasıl koordine ettigini anlama cabasi etrafinda yoğunlasmaktadir. Bu makale, melatoninin tohum cimlenmesinden yaslanmaya kadar olan süreçlerdeki fizyolojik rollerini ve stres altindaki koruyucu islevlerini butunsel bir yaklaşimla ele almaktadir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Pakistan'ın Su Kaynakları Yönetimi: Sürdürülebilir Kalkınma İçin Su Güvenliğinin Sağlanması
Pakistan, 225 milyonluk devasa nüfusu ve sınırlı su depolama kapasitesi nedeniyle kritik bir su kıtlığı eşiğindedir. Ülkede kişi başına düşen su miktarı 1951'den bu yana dramatik şekilde azalırken, mevcut su yönetişimi ve altyapı yetersizlikleri bu durumu bir ulusal güvenlik tehdidine dönüştürmüştür. Bu çalışma, Indus Havzası Sulama Sistemi'nin (IBIS) mevcut kısıtlarını, iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini ve su kaynaklarının sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda nasıl yeniden yapılandırılabileceğini analiz etmektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Güneydoğu Akdeniz Levanten Havzası'nda Yirmi Yıllık Yerinde İzleme: 1995-2015 Yılları Arasındaki Termohalin Yapı ve Orta Ölçekli Sirkülasyonun Temel Unsurları
Doğu Akdeniz Levanten Havzası, oşinografik açıdan son derece dinamik, yüksek tuzluluk ve sıcaklık oranlarına sahip karmaşık bir denizel sistemdir. Bölgedeki su kütlelerinin dikey yapısı, orta ölçekli girdapların ve akıntı sistemlerinin uzun vadeli dinamikleri, oşinografi literatüründe özellikle POEM projelerinden sonra yoğun tartışma konusu olmuştur. Özellikle Modifiye Atlantik Suyu (MAW) ile Doğu Akdeniz Geçici Suyu (EMTW) gibi su kütlelerinin zamansal ve mekansal değişkenliği ile Kıbrıs ve Şikmona girdaplarının kalıcılığı hakkındaki belirsizlikler, yerinde (in-situ) gözlemlere dayalı uzun dönemli ve sistematik analizleri zorunlu kılmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Mars iyonosferi: Kızıl gezegenin sistematik keşfi için anahtar unsur
Kızıl gezegenin uzay ortamı; güneş rüzgârı, magnetosfer, iyonosfer ve atmosferin eş zamanlı alt ve üst kuplajlarla birbirine bağlandığı son derece karmaşık bir sistemdir. Gezegenin içsel küresel bir manyetik alanının bulunmaması nedeniyle, güneş rüzgârı doğrudan üst atmosferle etkileşime girmekte ve bu durum iyonosferi hem içsel hem de dışsal enerji girdilerinin doğal bir yutağı haline getirmektedir. Bu bağlamda, iyonosferik dinamiklerin anlaşılması hem Mars'ın iklim evriminin çözümlenmesi hem de gelecekteki insanlı ve robotik görevlerin başarısı açısından kritik bir araştırma alanı oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
MBS Yönetiminde Suudi Arabistan Dış Politikası: Karar Birimi Değişimi ve Yemen ile Suriye Yönelimlerine Etkileri
Orta Doğu uluslararası ilişkilerinde 2003 Irak işgalinden bu yana Suudi Arabistan ve İran arasındaki rekabet temel bir dinamik oluşturmaktadır. Geleneksel literatür bu rekabeti ve Suudi dış politikasını rejim güvenliği kavramı üzerinden incelemekte, rejimin iç ve dış tehdit algılarını eş zamanlı yönetme çabalarına odaklanmaktadır. Ancak 2015 yılında Kral Selman'ın tahta çıkışı ve oğlu Muhammed bin Selman'ın (MBS) hızlı yükselişi, rejim yapısı değişmediği halde dış politikada köklü değişimlerin yaşanabileceğini göstermiştir. Bu durum, alan yazında rejimi homojen bir bütün olarak gören yaklaşımın yetersiz kaldığını ve karar alma süreçlerindeki aktörlerin ile karar birimi yapısındaki dönüşümlerin incelenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Pandemi Etkileri Kültürel Olarak Ne Kadar Özgündür? Yaş, Biyolojik Cinsiyet ve Siyasi İnançların COVID Etkileri Üzerindeki Kültürel Benzerlik ve Farklılıklarının Değerlendirilmesi
Pandemiler doğası gereği biyo-epidemiyolojik fenomenler olmalarına rağmen, etkileri ulusal sınırları aşan kültürel psikolojik dinamiklerle şekillenmektedir. Psikoloji literatüründe hakim olan Batılı, Eğitimli, Sanayileşmiş, Zengin ve Demokratik (WEIRD) örneklem odaklı yaklaşım, pandemi psikolojisinin evrensel mi yoksa kültüre özgü mü olduğunu anlamayı zorlaştırmaktadır. Mevcut literatürdeki çalışmaların çoğunlukla izole yerel örneklemlerle sınırlı kalması, yaş, cinsiyet ve siyasi inançlar gibi değişkenlerin etkilerindeki paylaşılan ve özgün varyansın ayrıştırılmasını engellemektedir. Bu araştırma, 19 ülkeden toplanan geniş bir veri setiyle pandemi psikolojisinin kültürlerarası doğasını çözümleyerek alandaki bu kuramsal ve ampirik boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Filmlerle Tarih Yazmak: İstanbul'un Fethi Konulu Filmlerin Karşılaştırmalı Bir Analizi
Sinema ve tarih ilişkisi, filmlerin tarihsel gerçekliği nasıl temsil ettiği ve kendilerinin de nasıl birer tarihsel kaynağa dönüştüğü temelinde tartışılmaktadır. Popüler tarihsel filmler, yüksek bütçeli yapımlar olmaları nedeniyle geniş kitlelerin ilgisini çekmek ve ticari başarı kazanmak adına toplumsal bellekteki egemen anlatıları, milliyetçi ve dinsel mitolojileri sıklıkla yeniden üretir. Bu durum, aynı tarihsel olayın farklı dönemlerde çekilen filmlerde, o dönemin sosyo-politik yapısına göre neden farklı şekillerde temsil edildiği sorusunu beraberinde getirmektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Nepal'de Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddet Üzerine Nitel Bir Çalışma
Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve kadına yönelik şiddet, birbirini besleyen ve karşılıklı olarak yeniden üreten karmaşık bir döngü oluşturmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde ve özellikle Nepal gibi belirgin ataerkil normların egemen olduğu toplumlarda, kadınların toplumsal, kültürel ve ekonomik konumları erkeğe kıyasla daha aşağıda konumlandırılmaktadır. Literatürde kadına yönelik şiddet genellikle bağımsız birer olgu olarak ele alınsa da bu şiddetin arkasındaki yapısal eşitsizliklerin ve erkek egemen güç ilişkilerinin dinamiklerini derinlemesine inceleyen nitel çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu makale, Nepal'in doğusundaki Tharu topluluğu bağlamında toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin nasıl şiddete dönüştüğünü güç ilişkileri üzerinden sörgülamaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Denizsel Yenilenebilir Enerjinin Ekonomik Yapılabilirliği: Kapsamlı Bir Literatür Derlemesi
Denizsel yenilenebilir enerji (DYE) sistemlerinin ticarileşme süreçleri, fosil yakıtların yerini alabilecek temiz enerji alternatifleri arasında kritik bir öneme sahiptir. Ancak bu teknolojilerin yüksek ilk yatırım maliyetleri, işletme ve bakım zorlukları ile bölgeler arasındaki gelişmişlik farkları, ekonomik yapılabilirliğin önündeki en büyük engelleri oluşturmaktadır. Literatürde, rüzgar, dalga ve gelgit gibi farklı DYE kaynaklarının ticarileşme potansiyelleri ile ülkelerin teşvik mekanizmaları tartışılmakta olup, bu derleme çalışması küresel ölçekteki ekonomik fizibilite dinamiklerini entegre bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Zorlu Kariyer Geçişini Yapmak: Büyük İstifa Döneminde veya Gelecekte Sonraki Bölümü Yazmak
Salgın sonrası dönemde iş gücü piyasalarında yaşanan Büyük İstifa olgusu, küresel ölçekte milyonlarca çalışanın mevcut rollerinden ayrılarak yeni kariyer yolları arayışına girmesine yol açmıştır. İş değişimi tek başına en yüksek stres faktörü olmasa da, kariyer geçişine bağlı stres en önemli olumsuz etkenler arasında yer almaktadır. Alan yazındaki temel tartışma, bu stresin nasıl yönetileceği ve bireylerin değişen iş gücü dinamiklerinde kendilerini nasıl konumlandıracağı üzerinedir. Bu makale, örgütsel psikoloji ve yönetim disiplinlerini birleştirerek stresin azaltılmasında bütüncül kişisel markalama stratejilerinin, sosyal destek modellerinin ve uyarlanabilir değişim çerçevelerinin rolünü incelemektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Jeopolitik Risklerin Makroekonomik Göstergeler Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği
Küresel ölçekte artan jeopolitik gerilimler, savaşlar, terör eylemleri ve siyasi belirsizlikler, gelişmekte olan ülkelerin makroekonomik istikrarı üzerinde doğrudan ve dolaylı baskılar yaratmaktadır. Özellikle coğrafi konumu itibarıyla bölgesel çatışma odaklarına yakın olan Türkiye gibi yükselen piyasa ekonomilerinde, jeopolitik risklerin enflasyon, döviz kuru ve sanayi üretimi gibi temel göstergeler üzerindeki dinamik etkilerini zaman ve frekans boyutunda çözümlemek iktisat literatüründe kritik bir tartışma alanıdır. Bu çalışma, küresel jeopolitik risk şoklarının Türkiye'nin temel makroekonomik değişkenleri üzerindeki kısa, orta ve uzun vadeli nedensellik ilişkilerini ampirik olarak test ederek alandaki literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
İranlı Hemşirelik Öğrencilerinde Algılanan Mesleki Kimlik ve İlişkili Faktörler: Kesitsel Bir Çalışma
Hemşirelik mesleğinin küresel ölçekte karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan biri hemşire eksikliği ve öğrencilerin meslekte tutulmasıdır. Mesleki kimlik, hemşirelik disiplininin norm, değer ve özelliklerinin benimsenmesiyle bireyin bir hemşire gibi düşünmesi, hissetmesi ve davranması sürecidir. Bu kimliğin olumlu düzeyde gelişmesi, öğrencilerin klinik performansını, ruh sağlığını, bakım kalitesini ve iş doyumunu doğrudan etkilemektedir. Doğulu toplumlarda sosyokültürel dinamiklerin mesleki kimlik algısı üzerindeki etkileri yeterince incelenmediğinden, bu çalışmada İran bağlamında hemşirelik öğrencilerinin mesleki kimlik düzeyleri ve bunu kestiren faktörler incelenmektedir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
İklim Değişikliğinin Tarımsal Üretime Etkisi: Asya'da Sorunlar, Zorluklar ve Fırsatlar
Küresel iklim değişikliği ve iklim değişkenliği, özellikle kırılgan ve gıda güvencesizliği yüksek olan Asya bölgesinde tarımsal sürdürülebilirliği tehdit eden temel dinamikler arasında yer almaktadır. Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde altmışını barındıran Asya kıtasında, kuraklık, sıcaklık dalgaları, düzensiz ve şiddetli yağışlar, seller ve yeni gelişen zararlılar çiftçilerin geçim kaynaklarını doğrudan olumsuz etkilemektedir. Alan literatüründe iklim iklimsel aşırılıkların ürün verimi, hayvancılık, ormancılık ve su ürünleri üzerindeki tahribatı tartışılmakta; bölgesel gıda güvenliğini korumak adına iklim-akıllı ve dirençli tarım tekniklerinin geliştirilmesi ile disiplinlerarası modelleme yaklaşımlarının rolü sörgülanmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Malezya'da Ekoturizm Gelişiminin Sosyo-Ekonomik Etkilerine Yönelik Bir Yapısal Eşitlik Modeli (YEM)
Ekoturizm, gelişmekte olan ülkelerde hem doğal çevrenin korunmasını hem de kırsal toplulukların sosyo-ekonomik refahının artırılmasını hedefleyen sürdürülebilir bir kalkınma aracı olarak ele alınmaktadır. Yoksulluğun azaltılması, yerel istihdamın desteklenmesi ve altyapının geliştirilmesi gibi faydaların yanı sıra, plansız ekoturizm faaliyetlerinin doğal kaynak tahribatı ve kültürel/dini değerlerde bozulma gibi olumsuz çıktılara yol açabildiği tartışılmaktadır. Malezya'nın Terengganu eyaleti özelinde yürütülen bu çalışma, yerel halkın ekoturizm algısını nicel yöntemlerle ölçerek olumlu ve olumsuz sosyo-ekonomik etki boyutlarını Yapısal Eşitlik Modeli çerçevesinde çözümlemeyi amaçlamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Akdeniz Sirkülasyonunun Tahmini İçin Yeni Bir Operasyonel Model: MITO
Akdeniz kıyı alanlarında yürütülen ekonomik faaliyetlerin, yenilenebilir enerji üretiminin ve deniz yaşamının etkin yönetimi, yüksek çözünürlüklü ve güvenilir kısa vadeli okyanus tahmin sistemlerine ihtiyaç duymaktadır. Bölgesel dinamiklerin karmaşıklığı, Cebelitarık ve Türk Boğazları gibi dar geçitlerdeki ölçekler arası akışlar ve gelgit etkilerinin doğrusal olmayan etkileşimleri, standart çözünürlüklü küresel veya bölgesel tahmin modellerinin yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Bu durum, hem yerel gelgit zorlamalarını hem de yüksek mekansal çözünürlüğü entegre eden yeni nesil sayısal modelleme sistemlerinin geliştirilmesini ve doğrulanmasını zorunlu kılmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Çevre Vergisi Reformunun Kentsel Hava Kirliligi Üzerindeki Etkileri: Çevre Koruma Vergisi Kanununa Dayalı Yari Dogal Bir Deney
Kentsel hava kirliligi, gelismekte olan ekonomilerde kamu sağlığı, surdurulebilir kalkinma ve toplumsal refah üzerinde ciddi tehditler oluşturan temel bir çevre sorunudur. Çevre düzenlemelerinin kirlilik üzerindeki etkilerine ilişkin literatürde farklı gorusler bulunmakta; bazi çalışmalar düzenlemelerin yesil inovasyonu ve aritim teknolojilerini tesvik ederek kirliligi azalttigini savunurken, diğer çalışmalar bu tedbirlerin isletme verimliligini dusurdugunu veya belirsizlik yarattigini ileri surmektedir. Bu makale, Cin'de 2018 yilinda yürurluge giren Çevre Koruma Vergisi Kanunu'nu yari dogal bir deney olarak ele alarak, çevre vergisi reformunun kentsel hava kirliligini azaltma yetenegini, etki mekanizmalarini ve mekansal yayilma dinamiklerini amprik olarak incelemektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Fiziksel Aktivite, Ruh Sağlığı ve İyilik Hali Üzerine Otuz Yıllık Araştırmalar: Odak Noktaları ve Eğilimlerin Bilimsel Ölçüm Analizi
Fiziksel aktivitenin beden ve ruh sağlığı üzerindeki iyileştirici rolüne dair ampirik yayın patlaması, tıp ve halk sağlığı literatüründe münferit sistematik derleme veya meta-analizlerin kapsamakta zorlandığı devasa bir bilgi birikimi oluşturmuştur. Geleneksel derleme yöntemleri dar klinik sorulara odaklanırken, alanın otuz yıllık tarihsel gelişimini, disiplinler arası etkileşim ağlarını, kurumsal iş birliklerini ve yükselen araştırma odaklarını bütüncül olarak haritalandırmada yetersiz kalmaktadır. Bu makale, bilimsel haritalama ve veri görselleştirme tekniklerini kullanarak söz konusu geniş yazının entelektüel yapısını ve dinamiklerini çözümlemeyi amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Gelişmekte Olan Piyasalarda Gösterişçi Tüketim: Küresel ve Sürdürülebilir Bir Marka Olarak Kolombiya'daki Starbucks Örneği
Gelişmekte olan ekonomilerde tüketici davranışları, sosyal statü arayışı ve küresel markaların yerel pazarlara nüfuz etme stratejileri etrafında şekillenmektedir. Geleneksel olarak gösterişçi tüketim, sürdürülebilirlik değerleriyle çelişen bencil bir eylem olarak görülse de, güncel literatür bu iki kavramın kesişim kümesinde yeni dinamikler aramaktadır. Bu çalışma, dünyanın en büyük kahve üreticilerinden biri olan Kolombiya'da, küresel bir marka olan Starbucks'ın hem statü sembolü hem de sürdürülebilir bir aktör olarak nasıl konumlandığını ve bu durumun tüketici sadakati üzerindeki etkilerini sorunsallaştırmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
İtibarın Hissedar Değeri Üzerindeki Etkisi: Marka Değeri Üzerinden Ampirik Bir İnceleme
Modern işletme yönetimi ve kurumsal iletişim yazınında itibar, şirketlerin rekabet avantajı sağlayan en önemli soyut varlıkları arasında konumlandırılmaktadır. Geleneksel olarak bireysel düzeyde ele alınan itibar kavramı, günümüzde paydaş etkileşimleri ve sosyo-kültürel çevre dinamikleriyle birlikte şirketlerin merkezine taşınmıştır. Kurumsal finans ve pazarlama literatürü, güçlü bir itibarın marka değeri ve hissedar değeri ile olan ilişkisini sıkça tartışmaktadır. Bu çalışmanın çıkış noktası, şirket itibarının finansal performans göstergeleri üzerindeki etkisini ampirik olarak test etme ihtiyacıdır. İtibarın doğrudan ölçülmesindeki zorluklar nedeniyle, marka değeri değişimleri bu çalışmada kurumsal itibarın bir vekili olarak ele alınmıştır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Pliometrik Antrenmanin Gulle Atma Tekniği Performans Düzeyleri ve İlgili Motor Beceriler Üzerindeki Etkisi
Beden eğitimi ve spor bilimleri alanında, atletizm atma disiplinlerinden biri olan gülle atma, üst düzey patlayıcı güç, kısa süreli ivmelenme ve nöromüsküler koordinasyon gerektiren dinamik bir branş olarak öne çıkmaktadır. Literatürde atma performansını artırmak amacıyla geleneksel direnç antrenmanlarının etkileri incelenmiş olsa da, pliometrik antrenmanların gülle atma tekniği ve temel motor yetiler üzerindeki doğrudan etkileri ve bu gelişimin arkasındaki mekanizmalar detaylı bir incelemeye ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışma, genç sporcularda pliometrik antrenman programlarının gülle atma becerisi ve ilgili motor faktörler üzerindeki rolünü ampirik olarak ele almaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
CoRoT Uzay Misyonundan Geçiş Yapan Gunes Disi Gezegenler: Sicak Jupiteler CoRoT-30 b ve CoRoT-31 b
Gunes disi dev gezegenlerin (özellikle sicak ve ilik Jupiteler) olusum ve goc mekanizmalari modern astrofiziğin en dinamik tartisma alanlarindan biridir. Mevcut kuramlar, bu dev kitlelerin oncul disk ici etkileşimler veya yüksek basiklikli goc (HEM) senaryolariyla bugunku yakin yorungelerine ulastiklarini ongormektedir. Ancak, gozlemlenen yorunge egiklikleri, basiklik oranlari ve gezegen ev sahibi yildizlarin lityum bollugu gibi kimyasal özellikleri, bu kuramsal modellerin hangisinin baskin oldugunu doğrulamakta yetersiz kalmaktadir. Bu makale, CoRoT uzay teleskobu verileriyle kesfedilen iki yeni dev gezegenin hassas fiziksel parametrelerini belirleyerek bu kuramsal belirsizligi gidermeyi amaçlamaktadir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Kripto Para Piyasasının Küresel Döviz Piyasasından (Forex) Ayrışmasının İstatistiksel Belirtileri ve Çok Ölçekli Çözümlemesi
Kripto para piyasaları, küresel finansal sistem içindeki konumları ve geleneksel yatırım araçlarıyla olan etkileşimleri bakımından sürekli tartışılmaktadır. Geleneksel piyasaların dinamikleriyle olan korelasyonu, kripto varlıkların birer finansal araç olarak olgunlaşma düzeyini anlamak adına kritik bir araştırma konusudur. Özellikle yüksek frekanslı işlemler ve saniyeler düzeyindeki veri akışları, piyasa etkinliğini ve fraktal özellikleri analiz etmek için yeni bilimsel fırsatlar sunmaktadır.