Akademik arama
Arama sonuçları
“tarım” için 42 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Hassas Tarımda Akıllı Sensörler ve Nesnelerin İnterneti Entegrasyonu: Eğilimler, Zorluklar ve Gelecek Perspektifleri
Geleneksel tarım yöntemleri, iklim değişikliği ve kaynak kıtlığı nedeniyle artan küresel gıda talebini karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Hassas tarım; veri odaklı karar alma mekanizmaları, gelişmiş sensörler ve Nesnelerin İnterneti (IoT) teknolojileri aracılığıyla kaynak kullanımını optimize ederek ve verimliliği artırarak sürdürülebilir bir çözüm sunmaktadır. Bu alandaki temel tartışma, veri toplama ve otomasyon teknolojilerinin tarımsal ekosistemlere entegrasyonu ile küresel gıda güvenliğinin nasıl sağlanacağı ve bu süreçte karşılaşılan yüksek maliyet, veri güvenliği ile kırsal bağlantı sorunlarının nasıl aşılacağı üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Türkiye'nin Tarımsal Kredi Performansının K-ortalamalar Kümeleme Algoritması ile Analizi
Tarım sektörü, gıda güvencesi sağlamanın ötesinde sanayiye hammadde tedariki sunan hayati bir ekonomik yapıya sahiptir. Türkiye'nin makroekonomik gelişim sürecinde tarımın gayri safi yurtiçi hasıladaki payı azalış gösterse de sektörün finansal açıdan desteklenmesi üretimde süreklilik ve teknolojik dönüşüm için elzemdir. Bu bağlamda, tarımsal kaynakların ve kullanılan kredilerin iller düzeyinde homojen olup olmadığını ampirik olarak test etmek, bölgesel tarım politikalarının etkinliğini ölçmek adına kritik bir araştırma sorusudur.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Mezozoyikte Tarım Bloğunun Proto-Tip Havza ve Tektono-Paleocoğrafyasının Yeniden İnşası
Mezozoyik dönemi boyunca Tarım Havzasının proto-tip havza yapısının ve tektono-paleocoğrafyasının rekonstrüksiyonu, Doğu Asya tektonik evriminin anlaşılması ve hidrokarbon kaynak kayalarının tespiti açısından büyük bir önem taşımaktadır. Çin'in batısında yer alan Tarım Havzası, Neoproterozoyik'ten Senozoyik'e kadar uzanan süreçte çok evreli tektonik deformasyonlara uğramış karmaşık bir süperpoze havzadır. Havzanın büyük bölümünün çöl örtüsü altında kalması ve aşınma ile bindirme süreçlerinin proto-tip yapıları tahrip etmesi, Triyas döneminde güneybatı Tarım'da bir havzanın bulunup bulunmadığı veya Kuça çöküntüsünün çöküntü mü yoksa ön ülke havzası mı olduğu hususlarında literatürde belirgin tartışmalara yol açmıştır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Kırsal Gana'daki Küçük Ölçekli Çiftçilerin İklim-Akıllı Tarım Uygulamalarını Benimsemesi: Planlanmış Davranış Teorisinin Bir Uygulaması
Sahra Altı Afrika'da iklim değişikliğine bağlı yağış değişkenliği ve kuraklık, tarımsal üretim sistemleri ve gıda güvenliği üzerinde ciddi tehditler oluşturmaktadır. Gana gibi yağışa bağımlı tarımın yaygın olduğu ülkelerde küçük ölçekli çiftçilerin adaptasyon kapasitelerini artırmak için İklim-Akıllı Tarım (CSA) uygulamalarının yaygınlaştırılması kritik önem taşımaktadır. Ancak literatürdeki mevcut çalışmalar genellikle sosyo-demografik ve ekonomik teşviklere odaklanmış, çiftçilerin benimseme kararlarını yönlendiren sosyo-psikolojik ve içsel motivasyon faktörlerini göz ardı etmiştir. Bu çalışma, Planlanmış Davranış Teorisi çerçevesinde çiftçilerin tutum, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrol faktörlerinin iklim-akıllı tarım uygulamalarını benimseme niyeti ve fiili davranışı üzerindeki etkilerini inceleyerek literatürdeki bu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Türkiye'de Meydana Gelen Depremlerin Demografik Yapı ve Tarım Sektörü Üzerindeki Etkileri
Doğal afetler, özellikle sismik açıdan aktif fay hatları üzerinde yer alan ülkelerde sosyo-ekonomik sistemleri ve kırsal yaşam alanlarını derinden etkilemektedir. Afetlerin yol açtığı fiziki yıkım, yalnızca konut ve altyapı kaybıyla sınırlı kalmayıp, nüfus hareketlerini, yerleşim düzenlerini ve tarımsal üretim kapasitesini doğrudan sarsmaktadır. Tarım sektörü, arazi yapısındaki bozulmalar, sulama altyapısı ve ahırların tahrip olması, hayvan kayıpları ile kırsal iş gücünün göç etmesi nedeniyle afetlerden en yüksek düzeyde etkilenen alanlar arasındadır. Literatürde afetlerin makroekonomik etkileri incelenmekle birlikte, Türkiye'deki büyük depremlerin demografik değişimler ile tarımsal üretim göstergeleri arasındaki ilişkisini ampirik verilerle bütüncül biçimde ele alan çalışmalara duyulan ihtiyaç bu araştırmanın temel odağını oluşturmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Sürdürülebilir Tarımsal Uygulamalar İçin Biyosürfaktanların Çok Yönlü Fonksiyonel Potansiyeli
Geleneksel tarımsal üretimde zararlılar ve bitki patojenleriyle mücadele etmek amacıyla sentetik kimyasal pestisitlerin, fungisitlerin ve gübrelerin aşırı kullanımı; toprak kalitesi, su kaynakları, hava ve genel ekosistem üzerinde ciddi tahribatlara yol açmaktadır. Suda çözünürlüğü düşük ve hidrofobik karakteri yüksek olan sentetik agrokimyasallar toprak parçacıklarına kuvvetle tutunarak çevrede uzun süre kalmakta, gıda zincirine sızarak insan ve hayvan sağlığı için kanserojen, teratojenik ve immünosüpresif riskler oluşturmaktadır. Bu olumsuzlukları gidermek adına son yıllarda mikroorganizmalar veya bitkiler tarafından üretilen, çevre dostu, biyobozunur ve düşük toksisiteye sahip biyosürfaktanların (ramnolipitler, surfaktin, mannosilertritol lipitleri, soforolipitler) biyolojik mücadele ajanı ve pestisit çözündürücü adjuvan olarak kullanımı akademik alanda kapsamlı şekilde tartışılmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Kentsel ve Kırsal Yapılaşma Alanlarının Değişimi ile Tarım Arazisi İşgalinin Sürükleyici Faktörleri: Henan Eyaleti Örneği
Küresel kentleşme sürecinde kentsel ve kırsal inşaat arazilerinin kontrolsüz genişlemesi ve yaygın kullanımı, geniş tarım alanlarının işgal edilmesine yol açarak ulusal gıda güvenliğini ciddi şekilde tehdit etmektedir. Çin'in hızlı ekonomik büyümesi ve nüfus hareketliliği sürecinde, kırsal nüfusun şehirlere göç etmesine rağmen kırsal yapılaşma alanlarının daralmak yerine genişlemeye devam etmesi, kentsel ve kırsal alanların eşzamanlı genişlemesi çelişkisini doğurmuştur. Arazi kaynaklarının bu ikili işgal mekanizması, kentsel gelişme ile tarım arazilerinin korunması arasındaki gerilimi tırmandırmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
İklim Değişikliği ve Tarımsal İşletmelerin Duyarlılığı: İklim Değişikliğinin Tarımsal Verimlilik Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi
İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda güvencesi üzerindeki etkileri, kalkınma iktisadı ve çevre psikolojisi literatüründe geniş yer tutan temel bir tartışma alanıdır. Özellikle gelişmekte olan ekonomilerde iklimsel değişkenliklerin kırsal hanehalkı gelirleri ve ürün verimliliği üzerindeki olumsuz yansımaları sıklıkla incelenmektedir. Ancak mevcut literatür genellikle gelişmiş ülke senaryolarına veya genel iklim modellerine odaklanmakta, Hindistan gibi iklimsel parametreleri son derece heterojen olan coğrafyalarda ürün bazlı uzun dönemli ampirik çözümlemeler sınırlı kalmaktadır. Bu makale, altmış yıllık dönemsel veriyi kullanarak maruz kalma, duyarlılık ve uyum kapasitesi göstergelerini ürün verimliliğiyle ilişkilendirmekte ve tarımsal işletmelerin kırılganlığını kapsayıcı finansman araçlarıyla hafifletme yönündeki akademik tartışmaya özgün bir katkı sunmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
İklim Değişikliğinin Tarımsal Üretime Etkisi: Asya'da Sorunlar, Zorluklar ve Fırsatlar
Küresel iklim değişikliği ve iklim değişkenliği, özellikle kırılgan ve gıda güvencesizliği yüksek olan Asya bölgesinde tarımsal sürdürülebilirliği tehdit eden temel dinamikler arasında yer almaktadır. Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde altmışını barındıran Asya kıtasında, kuraklık, sıcaklık dalgaları, düzensiz ve şiddetli yağışlar, seller ve yeni gelişen zararlılar çiftçilerin geçim kaynaklarını doğrudan olumsuz etkilemektedir. Alan literatüründe iklim iklimsel aşırılıkların ürün verimi, hayvancılık, ormancılık ve su ürünleri üzerindeki tahribatı tartışılmakta; bölgesel gıda güvenliğini korumak adına iklim-akıllı ve dirençli tarım tekniklerinin geliştirilmesi ile disiplinlerarası modelleme yaklaşımlarının rolü sörgülanmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesinde Su Kıtlığının Tarımsal Üretim ve Elektrik Üretimi Üzerindeki Etkileri
Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesi, küresel ölçekte su kaynaklarının en kısıtlı olduğu ve kişi başına düşen yenilenebilir su miktarının hızla azaldığı alanların başında gelmektedir. Hızlı nüfus artışı, kentleşme ve yüksek su yoğunluğuna sahip tarımsal faaliyetler bölgedeki su baskısını artırırken; enerji ve gıda sektörleri ile su kaynakları arasındaki karşılıklı bağımlılık (WEF nexus) sürdürülebilirlik açısından kritik bir sorun oluşturmaktadır. Mevcut akademik tartışmalarda, iklim değişikliği ile sosyo-ekonomik dinamiklerin su kıtlığı üzerindeki görece etkilerinin ayrıştırılması ve bu kıtlığın tarım ile elektrik üretimi üzerindeki uzun vadeli sonuçlarının bütünleşik modellerle incelenmesi temel bir araştırma ihtiyacı olarak öne çıkmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Sezgilerle Çelişen Sahte Bilimin Zihnin İletişim Değerlendirme Mekanizmaları Aracılığıyla Yayılımı
Kültürel temsil epidemiyolojisi, inançların toplumdaki yaygınlığının zihnin evrimleşmiş sezgisel yapısıyla uyumuna bağlı olduğunu öne sürmektedir. Aşı karşıtlığı gibi bazı sahte bilimsel inançlar bulaşma ve zarar sezgilerine dayanarak hızla yayılırken, astroloji ve parapsikoloji gibi alanlar zihnin temel fizik ve psikoloji sezgilerini doğrudan ihlal eden içerikler taşımaktadır. Bu makale, sezgilerle çelişen sahte bilimsel kavramların zihnin bilgi süzgeçlerini aşarak nasıl dikkat çektiğini, bellekte korunduğunu ve toplumsal aktarıma girdiğini kuramsal açıdan açıklamaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Derin Pekiştirmeli Öğrenme ile Solo12 Dört Bacaklı Robotunun Denetimi
Dört bacaklı robot sistemleri, karmaşık ve zorlu arazi koşullarında yüksek hareket kabiliyeti sunma potansiyeline sahiptir. Geleneksel denetim yaklaşımları genellikle yörünge optimizasyonu, model öngörülü denetim (MPC) ve elle ayarlanan parametrelere dayanır. Ancak bu yöntemler, robotun karşılaşabileceği tüm çevre koşullarına uyarlanması zor olan hassas modeller ve yüksek anlık hesaplama yükü gerektirir. Derin pekiştirmeli öğrenme ise doğrudan veriden öğrenerek bu kısıtları aşmayı vaat etse de simülasyondan gerçek robota aktarımda (sim-to-real gap) dayanıklılık ve enerji verimliliği sorunları yaratmaktadır. Bu çalışma, açık kaynaklı Solo12 robotu üzerinde gerçek zamanlı ve yüksek enerji verimliliğine sahip uçtan uca pekiştirmeli öğrenme denetleyicilerinin nasıl geliştirilebileceği sorusuna odaklanmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Avrupa'da Batı Nil Virüsü Yayılımı: Filocoğrafik Model Analizi ve Temel Belirleyiciler
Batı Nil Virüsü (BNV), Flaviviridae ailesine ait, sivrisinekler aracılığıyla kuşlar ve memeliler arasında taşınan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Avrupa'da son on yılda virüsün coğrafi menzili ve prevalansı ciddi bir artış göstermesine rağmen, virüsün yayılma dinamikleri ve evrimsel tarihçesi üzerindeki temel belirleyiciler hakkındaki bilgiler sınırlıdır. Özellikle Kuzey Amerika'daki tekil giriş senaryosundan farklı olarak Avrupa'da çoklu soyların ve karmaşık bulaşma yollarının bulunması, bölgeye özgü kapsamlı bir filogenetik analizi zorunlu kılmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Adana İlinin Bazı Doğal ve Kültürel Sit Alanları Üzerine Floristik Bir Çalışma
Doğu Akdeniz Havzası, sahip olduğu farklı topoğrafik yapılar, iklimsel çeşitlilik ve mikroklima alanları sayesinde yüksek bitki biyoçeşitliliğine ve endemizm oranına sahip stratejik bir botanik bölgesidir. Ancak kentsel genişleme, tarımsal faaliyetler, sanayileşme ve insan baskısı altındaki korunan alanlarda floristik envanterlerin güncellenmesi biyolojik çeşitliliğin korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, Adana ilindeki doğal ve kültürel sit alanlarının floristik zenginliğini saptayarak literatürdeki veri eksikliklerini gidermeyi hedeflemektedir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Türkiye'de Ağrı İli ve Ağrı Dağı Cryptinae ve Phygadeuontinae (Hymenoptera: Ichneumonidae) İçin Yeni ve Ek Kayıtlar
Hymenoptera takımının Ichneumonidae familyasına bağlı Cryptinae ve Phygadeuontinae alt familyaları, idiobiont ektoparazitoid yaşam formlarıyla tarımsal ve doğal ekosistemlerde zararlı böcek popülasyonlarının biyolojik kontrolünde kritik rol oynamaktadır. Türkiye zengin topoğrafyası ve biyoçeşitliliğine rağmen, Doğu Anadolu Bölgesi ve yüksek rakımlı micro-habitatlarda faunistik envanter çalışmaları henüz tamamlanmamıştır. Bu makale, Ağrı ili ve Ağrı Dağı gibi coğrafi açıdan özgün ve yüksek rakımlı alanlardaki Cryptinae ve Phygadeuontinae tür çeşitliliğini, konukçu ilişkilerini ve zoocoğrafik yayılışlarını belirleme sorusuna odaklanmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Akut Arbovirüs Enfeksiyonu Modeli Olarak Mavi Dil Hastalığında Şiddet Belirleyicilerinin Makine Öğrenmesi ile Çözümlenmesi
Arbovirüs enfeksiyonları küresel ölçekte ciddi sağlık ve ekonomik kayıplara yol açan, klinik yansımaları hafif ateşli tablolardan ağır sistemik bozukluklara kadar geniş bir yelpazede değişen patojenik süreçlerdir. Arboviral hastalıklarda klinik seyrin neden bazı bireylerde hafif, bazılarında ise şiddetli seyrettiğini belirleyen konak-virüs etkileşim mekanizmalarının tam olarak çözülememesi, erken tanısal biyobelirteçlerin ve hedefe yönelik tedavilerin geliştirilmesini sınırlandırmaktadır. Bu çalışma, koyunlarda doğal arbovirüs modeli olan mavi dil virüsü enfeksiyonunu kullanarak patojenezdeki temel belirleyicileri makine öğrenmesiyle çözümlemektedir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Akdeniz Ormanlarında Yangın Sonrası Orman Yönetim Uygulamalarının Toprak Metal Dinamikleri Üzerindeki Etkileri
Yangınlar Akdeniz ekosistemlerinin doğal bir bileşeni olmakla birlikte küresel iklim değişikliği ve arazi kullanımı değişiklikleri nedeniyle sıklığı ve şiddeti giderek artmaktadır. Yangın sonrası uygulanan rehabilitasyon ve arazi yönetim teknikleri toprağın fiziksel ve kimyasal yapısını derinden etkilemektedir. Ancak yangın sonrası gerçekleştirilen riperle dipkazan, teraslama ve doğal rejenerasyon gibi farklı orman yönetim stratejilerinin topraktaki majör, iz ve ağır metal konsantrasyonları ile hareketliliği üzerindeki etkileri literatürde yeterince araştırılmamıştır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Zhejiang Eyaleti, Çin'de 2010–2021 Yılları Arasında Salmonella Kaynaklı Gıda Kökenli Hastalıkların Epidemiyolojisi
Gıda kökenli hastalıklar (GKH), küresel ölçekte ciddi morbidite ve mortaliteye yol açan, sosyoekonomik kalkınmanın önünde engel teşkil eden kritik halk sağlığı sorunlarıdır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yüz milyonlarca insan kontamine gıdalar nedeniyle hastalanmakta ve bu durum milyonlarca sakatlığa ayarlanmış yaşam yılı (DALY) kaybına neden olmaktadır. Bakteriyel patojenler arasında Salmonella, özellikle hayvansal gıdalar ile taze meyve ve sebzelerde meydana gelen kontaminasyonlar sonuçu akut gastroenterit salgınlarına ve bireysel enfeksiyonlara yol açan başlıca etkenlerden biridir. Çin'in güneydoğu kıyısında yer alan Zhejiang Eyaleti'nde sürdürülen ulusal gıda kökenli hastalık gözetim ağının verileri, patojenin dönemsel dağılımını, risk gruplarını ve bulaş kaynaklarını bütüncül bir epidemiyolojik çerçevede inceleme gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Okul Dışı Öğrenme Ortamlarında STEM Eğitiminin Öğretmenlerin STEM Farkındalıklarına ve 21. Yüzyıl Becerilerine Etkisi
Geleneksel sınıf içi eğitimin sınırlarını aşarak öğrencilerin gerçek dünya sorunlarını deneyimlemesini sağlayan okul dışı öğrenme ortamları, disiplinler arası bir yaklaşım olan STEM eğitimi için zengin bir laboratuvar işlevi görmektedir. Ancak bu ortamların etkililiği, öğretmenlerin STEM farkındalıkları ve 21. yüzyıl becerileri ile doğrudan ilişkilidir. Alan yazındaki tartışmalar okul dışı ortamlarda gerçekleştirilen etkinliklerin öğrencilere etkisine odaklanırken, bu süreçlerin öğretmenlerin mesleki gelişimlerine, bütüncül STEM algılarına ve teknoloji okuryazarlığı gibi temel becerilerine olan katkısı yeterince araştırılmamıştır. Bu makale, okul dışı ortamlarda tasarlanan ve uygulanan STEM faaliyetlerinin öğretmenlerin ilgili yeterlilikleri üzerindeki dönüştürücü rolünü inceleyerek bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Venus Sinek Kapanı (Dionaea muscipula) Bitkisinde Şekil Değiştirme: Morfolojik ve Biyomekanik Adaptasyonlar ile Başarısız Bir Avlanma Döngüsünün Olası Maliyetleri
Venus sinek kapanı (Dionaea muscipula) bitkisindeki hızlı tuzak hareketinin mekanizması ve bu hareketin evrimsel temelleri botanik ve biyofizik alanlarında uzun süredir tartışılmaktadır. Alan literatürü, tuzağın kapanma biyomekaniğini büyük ölçüde açıklamış olsa da, avın kaçtığı durumlarda tuzağın yeniden açılması sürecindeki fiziksel zorluklar ve bu sürecin bitkiye getirdiği yapısal ve metabolik maliyetler hâlâ önemli belirsizlikler barındırmaktadır. Bu makale, tuzağın çift eğrilikli yapısından kaynaklanan mekanik kararsızlıkların yeniden açılma sırasında nasıl bir davranış değişikliğine yol açtığını ve büyük tuzaklarda gözlenen yırtılma ve fonksiyon kaybı gibi yapısal hasarların ekofizyolojik boyutlarını ele almaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Bitki Büyümesi, Gelişimi ve Şeker Metabolizmasının Düzenlenmesinde Işığın Rolü: Bir Derleme
Bitki fizyolojisi alanında, ışık yalnızca fotosentez için temel bir enerji kaynağı olmakla kalmayıp, aynı zamanda bitkilerin büyüme, gelişme ve çevresel değişimlere uyum sağlama süreçlerini yöneten kritik bir sinyal mekanizmasıdır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, ışığın yoğunluğu, kalitesi ve fotoperiyodunun bitkisel dokulardaki hücresel bölünmeden şeker metabolizmasına kadar geniş bir yelpazede düzenleyici roller üstlendiğini göstermektedir. Ancak, ışık sinyalleri ile karbonhidrat sentezi, taşınması ve birikimini yöneten genetik mekanizmalar arasındaki karmaşık etkileşimlerin bütüncül bir şekilde sentezlenmesine duyulan ihtiyaç, bu alandaki temel akademik tartışmalardan birini oluşturmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Türkiye'nin Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi (Erzurum: Yakutiye ve Uzundere) Ichneumonidae (Hymenoptera) Türleri Üzerine Faunistik Bir Araştırma
Ichneumonidae (Hymenoptera) familyası, dünya genelinde tanımlanmış yaklaşık 25.000 türü ve tahmin edilen 60.000-100.000 tür çeşitliliğiyle parazitoit yaban arılarının en büyük grubunu oluşturmaktadır. Biyolojik mücadele programlarında zararlı böcek popülasyonlarını baskılamada kritik rol oynayan bu familyanın Türkiye'deki tür sayısı son yıllardaki araştırmalarla 1.439'a ulaşmıştır. Ancak farklı ekolojik ve iklimsel özelliklere sahip mikroklimal alanların faunistik açıdan henüz tam olarak taranmamış olması, Türkiye böcek biyoçeşitliliğinin eksiksiz tespiti önünde bir engel oluşturmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Yabani Karpuzun (Citrullus lanatus) Kuraklik Stresine Dayaniklilik Mekanizmalari ve Tuzluluga Karsi Ortak Göstergeleri Üzerine Bir Inceleme
Küresel iklim değişikligi, kuraklik ve toprak tuzlulugu gibi abiyotik stres faktörlerinin sikligini ve siddetini artirarak tarimsal verimliligi dünya çapinda tehdit etmektedir. Bu durum karşısinda, aşırı çevre kosullarina dogal olarak uyum sağlamis kserofitik bitkilerin hayatta kalma stratejilerini anlamak, sürdürülebilir tarim uygulamalari ve kurakliga dayanikli kültür bitkilerinin geliştirilmesi açisindan kritik bir öneme sahiptir. Literatürde, bitkilerin abiyotik strese verdigi fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler tepkilerin karmasikligi tartisilmakta olup, yabani türlerin dayaniklilik mekanizmalarinin evcil akrabalarina aktarilmasi temel bir araştırma sorusu olarak öne çikmaktadir. Yabani karpuz (Citrullus lanatus), Kalahari Çölü'nün zorlu kosullarinda hayatta kalabilen yapisiyla bu çalismalar için önemli bir biyolojik model sunmaktadir.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Enterococcus Faecium Bakterisinin Hayvancılıktaki Uygulama Alanları, Biyolojik Özellikleri ve Güvenlik Sorunları Üzerine Bir Derleme
Hayvancılık sektöründe antibiyotik kullanımının sınırlandırılmasıyla birlikte probiyotik yem katkı maddelerine olan gereksinim hızla artmıştır. Enterococcus faecium, memeli bağırsağının doğal mikroflorasında bulunan ve yüksek sıcaklık, mide asidi ile safra tuzlarına karşı dayanıklılığı sayesinde öne çıkan bir laktik asit bakterisidir. Ancak son yıllarda bu bakterinin fırsatçı patojen niteliği kazanması, bazı suşlarının virülan genler taşıması ve antibiyotiklere karşı direnç geliştirmesi ciddi güvenlik endişelerine yol açmaktadır. Biyolojik faydalar ile potansiyel patojenite riskleri arasındaki bu çelişki, türün kullanım sınırlarının ve güvenlik kriterlerinin bütüncül biçimde incelenmesini zorunlu kılmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Kadim Sicilya Anıtsal Zeytin Ağaçlarının Kurtarılması ve Mikrosatellit Markörleri ile Genotiplendirilmesi
Akdeniz havzasında zeytin (Olea europaea L.), hem sosyo-ekonomik hem de biyokültürel açıdan stratejik bir tür olup binlerce yıllık evcilleştirme ve adaptasyon geçmişine sahiptir. Sicilya adası, coğrafi konumu ve tarihi mekanizmaları gereği son derece zengin bir zeytin germplazmına ev sahipliği yapmaktadır. Ancak yüzyıllık anıtsal ağaçların genetik yapısı, aşılama geçmişleri ve yerel çeşitlerle olan soy ilişkileri yeterince moleküler düzeyde incelenmemiştir. Bu bağlamda, iklim değişikliği ve Xylella fastidiosa gibi biyotik tehditler karşısında anıtsal ağaçların genetik rezervuar işlevi ve ıslah programları için potansiyeli kritik bir tartışma konusudur.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
MetaPhlAn 4 Kullanılarak Karakterize Edilmemiş Türler İle Metagenomik Taksonomik Profillemenin Genişletilmesi ve Geliştirilmesi
Shotgun metagenomik dizileme yöntemleri, karmaşık mikrobiyal toplulukların taksonomik bileşimini ve fonksiyonel potansiyelini incelemek için temel bir araç haline gelmiştir. Referansa dayalı hesaplamalı yaklaşımlar, bilinen dizilerle haritalama yaparak yüksek hassasiyetle taksonomik profilleme sunsa da yalnızca veritabanlarında mevcut izolatlardan türetilmiş tanımlı türleri saptayabilmektedir. Diğer taraftan, de novo metagenomik birleştirme yöntemleri henüz kültürlenmemiş yeni organizmaları ortaya çıkarabilmekte, ancak düşük kapsama oranı ve karmaşık topluluk yapıları nedeniyle sınırlı bir hassasiyete sahip olmaktadır. Bu durum, mikrobiyom verilerinin anlamlandırılmasında büyük bir veri kaybına yol açmaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Reaktif Oksijen Türleri, Toksisite, Oksidatif Stres ve Antioksidanlar: Kronik Hastalıklar ve Yaşlanma
Oksidatif stres, hücresel düzeyde serbest radikallerin üretimi ile antioksidan savunma mekanizmaları arasındaki dengesizlikten kaynaklanan ve biyomoleküllere hasar veren karmaşık bir süreçtir. Düşük ve orta düzeydeki reaktif oksijen ve nitrojen türleri hücresel sinyal iletimi ve redoks homeostazı için hayati öneme sahipken, kontrolsüz artışları kanser, nörodejeneratif rahatsızlıklar, kardiyovasküler ve metabolik hastalıklar gibi pek çok kronik patolojinin ortak paydasını oluşturmaktadır. Bu derleme makalesi, söz konusu türlerin kimyasal doğasını, hücresel hasar mekanizmalarını ve kronik hastalıklar ile yaşlanma sürecindeki rollerini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak alandaki tartışmalara açıklık getirmeyi amaçlamaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Küresel, Bölgesel ve Ulusal İnme Yükü ve Risk Faktörleri, 1990-2021: Küresel Hastalık Yükü Çalışması 2021 İçin Sistematik Bir Analiz
Küresel halk sağlığı ve nöroloji literatüründe inme, ölüm ve kalıcı sakatlığın önde gelen nedenlerinden biridir. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında yüksek gelirli ülkelerde elde edilen inme mortalitesindeki gerilemenin son yıllarda duraklaması ve genç nüfustaki insidans artışı önemli bir tartışma konusudur. Mevcut literatür, metabolik risk faktörlerinin yanı sıra çevresel ve iklimsel faktörlerin inme yükü üzerindeki değişen etkilerini ve sosyo-demografik gelişmişlik düzeylerine göre ortaya çıkan küresel eşitsizlikleri bütüncül biçimde açıklamayı hedeflemektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Toplumsal Hareketlerde Facebook ve Twitter'ın Rolü: Türkiye'de 15 Temmuz Darbe Girişimi Üzerine Bir Çalışma
Siyasal iletişim ve toplumsal hareketler literatüründe, dijital iletişim teknolojileri ile kitle mobilizasyonu arasındaki ilişki geniş bir tartışma alanıdır. Özellikle Arap Baharı ve Gezi Parkı protestoları sonrasında ivme kazanan bu tartışmalar, ağlaşmış toplum yapısında sosyal medyanın otoriter veya askeri müdahalelere karşı nasıl bir sivil direnç ve kolektif kimlik alanı oluşturduğunu incelemektedir. İnceleme konusu çalışma, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi bağlamında Facebook ve Twitter'ın bilgi aktarımı, kamuoyu oluşturma ve kitlesel eylemsellik süreçlerindeki rollerini sörgülayarak literatüre katkı sağlamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Pakistan'da Sel Büyüklükleri, Sel Yönetimi ve Sosyo-Ekonomik Etkileri: Ampirik Literatür İncelemesi
Küresel iklim değişikliği ve ortalama sıcaklık artışları, Güney Asya genelinde ve özellikle Pakistan'da aşırı yağışlar ile buzul erimelerinin tetiklediği doğal afetlerin sıklığını ve şiddetini artırmaktadır. Bölgede suların ani yükselmesi, nehir taşkınları ve buzul gölü patlamaları sosyo-ekonomik altyapıyı, tarımsal üretimi ve toplum sağlığını doğrudan tehdit eden kritik bir unsur haline gelmiştir. Buna karşılık, gelişmekte olan ülkelerde afet yönetimi ve sel kontrol politikalarının idari, finansal ve teknolojik yetersizlikler nedeniyle kriz anlarında koruyucu önlem almaktan ziyade afet sonrası insani yardım ve rehabilitasyon odaklı kaldığı görülmektedir. Literatürde, suların taşkın yapmasının makroekonomik büyüme, tarım sektörü ve halk sağlığı üzerindeki ampirik zararlarını bütüncül bir yaklaşımla ele alan ve kurumsal politika aksaklıklarını sel yönetimi çerçevesinde sentezleyen çalışmalara olan ihtiyaç devam etmektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Mavi Karbon Maliyet Aracı: Yüksek Kaliteli Kıyı Sulak Alan Projelerinde Piyasa Potansiyeli ve Yatırım Gereksinimlerinin Modellenmesi
Kıyısal mavi karbon ekosistemleri (mangrovlar, gelgit bataklıkları ve deniz çayırları), karasal sistemlere kıyasla hektar başına daha yüksek karbon depolama ve tutma kapasiteleriyle iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol oynamaktadır. Ancak kentsel gelişme, tarımsal genişleme ve iklim değişikliği baskıları nedeniyle küresel ölçekte hızla tahrip olmaktadırlar. Mavi karbon projelerinin gönüllü karbon piyasalarında kredilendirilmesi sürdürülebilir gelir kaynağı sağlasa da, proje maliyetleri ve karbon azaltım potansiyeline dair veri yetersizliği yatırım kararlarını zorlaştırmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Toprak-Bitki Arayüzünde Krom Toksisitesi, Türleşmesi ve İyileştirme Stratejileri: Eleştirel Bir Derleme
Sanayileşme ve plansız kentleşme süreçleri, ağır metal kirliliğini küresel ekosistemler ve insan sağlığı için kritik bir tehdit haline getirmiştir. Özellikle toprak ve su sistemlerinde biriken krom (Cr), farklı yükseltgenme basamaklarına sahip çok değerlikli yapısıyla biyogeokimyasal döngülerde karmaşık bir davranış sergilemektedir. Trivalan [Cr(III)] ve heksavalan [Cr(VI)] formları doğada en sık rastlanan türler olup, yüksek çözünürlüğe ve biyoyararlanımlılığa sahip Cr(VI) türünün karsinojenik ve sitotoksik etkileri tarımsal verimliliği ve gıda güvenliğini doğrudan tehdit etmektedir. Tarım topraklarında biriken kromun bitki fizyolojisi üzerindeki yıkıcı etkilerini anlamak ve sürdürülebilir iyileştirme teknolojilerini geliştirmek, toprak-bitki arayüzündeki toksisite mekanizmalarının bütüncül olarak çözümlenmesini gerektirmektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Dini Ses Peyzajları ve Travmatik Dinleme: Chong Keat Aun'un Midsummer'da Kar (2023) Filminde İşitsel Hafıza, Ritüel ve Manevi Mekan
Günümüz sosyal ve insanı bilimlerinde din ile duyusal deneyimlerin kesişim noktalarına yönelik ilgi giderek artmaktadır. Özellikle ritüeller, kolektif törenler ve tarihsel travmaların aktarımında ses, yalnızca duygusal tepkileri tetikleyen bir araç değil, bireysel ve kolektif hafızaya kazınan temel bir ortam olarak öne çıkmaktadır. Güneydoğu Asya Çin topluluklarının dini ve kültürel pratiklerinde ses; çok dilli, çok etnikli ve çok dinli etkileşimlerle şekillenen yerel bilgi sistemleriyle derinden bağdaşmaktadır. Malezya'daki 13 Mayıs 1969 ırk çatışmaları gibi bastırılmış tarihsel travmaların sinematik temsilinde dini ses peyzajları, politik unutturmaya karşı bir hafıza mekanı ve travmatik dinleme alanı inşa etmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Polimer Tabanlı Nükleer Radyasyon Zırhlama Malzemeleri: Mühendislik Uygulamaları İçin Mevcut Durum ve Gelişen Eğilimler
Nükleer teknolojilerin tıp, endüstri, tarım ve savunma sanayisindeki yaygın kullanımı, X ışınları, gama ışınları ve nötronlar gibi iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalan personelin korunmasını kritik bir zorunluluk haline getirmiştir. Geleneksel kurşun tabanlı zırhlar ağır, esneklikten yoksun ve yüksek biyolojik toksisiteye sahip olduğundan, bunların yerini hafif, esnek ve çevre dostu alternatiflerin alması gerekmektedir. Yüksek atom numaralı dolguların polimer matrislerle birleştirilmesi, hem foton zayıflatma hem de nötron emiliminde yenilikçi çözümler sunmakta, ancak dolgu topaklanması ve arayüzey uyumsuzlukları gibi teknik zorlukları da beraberinde getirmektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Fenilpropanoid Metabolizması: Stres Toleransı ve Bitki Gelişim İpuçlarına İlişkin Güncel Yaklaşımlar
Fenilpropanoid metabolizması, bitkilerin değişen iklim koşullarına ve çevresel tehditlere karşı geliştirdiği en önemli savunma ve adaptasyon mekanizmalarından biridir. Literatürde, bu metabolik yolağın iklim dirençli tarım ürünlerinin geliştirilmesindeki rolü ve lignin/flavonoid gibi kritik bileşenlerin biyosentez süreçleri yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Ancak, bu yolun farklı stres koşulları altındaki karmaşık moleküler düzenleme mekanizmaları, post-transkripsiyonel, post-translasyonel ve epigenetik kontrol katmanları arasındaki etkileşimler hala tam olarak çözümlenmeyi bekleyen büyük bir araştırma sorusudur. Bu makale, söz konusu moleküler karmaşıklığı sistematik olarak çözmeyi hedeflemektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Küresel Gıda Güvenliği ve Çevresel Sürdürülebilirlik İçin Gübrelerin Daha Etkin ve Dengeli Kullanımı
Küresel nüfus artışı ve gıda talebi, tarımsal üretimin mevcut alanlarda yoğunlaştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak son elli yılda sentetik gübre kullanımının hızla artması, ürün verimini yükseltmekle birlikte küresel ölçekte ciddi besin maddesi dengesizliklerine, çevre kirliliğine ve jeopolitik erişim sorunlarına yol açmıştır. Alan literatüründe gıda güvenliğini sağlama amacı ile çevresel sınırları koruma ikilemi yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Bu makale, azot, fosfor ve potasyum gübrelerinin küresel ölçekteki dengesiz kullanımını ve bunun eko-stokiyometrik sonuçlarını bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Etiyopya Omo-Gibe Havzası Ajora-Woybo Su Toplama Alanında Gelecekte Beklenen İklim Değişikliğinin Ölçek Küçültülmesi, Projeksiyonu ve Analizi
Küresel iklim değişikliği, su havzalarının hidrolojik döngüsünü ve su kaynaklarının yönetim stratejilerini kökten değiştirmektedir. Geleneksel olarak su kaynakları sistemleri, tarihsel hidrolojik koşulların gelecekte de geçerli olacağı varsayımı anlamına gelen 'durağanlık' ilkesine dayanarak planlanmaktaydı. Ancak artan sıcaklıklar ve değişken yağış rejimleri bu varsayımı geçersiz kılmaktadır. Bu durum, özellikle yağmura dayalı tarım yapan ve su kaynakları altyapısı gelişmemiş olan Etiyopya gibi gelişmekte olan ülkelerde su havzası ölçeğinde hassas iklim projeksiyonlarının yapılmasını ve yerel uyum stratejilerinin geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Beşerî Bilimler · Dil, Kültür ve Tarih
Kara Kurbağası Zoonimleri Yunanistan'ın Dilsel ve Demografik Tarihini Yansıtıyor
Tarihsel dilbilim ve etnobiyoloji alanında, ekonomik değeri olmayan canlılara verilen yerel adların (zoonimler), yazılı kaynakların yetersiz kaldığı dönemlerdeki göç, asimilasyon ve dilsel temas süreçlerini aydınlatmada oynadığı rol yoğun bir tartışma konusudur. Mevcut literatürde çoğunlukla tarımsal öneme sahip kelimeler incelenirken, bu çalışma ekonomik değeri bulunmayan kara kurbağasının (Bufo bufo) adlandırılma biçimlerinin Yunanistan'ın karanlıkta kalmış tarihsel evrelerini nasıl aydınlatabileceğini sörgülamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Sosyal Ağlar Aracılığıyla Bilgi Edinimi: Doğruluk, Hata ve Kutuplaşma Üzerine Ajan Tabanlı Simülasyon Analizi
Sosyal epistemoloji ve bilişsel bilimler alanında, insanların dünya hakkındaki inançlarının büyük bir kısmını doğrudan gözlem yerine başkalarının tanıklığına dayandırarak oluşturduğu bilinmektedir. Ancak bilgi aktarımında bulunan kaynakların güvenilirliğini ve bilgilerin doğruluğunu değerlendirmek önemli bir metodolojik ve epistemolojik sorun teşkil etmektedir. Dijital iletişim ağlarının ve sosyal medya platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte toplumsal ölçekte fikir ayrılıklarının, yankı odalarının ve inanç kutuplaşmasının artması bu tartışmayı yeniden alevlendirmiştir. Bu çalışma, kaynak güvenilirliğini kestirme stratejileri ile iletişim ağlarının yapısının inanç doğruluğu ve toplumsal kutuplaşma üzerindeki etkilerini simülasyonel olarak modelleyerek literatürdeki causal mekanizma eksikliğini gidermeyi hedeflemektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Güvenli İletişim İçin Hafif Sıklet ve Gürültüye Dayanıklı Bir Şifreleme Şeması: İnsansız Hava Aracı Uygulaması
İnsansız hava araçlarının (İHA) askeri ve sivil alanlarda gerçek zamanlı veri toplama ve aktarım süreçlerinde kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. Ancak bu platformlar sınırlı batarya kapasitesi, düşük bellek ve işlemci gücü gibi donanımsal kısıtlara sahiptir. İHA'lar tarafından yakalanan görüntü verilerinin güvenli bir şekilde yer istasyonlarına iletilmesi kritik bir gereksinimdir. Mevcut gelişmiş şifreleme standartları yüksek işlem karmaşıklığı nedeniyle gerçek zamanlı İHA sistemleri için elverişsizdir. Literatürdeki temel tartışma, hem yüksek seviyeli kriptografik güvenlik sağlayan hem de enerji ve zaman verimliliğini optimize eden hafif sıklet algoritmaların tasarımı üzerinedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
İç Güneş Koronasında Türbülans Dinamikleri ve Akış Hızları: Akatsuki Uzay Aracının Radyo Sondajı Deneylerinden Elde Edilen Sonuçlar
Güneş iç koronasının (5-13 güneş yarıçapı) dinamikleri, güneş rüzgarının süpersonik hızlara ivmelenmesi ve koronal ısınma mekanizmalarının anlaşılmasında kritik bir role sahiptir. Alan literatüründe türbülans enerjisinin aktarımı ve hızlı güneş rüzgarlarının koronal deliklerden çıkışı kuramsal olarak tartışılmakla birlikte, doğrudan ölçüm zorlukları nedeniyle ampirik veri kısıtlılığı yaşanmaktadır. Çalışma, Akatsuki radyo sondajı verilerini EUV görüntüleriyle bütünleştirerek bu tartışmaya katkı vermektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Etkili İşletme Yönetiminde İletişimin Rolü: İki Araç Kiralama İşletmesinin Karşılaştırmalı Analizi
İç iletişim, modern işletme yönetiminde sadece bilgi aktarımı değil, kurumsal kültürün inşası ve çalışan bağlılığının tesisi için stratejik bir fonksiyon olarak değerlendirilmektedir. Literatürde iletişimin planlama, örgütleme, motivasyon ve kontrol süreçlerindeki kritik rolü vurgulansa da, aynı sektördeki benzer ölçekli işletmelerin iletişim pratiklerinin operasyonel düzeyde nasıl farklılaştığına dair ampirik bir boşluk bulunmaktadır. Bu makale, Polonya araç kiralama sektöründeki iki işletmeyi karşılaştırarak teknoloji kullanımı ve katılımcı modellerin iletişim etkinliği üzerindeki somut etkilerini tartışmaya açmaktadır.