Akademik arama
Arama sonuçları
“Kentleşme” için 10 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
İslam Şehri Teorisi Merceğinden Tarihsel Bir Perspektif: Konya Örneği
İslam şehir teorisi, dinin kentsel mekân ve toplumsal yaşam üzerindeki dönüştürücü etkisini anlamak için geliştirilmiş kuramsal bir yaklaşımdır. Doğu bilimi (oryantalist) yaklaşımların tekdüze İslam şehri prototipleri üretme eğilimine karşı, tarihsel ve coğrafi çeşitlilikleri dikkate alan yeni bir kentsel okuma ihtiyacı doğmuştur. Bu makale, İslam kentsel formunun genel niteliklerini Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinden günümüze Konya kenti ölçeğinde tarihsel-mekânsal bir çözümlemeyle ele alarak alanındaki kent sosyolojisi ve kentsel tarih tartışmalarına özgün bir katkı sağlamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Bitkilerin Ekolojik Tolerans Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi: Rize Kentsel Açık Yeşil Alanlar Örneği, Türkiye
Hızlı kentleşme, iklim değişikliği ve bunların tetiklediği çevre kirliliği ile kuraklık gibi ekolojik baskılar, kentsel yeşil alanların sürdürülebilirliğini ciddi şekilde tehdit etmektedir. Bu tehditlere karşı koyabilmek ve kentsel ekosistem hizmetlerini koruyabilmek amacıyla, peyzaj düzenlemelerinde kullanılan bitki materyalinin yerel ekolojik koşullara ve stres faktörlerine karşı gösterdiği direncin bilimsel olarak analiz edilmesi gerekmektedir. Ancak tasarım aşamalarında ekolojik kriterler yerine estetik kaygılar ön plana çıkarılmaktadır. Bu makale, kentsel açık yeşil alanlardaki bitki varlığının hava kirliliği, kuraklık, rüzgar, sıcaklık, soğuk ve tuzluluk gibi parametreler çerçevesinde ne ölçüde ekolojik toleransa sahip olduğunu ampirik bir vaka üzerinden sörgülamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Kentsel Yeşil Altyapı: Uyumlu Yönetim Yaklaşımıyla Biyoçeşitlilik Koruma ve Sürdürülebilir Kentsel Gelişimin Birleştirilmesi
21. yüzyılda hızlı kentleşme süreçleri; doğal yaşam alanlarının daralmasına, parçalanmasına ve ekosistem işlevlerinin bozulmasına yol açarak kentlerdeki biyoçeşitliliği ve insan refahını ciddi biçimde tehdit etmektedir. Bu olumsuz etkileri hafifletmek için kentsel yeşil altyapı (UGI) sistemleri; parklar, yeşil çatılar, kent ormanları, sulak alanlar ve ekolojik koridorları bütünleştirici bir strateji olarak sunulmaktadır. Ancak yeşil altyapının planlanması, uygulanması ve yönetimi sürecinde finansal kısıtlar, kurumsal parçalanmışlık, sosyal adalet sorunları ve iklim değişikliği belirsizlikleri gibi karmaşık engeller mevcuttur. Çalışma, ekolojik ilkeleri kentsel planlama ve uyumlu yönetim yaklaşımlarıyla sentezleyen bütüncül bir kavramsal çerçeve sunarak bu tartışmalara katkı sağlamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Saha İzlemesine Dayalı Olarak Metro Sistemindeki Yölçu ve Personelin Sağlık Hasarının Değerlendirilmesi: Nanjing Örneği
Hızlı kentleşme süreciyle birlikte metro sistemleri toplu taşımanın temel unsurlarından biri haline gelmiştir. Ancak yer altındaki kapalı yapılar, yetersiz doğal havalandırma, yoğun yölçu akışı ve tren sürtünmelerinden kaynaklanan kirleticiler ortam hava kalitesini olumsuz etkilemektedir. Alan literatüründe farklı ulaşım türlerinin çevre kirliliği düzeyleri sıklıkla karşılaştırılsa da, metro mikroçevrelerindeki farklı alanlarda kirletici dağılımı ile metro çalışanları ve yölçuların maruz kaldığı özgül sağlık hasarları sistematik biçimde nicelleştirilmemiştir. Bu çalışma, alan içi kirlilik izleme verilerini ve insan sağlığı risk değerlendirme modellerini birleştirerek bahsi geçen boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Kentsel Ekosistem Hizmetleri ve İklim Değişikliği Arasındaki Dinamik Etkileşim ve Sürdürülebilir Kent Planlaması
Hızlı kentleşme ve şiddetlenen iklim değişikliği çağı, kentsel ekosistemler ile iklim dinamikleri arasındaki karmaşık ilişkiyi küresel çevre tartışmalarının merkezine taşımıştır. Dünya nüfusunun yarıdan fazlasının kentlerde yaşaması ve bu oranın yükselmeye devam etmesi, kentlerin ekosistem hizmetlerine olan bağımlılığını artırmaktadır. Kentsel yeşil altyapılar; sıcaklık düzenleme, hava kalitesini koruma, karbon tutma ve taşkın kontrolü gibi kritik düzenleyici hizmetlerin yanı sıra toplumsal refahı ve biyolojik çeşitliliği destekleyen kültürel ve destekleyici imkânlar sunmaktadır. Ancak iklim değişikliği kaynaklı sıcaklık artışları, aşırı hava olayları ve değişen yağış rejimleri kentsel ekosistemlerin işleyişini ve hizmet sunma kapasitesini baskı altına almaktadır. Bu doğrultuda alanın temel tartışması, kentlerin ekosistem hizmetleri üzerindeki iklim baskılarını azaltırken doğa tabanlı çözümler yoluyla kentsel dirençliliğin ve sürdürülebilirliğin nasıl güçlendirilebileceği sorusu etrafında şekillenmektedir.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Fiziksel Aktivite ve Emekliliğe Geçiş: Çin Sağlık ve Emeklilik Boylamsal Çalışmasından Kanıtlar
Nüfusun yaşlanması küresel ölçekte kamu sağlığı ve sosyal güvenlik sistemleri üzerinde ciddi baskılar oluştururken, sağlıklı yaşlanmanın sürdürülmesinde fiziksel aktivite kritik bir rol oynamaktadır. Emeklilik dönemi; bireylerin günlük rutinlerinin, gelir düzeylerinin, sosyal çevrelerinin ve rol tanımlarının kökten değiştiği önemli bir yaşam aşamasıdır. Literatürde emekliliğin fiziksel aktivite düzeyleri üzerindeki etkisi konusunda çelişkili bulgular yer almaktadır; bazı araştırmalar emeklilik sonrası serbest zamanın artmasıyla aktivitenin arttığını savunurken, diğerleri işe bağlı hareketliliğin kaybolmasıyla belirgin bir düşüş yaşandığını göstermektedir. Bu belirsizlik, özellikle Çin gibi kentleşme, hukou hane halkı kayıt sistemi ve mahjong gibi geleneksel sosyal alışkanlıkların fiziksel aktivite kalıplarını doğrudan etkilediği gelişmekte olan toplum bağlamlarında daha da belirginleşmektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Kentsel ve Kırsal Yapılaşma Alanlarının Değişimi ile Tarım Arazisi İşgalinin Sürükleyici Faktörleri: Henan Eyaleti Örneği
Küresel kentleşme sürecinde kentsel ve kırsal inşaat arazilerinin kontrolsüz genişlemesi ve yaygın kullanımı, geniş tarım alanlarının işgal edilmesine yol açarak ulusal gıda güvenliğini ciddi şekilde tehdit etmektedir. Çin'in hızlı ekonomik büyümesi ve nüfus hareketliliği sürecinde, kırsal nüfusun şehirlere göç etmesine rağmen kırsal yapılaşma alanlarının daralmak yerine genişlemeye devam etmesi, kentsel ve kırsal alanların eşzamanlı genişlemesi çelişkisini doğurmuştur. Arazi kaynaklarının bu ikili işgal mekanizması, kentsel gelişme ile tarım arazilerinin korunması arasındaki gerilimi tırmandırmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
İstanbul İklimi Üzerindeki Uzun Dönemli Şehir Isı Adası Etkisinin Değerlendirilmesi
Hızlı kentleşme, nüfus artışı ve düzensiz arazi kullanımı, küresel ölçekte megakentlerin yerel iklim yapılarını değiştiren temel faktörler arasında yer almaktadır. Kırsal alanların kentsel yerleşimlere dönüştürülmesi, yüzey radyasyonunu ve enerji dengesini bozarak kentsel alanların kırsal çevrelerine kıyasla daha sıcak olmasına yol açan kentsel ısı adası (UHI) olgusunu tetiklemektedir. İstanbul gibi sanayileşme ve yoğun göçle büyüyen megakentlerde, bitki örtüsünün azalması ve betonlaşmanın artması mikroklimatik dengeleri doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda alan literatürü, kentsel alan genişlemesi ile uzun dönemli sıcaklık eğilimleri arasındaki etkileşimin meteorolojik veriler ve arazi örtüsü analizleriyle çok boyutlu olarak çözümlenmesi gerekliliğini tartışmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Karaçi, Pakistan'da Alışveriş Merkezleri ve Geleneksel Açık Sokak Pazarlarının Karşılaştırmalı Kullanıcı Tercihleri Analizi
Kentsel kamusal alanlar, sosyal etkileşimin, ekonomik değişimin ve kültürel bütünleşmenin merkezleri olarak şehir yaşamının can damarını oluşturmaktadır. Ancak yirminci yüzyılın sonlarından itibaren hızla gelişen sanayileşme ve değişen tüketici davranışları, geleneksel açık sokak pazarlarının yerini çok katlı ve kontrollü alışveriş merkezlerinin almasına yol açmıştır. Gelişmekte olan ülkelerdeki hızlı kentleşme süreçleri, kamusal alanların niteliğini dönüştürürken, kullanıcıların bu iki farklı mekansal tipolojiye yönelik tercihleri ve bunları etkileyen faktörler kentsel planlama disiplininde önemli bir tartışma konusudur. Makale, Pakistan'ın en büyük metropolü olan Karaçi örneğinde, modern alışveriş merkezleri ile geleneksel açık pazarlar arasındaki kullanıcı eğilimlerini karşılaştırmalı olarak ele almaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Grudostroitelnom Proektirovaniyede Landshaftny Podhod
Modern kentleşme süreçleri, hızlı nüfus artışı ve yoğun yapılaşma, doğal çevre ile yapılı çevre arasındaki dengenin korunmasını zorunlu kılmaktadır. Geleneksel şehircilik anlayışının tek tip ve ekonomik öncelikli yaklaşımları, ekolojik sorunların derinleşmesine ve kentsel yaşam kalitesinin düşmesine yol açmaktadır. Bu bağlamda, kentsel planlama çalışmalarında coğrafi ve ekolojik ilkelerin entegre edilmesi, hem ekosistem bütünlüğünün sürdürülmesi hem de yaşanabilir kentsel mekânların oluşturulması açısından kritik bir araştırma alanı olarak öne çıkmaktadır. İnceleme makalesi, peyzaj ekolojisi ve şehircilik disiplinlerinin kesişim kümesinde yer alan bu dönüşümü ele alarak, mekânsal planlamada doğanın rolünü teorik ve pratik düzlemde tartışmaktadır.