Akademik arama
Arama sonuçları
“uygulama” için 26 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Çevrimiçi Yemek Siparişi Uygulamalarının Depresyon ve Yeme Davranışları Üzerindeki Etkisi: Kartınızda Ne Var?
Çevrimiçi yemek siparişi (ÇYSU) uygulamalarının günlük yaşama entegrasyonu, yeme alışkanlıkları ve psikolojik sağlık üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. Dijitalleşme ile birlikte hızlı ve işlenmiş gıdalara kolay erişim, bireyleri sürekli bir dijital gıda ortamına maruz bırakmaktadır. Bu durum, artan zihinsel sağlık sorunları, özellikle genç yetişkinlerdeki depresyon ve düzensiz yeme davranışları bağlamında endişe vericidir. Önceki araştırmalar, ÇYSU kullanım sıklığının atıştırma oranlarının artması, sağlıksız gıda tercihlerinin yaygınlaşması ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarından uzaklaşma gibi değişimlerle ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu uygulamaların, obezite ve kronik hastalık risk faktörlerini pekiştirebileceği de belirtilmektedir. Ayrıca, dijital platformlardaki kişiselleştirilmiş reklam ve pazarlama taktikleri, dengeli beslenme alışkanlıklarını sürdürmeyi zorlaştırarak, duygusal ve kontrolsüz yeme gibi bozukluklara zemin hazırlayabilir. Bu karmaşık etkileşimler, ÇYSU’ların depresyon ve yeme davranışları üzerindeki doğrudan etkilerini anlamayı kritik kılmaktadır.
Sosyal Bilimler · Psikoloji ve Davranış Bilimleri
İnsan Kaynakları Uygulamaları ve Çalışanların İyi Oluş Hali: Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkileri
Yiyecek ve içecek sektörü, küresel ölçekte yaşanan işgücü kıtlığı, yüksek personel devir hızı ve elverişsiz çalışma koşulları gibi köklü sorunlarla karşı karşıyadır. Özellikle Filipinler gibi bölgelerde olumsuz çalışma şartları, çalışanların kısa süre içinde işten ayrılmasına yol açmaktadır. Bu dinamik iş ortamında işletmelerin sürdürülebilir başarısı, insan kaynakları uygulamaları, çalışanların iyi oluş hali ve örgütsel bağlılık arasındaki hassas dengeye dayanmaktadır. Araştırma, geleneksel insan kaynakları stratejilerinin ve iyi oluş girişimlerinin yiyecek hizmetleri sektöründeki çalışan bağlılığını nasıl şekillendirdiğini inceleyerek bu alandaki akademik ve pratik boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Etiyopya Debark Kasabasında 6-24 Aylık Çocuğu Olan Annelerin Ek Gıda Hazırlama Sırasında Hijyenik Uygulamaları ve İlişkili Faktörler
Gelişmekte olan ülkelerde ve özellikle Etiyopya gibi coğrafyalarda, bebeklerin anne sütünden ek gıdaya geçiş yaptığı altı ile yirmi dört aylık kritik dönemde hijyenik uygulamaların yetersizliği önemli bir halk sağlığı sorunudur. Gıda kaynaklı patojenler nedeniyle ortaya çıkan ishal vakaları ve buna bağlı çocukluk çağı malnütrisyonu, büyüme geriliği ve mortalite oranları küresel ölçekte yüksek seyretmektedir. Bu bağlamda, ek gıda hazırlama ve saklama süreçlerindeki hijyenik yetersizlikler çocuk sağlığını tehdit eden en önemli etkenlerden biri olarak değerlendirilmekte ve uluslararası sağlık politikalarında öncelikli bir müdahale alanı olarak ele alınmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Kullanıcı Geri Bildirimlerine Dayalı Güncellenmiş Uygulama Araştırması Birleşik Çerçevesi (CFIR 2.0)
Uygulama bilimi alanında kanıta dayalı müdahalelerin gerçek dünya ortamlarında başarıyla hayata geçirilmesi, karmaşık bağlamsal faktörlerin doğru tespiti ve yönetimiyle yakından ilişkilidir. Uygulama Araştırması Birleşik Çerçevesi (CFIR), bağlamsal belirleyicileri değerlendirmek için en yaygın kullanılan belirleyici çerçevelerden biridir; ancak ilk yayınlandığı 2009 yılından bu yana geçen sürede alanın olgunlaşması ve kullanıcı deneyimlerinin birikmesiyle çerçevenin güncellenmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu çalışma, CFIR yapısının kullanıcı geri bildirimleri doğrultusunda nasıl yenilendiğini ve teorik olarak nasıl geliştirildiğini incelemektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Besin Tüketimini İzleme ve Öneri Sunan Akıllı Telefon Uygulamaları: Mevcut Uygulamaların Yapay Zekâ Tabanlı İşlevselliklerinin, Özelliklerinin ve Kalitesinin Değerlendirilmesi
Günümüzde obezite, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler rahatsızlıklar gibi kronik sağlık sorunlarının yaygınlaşması, bireylerin beslenme alışkanlıklarını ve günlük kalori alımlarını takip etmelerini hayati kılmaktadır. Mobil sağlık teknolojilerindeki hızlı gelişim ve akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte dijital mağazalarda gıda tüketimi takibi ve beslenme önerisi sunan çok sayıda mobil uygulama erişime sunulmuştur. Ancak, bu uygulamaların kanıta dayalı yazılım kalitesi, yapay zekâ destekli otomasyon özellikleri ve kullanıcılara sağladıkları işlevsel değer bilimsel olarak yeterince incelenmemiştir. Mevcut alan tartışmaları, kullanıcıların manuel veri girişine bağımlı kalmasının sürdürülebilir beslenme takibini zorlaştırdığını ve otomatik görsel gıda tanıma ile kişiselleştirilmiş besin önerisi sistemlerine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.
Tarım Bilimleri · Tarım ve Gıda Bilimleri
Enterococcus Faecium Bakterisinin Hayvancılıktaki Uygulama Alanları, Biyolojik Özellikleri ve Güvenlik Sorunları Üzerine Bir Derleme
Hayvancılık sektöründe antibiyotik kullanımının sınırlandırılmasıyla birlikte probiyotik yem katkı maddelerine olan gereksinim hızla artmıştır. Enterococcus faecium, memeli bağırsağının doğal mikroflorasında bulunan ve yüksek sıcaklık, mide asidi ile safra tuzlarına karşı dayanıklılığı sayesinde öne çıkan bir laktik asit bakterisidir. Ancak son yıllarda bu bakterinin fırsatçı patojen niteliği kazanması, bazı suşlarının virülan genler taşıması ve antibiyotiklere karşı direnç geliştirmesi ciddi güvenlik endişelerine yol açmaktadır. Biyolojik faydalar ile potansiyel patojenite riskleri arasındaki bu çelişki, türün kullanım sınırlarının ve güvenlik kriterlerinin bütüncül biçimde incelenmesini zorunlu kılmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Ruanda'nin Kirsal Bölgelerinde Ebeveyn Aksam Forumlari Aracıligiyla Erken Cocukluk Donemi Beslenme Uygulamalarınin Iyilestirilmesi
Erken cocukluk donemi beslenme uygulamalari, bireylerin yasam boyu sağlık sonuçlarını, bilissel gelişimini ve fiziksel buyumesini belirleyen en kritik faktorlerin basinda gelmektedir. Hayatin ilk bin gununde sağlanan yeterli ve dengeli beslenme, bodurluk ve zayiflik gibi kronik yetersiz beslenme sorunlarinin onlenmesinde hayati bir rol oynamaktadir. Dunya genelinde özellikle düşük ve orta gelirli ulkelerde, sosyoekonomik engeller, kulturel normlar ve sağlık hizmetlerine erisim kisitliliklari nedeniyle önerilen beslenme kilavuzlarina uyum duzeyi düşük kalmaktadir. Ruanda'nin kirsal Gicumbi bölgesinde cocukluk donemi bodurluk oranlarinin ulusal ortalamanin ustunde seyretmesi, toplumsal katılıma dayalı ve kulturel olarak uygun eğitim modellerinin geliştirilmesini zorunlu kilmaktadir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Mağaralarda Yaşayan Siyanobakterilerin Astrobiyolojik Uygulamalar ve Gezegenlerarası Kolonizasyon Potansiyeli Üzerine Bir İnceleme
Astroloji, son yıllarda Dünya dışı yaşam arayışının yanı sıra uzay kolonizasyonu ve sürdürülebilir yaşam destek sistemlerinin geliştirilmesi konularında yoğun bir araştırma alanı haline gelmiştir. Bu bağlamda, Dünya'daki yeraltı ortamları, diğer gezegenlerdeki zorlu koşullara uyum sağlayabilecek mikroorganizmaların incelenmesi için önemli bir analog görevi görmektedir. Özellikle mağaralarda yaşayan siyanobakteriler, düşük ışık, radyasyondan korunma ve stabil sıcaklık gibi ekstrem koşullara adapte olabilme yetenekleri sayesinde dikkat çekmektedir. Bu makale, siyanobakterilerin bu eşsiz adaptasyonlarını astrobiyolojik uygulamalar ve gelecekteki uzay görevleri için nasıl değerlendirilebileceğini ele almaktadır. Çalışma, siyanobakterilerin uzak-kırmızı ışık fotosentezi, biyoplastik üretimi ve kalsifikasyon gibi özelliklerinin gezegenlerarası kolonizasyon için kritik kaynaklar sağlayabileceği sorunsalına odaklanmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Güvenilir Tıbbi Yapay Zekanın Etiği ve Yönetişimi: Tasarım ve Uygulama Düzeyinde Çok Disiplinli Bir Çerçeve
Yapay zeka teknolojilerinin sağlık hizmetlerine entegrasyonu, tanı ve tedavi süreçlerinde büyük bir dönüşüm sağlarken veri kalitesi, algoritmik sapma, şeffaflık eksikliği ve güvenlik gibi etik ve hukuki riskleri de beraberinde getirmektedir. Tıbbi yapay zekaya duyulan güvenin sarsılması, klinik uygulamalarda bu sistemlerin benimsenmesini zorlaştırmakta ve hekim-hasta ilişkisindeki özerklik ile sorumluluk dengelerini sarsmaktadır. Bu bağlamda, teknolojinin kontrolü dilemması çerçevesinde yapay zeka sistemlerinin tasarım ve uygulama boyutlarında güvenilirliğini etkileyen etik, hukuki ve düzenleyici etkenlerin çok disiplinli bir yaklaşımla incelenmesi literatürde kritik bir gereksinim haline gelmiştir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Kas İskelet Sistemi Hastalıklarında Telerehabilitasyon Uygulamalarının Güncel Durumu ve Klinik Kılavuzu
Kas iskelet sistemi hastalıklarının rehabilitasyonunda dijital sağlık teknolojilerinin kullanımı, özellikle küresel pandemi sürecinde hızlı bir ivme kazanmıştır. Geleneksel yüz yüze fizik tedavi yöntemlerinin erişilebilirlik, maliyet ve coğrafi engeller gibi kısıtlamaları, klinisyenleri ve araştırmacıları alternatif hizmet sunum modellerine yönlendirmiştir. Ancak telerehabilitasyon alanında ortak bir terminolojinin bulunmaması, klinik uygulama standartlarının tam olarak belirlenmemiş olması, yasal uyumluluk sorunları ve eğitim müfredatındaki eksiklikler, bu yöntemin sağlık sistemlerine entegrasyonunda ciddi tartışmalara ve karmaşaya yol açmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Sürdürülebilir İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları ve İşlemsel Liderliğin Çalışanların Verimliliği ile Uyumlu Performansına Etkisi: Pandemi Sonrası Dönem İçin Politikalar
Günümüzün hızla değişen ve öngörülemez küresel iş ortamında, geleneksel iş performans ölçütleri bireylerin karmaşık krizlerle başa çıkma ve belirsizliklere uyum sağlama kapasitesini tam olarak yansıtmada yetersiz kalmaktadır. Özellikle COVID-19 sonrası dönemde, örgütsel sürekliliği ve rekabet avantajını korumak isteyen kuruluşların, çalışanların rutin görev tanımlarının ötesine geçerek sergiledikleri uyumlu performans davranışlarını destekleyen insan kaynakları politikalarına yönelmesi zorunlu hâle gelmiştir. Bu bağlamda, stratejik insan kaynakları yönetimi uygulamalarının çalışanların uyumlu performansı üzerindeki belirleyici rolü ve bu süreçte yönetsel liderlik tarzlarının düzenleyici etkileri, örgütsel davranış yazınında önem kazanan temel tartışma alanları arasında yer almaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Elektroensefalografi Temelli Nöropazarlama Araştırmalarında Yapay Zekanin Rolü ve Uygulamasi
Modern pazarlama araştırmalarında tüketici zihninin bilinçli ve bilinçdışı tepkilerini anlamak amacıyla nörobilim yöntemleri ile pazarlama stratejilerinin entegrasyonu giderek önem kazanmaktadır. Bu bağlamda elektroensefalografi teknolojisi, pazarlama uyarıcılarına karşı beyin sinyallerinin kaydedilmesinde temel bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, büyük hacimli beyin dalgası verilerinin işlenmesi, yorumlanması ve tüketici tercihlerinin öngörülmesi süreçlerinde insan araştırmacılarının kapasitesi sınırlı kalabilmektedir. Bu durum, yapay zeka algoritmalarının nöropazarlama araştırmalarına entegre edilmesini zorunlu kılmakta ve yapay zeka ile elektroensefalografi birlikteliğinin tüketici davranışı analizinde nasıl bir dönüşüm yarattığı sorusunu güncel bir tartışma alanı haline getirmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Filistin Üniversitelerindeki Öğretim Üyelerinin Yükseköğretimde Yapay Zeka Uygulamalarının Kullanımına Yönelik Tutumları: Fırsatlar ve Zorluklar
Yükseköğretim kurumları, dijitalleşme ve gelişen teknolojilerle birlikte köklü bir dönüşüm süreci yaşamaktadır. Yapay zeka teknolojilerinin eğitim süreçlerine entegrasyonu, kişiselleştirilmiş öğrenme, idari verimlilik ve geri bildirim mekanizmalarının hızlandırılması gibi birçok önemli fırsat sunmaktadır. Ancak bu dönüşüm, akademik dürüstlük kaygıları, iş kaybı endişeleri ve teknik altyapı yetersizlikleri gibi çeşitli zorlukları da beraberinde getirmektedir. Bu dinamik süreçte, yükseköğretimin ana yürütücüsü olan öğretim üyelerinin yapay zekaya yönelik tutum ve inançlarının kapsamlı bir şekilde incelenmesi, teknolojik entegrasyon politikalarının başarısı açısından kritik bir öneme sahiptir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Klinik Uygulamada Yapay Zekanin Rolu: Sağlık Hizmetlerinde Dönüşum ve Gelecek Perspektifleri
Sağlık sistemleri, artan hasta yuku, karmasik tani süreçleri ve devasa veri hacimleri nedeniyle kapsamli bir teknolojik dönüşum süreçinden gecmektedir. Yapay zeka, makine öğrenmesi ve derin öğrenme algoritmalarinin klinik süreçlere entegrasyonu; tibbi tesgis doğrulugunu artirma, tedavi planlarini kisisellestirme ve hasta bakim kalitesini yukseltme potansiyeli sunmaktadir. Ancak veri gizliligi, algoritmik sapmalar, siber guvenlik riskleri ve insan uzmanligi ihtiyaci gibi etik, hukuki ve operasyonel engeller, teknolojinin guvenli ve sürdurulebilir bicimde benimsenmesini karmasiklastirmaktadir. Bu çalışma, yapay zekanin klinik pratik, tani, tedavi ve toplum sağlığı yönetimindeki rolunu butoncul bir yaklaşimla ele almaktadir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Güvenli İletişim İçin Hafif Sıklet ve Gürültüye Dayanıklı Bir Şifreleme Şeması: İnsansız Hava Aracı Uygulaması
İnsansız hava araçlarının (İHA) askeri ve sivil alanlarda gerçek zamanlı veri toplama ve aktarım süreçlerinde kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. Ancak bu platformlar sınırlı batarya kapasitesi, düşük bellek ve işlemci gücü gibi donanımsal kısıtlara sahiptir. İHA'lar tarafından yakalanan görüntü verilerinin güvenli bir şekilde yer istasyonlarına iletilmesi kritik bir gereksinimdir. Mevcut gelişmiş şifreleme standartları yüksek işlem karmaşıklığı nedeniyle gerçek zamanlı İHA sistemleri için elverişsizdir. Literatürdeki temel tartışma, hem yüksek seviyeli kriptografik güvenlik sağlayan hem de enerji ve zaman verimliliğini optimize eden hafif sıklet algoritmaların tasarımı üzerinedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Tıbbi Nesnelerin İnterneti Ekosisteminde Kenar-Bulut Bilişim ve Yapay Zeka Entegrasyonu: Mimari Yapılar, Teknolojik Bileşenler ve Uygulama Alanları
Sağlık bilişimindeki dijital dönüşüm, 5G teknolojisinin gelişiyle birlikte tıbbi verilerin heterojen yapısını ve patlayıcı büyümesini beraberinde getirmiştir. Geleneksel sağlık modellerindeki erişim zorlukları, yüksek tedavi maliyetleri ve bilgi kapalılığı gibi kronik sorunlar, Tıbbi Nesnelerin İnterneti (IoMT) teknolojileriyle aşılmaya çalışılsa da, devasa büyüklükteki verinin güvenliğinin sağlanması ve gecikmesiz işlenmesi kritik bir teknik darboğaz teşkil etmektedir. Özellikle gerçek zamanlı veri analizi gerektiren cerrahi müdahaleler ve yoğun bakım izlemi gibi durumlarda, merkezi bulut sistemlerinin yarattığı ağ gecikmesi hayati riskler barındırmaktadır. Makale, bu sorunsalı çözmek adına bilişim kaynaklarının veri kaynağına yakınlaştırıldığı kenar-bulut hiyerarşisini ve yapay zeka optimizasyonlarını akademik bir mercekle tartışmaya açmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Büyük Bir Kent Girişiminde Toplumun Güçlendirilmesi ve Katılımına İlişkin Liderlik Yansımaları: Güven İnşası
Halk sağlığı ve kamu hizmeti alanında kurumlar ile toplum arasındaki güven, hizmetlere erişimin artırılması, sağlık eşitsizliklerinin azaltılması ve toplumsal dayanıklılığın güçlendirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Özellikle tarihsel travmalar, sistemik adaletsizlikler ve şeffaflık eksikliği nedeniyle kamu kurumlarına karşı gelişen güvensizlik, toplumsal katılımı engellemekte ve müdahalelerin etkinliğini sınırlandırmaktadır. Alan yazında güvenin önemi sıklıkla vurgulansa da, kentsel ölçekteki kapasite geliştirme girişimlerinde güvenin pratikte nasıl inşa edileceğine ve sürdürüleceğine dair somut rehber ilkelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, büyük bir metropol bölgesinde toplumsal güçlendirme yürüten liderlerin güven inşasına dair nitel algılarını derinlemesine çözümlemektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Türkiye'de Deprem Sonrası Kentsel Planlama: Hatay ve İstanbul'daki Afet Sığınak Sistemlerinin Değerlendirilmesi
Dünya genelinde deprem riski yüksek bölgelerde yer alan kentlerde, kentsel açık ve yeşil alan sistemlerinin afet sonrası acil toplanma, tahliye ve geçici barınma işlevlerini üstlenecek şekilde planlanması kentsel dirençliliğin temel unsurlarından biridir. Türkiye'de yürürlükteki mevzuat ve kentsel planlama yaklaşımları ağırlıklı olarak yapı stoğunun güçlendirilmesine ve afet sonrası müdahalelere odaklanmakta; açık yeşil alanların afet sığınak sistemi olarak entegre edilmesine yönelik stratejik ve yasal düzenlemeler yetersiz kalmaktadır. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde Hatay kent merkezinde yaşanan deneyimler, acil toplanma alanlarının kentsel mekandaki yetersizliğini ve geçici barınma ihtiyacının kent çeperlerindeki kırsal alanlara taşmak zorunda kaldığını açıkça göstermiştir. Beklenen büyük Marmara depremi öncesinde İstanbul gibi yüksek nüfus yoğunluğuna ve sıkı bir kentsel dokuya sahip metropollerde, açık yeşil alanların erişilebilirliği ve hizmet kapasitelerinin Hatay örneği ışığında ampirik mekan analizleriyle değerlendirilmesi kentsel planlama ve afet yönetimi yazınında kritik bir araştırma sorusu oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Pep Guardiola Tarafından Çalıştırılan Takımların Oyun Tarzı Üzerine Maç Konumunun Etkisi
Modern futbol dinamikleri, oyuncuların bireysel ve kolektif beceri düzeylerindeki ilerlemelerin yanı sıra maç konumu, turnuva kategorisi ve rakip seviyesi gibi bağlamsal değişkenlere uyum sağlamayı zorunlu kılmaktadır. Özellikle iç saha ve dış saha oynamak, takımların savunma yerleşimlerini, hücum organizasyonlarını ve teknik-taktik uygulama başarılarını doğrudan etkileyen kritik bir çevresel faktördür. İspanya La Liga'nın daha çok teknik ve topa sahip olma odaklı futbolu ile İngiltere Premier Lig'in yüksek tempolu ve fiziksel karakteri arasında belirgin farklar bulunmaktadır. Bu bağlamda, farklı ulusal liglerde ve benzer felsefelerle başarı yakalamış olan Pep Guardiola gibi üst düzey teknik direktörlerin takımlarının, maç konumuna bağlı olarak oyun tarzlarını değiştirip değiştirmediği sorusu spor bilimleri yazınında önemli bir tartışma alanı oluşturmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Çevrimiçi Marka Konumlandırmasını Geliştirmede Belirleyici Faktörler Olarak Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) Stratejileri
Dijital pazarlama dünyası, arama motoru algoritmalarındaki sürekli değişimler nedeniyle marka konumlandırma stratejilerinde büyük bir dönüşüm yaşamaktadır. Modern pazarda varlığını sürdürmek isteyen işletmelerin çevrimiçi ortama geçiş yapması bir zorunluluk haline gelmiş olsa da, pek çok girişimci SEO stratejisinin rekabetçi avantaj sağlayan gücünü tam olarak kullanamamaktadır. Bu çalışma, SEO stratejisinin alt bileşenlerinin marka başarısı üzerindeki etkisini sörgülayarak alan yazındaki uygulama ve teori arasındaki boşluğu doldurmaya çalışmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
OpenCap: Akıllı Telefon Videolarından İnsan Hareket Dinamiklerinin Açık Kaynaklı Hesaplama Platformu ile Analizi ve Doğrulanması
İnsan hareketi dinamiklerinin ve nöromüsküloskeletal kontrolün nicel olarak değerlendirilmesi, kas-iskelet ve nöromüsküler hastalıkların anlaşılması, yaralanma risklerinin öngörülmesi ve rehabilitasyon süreçlerinin takibi açısından kritik bir öneme sahiptir. Geleneksel hareket analizi yöntemleri; 150.000 doları aşan yüksek donanım maliyetleri, özel laboratuvar alanları, karmaşık kalibrasyon süreçleri ve uzman personelin günler süren veri işleme adımlarını gerektirmektedir. Bu yüksek maliyet ve zaman engelleri, biyomekanik ölçümlerin geniş ölçekli klinik araştırmalara ve rutin klinik uygulamalara entegre edilmesini zorlaştırmaktadır. Akıllı telefon kameraları ve bilgisayarlı görü algoritmalarındaki gelişmeler alternatif sunsa da, donanım senkronizasyonu olmayan birkaç mobil cihazdan yüksek doğrulukta eklem kuvveti ve kas aktivasyonu gibi 3 boyutlu dinamik parametrelerin elde edilip edilemeyeceği belirsizliğini korumaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Gine-Bissau: Askerileştirilmiş Demokrasinin 30 Yılı (1991–2021)
Afrika kütlesinde bağımsızlık sonrası kurulan siyasal rejimlerin demokratikleşme süreçleri, askeri vesayet, darbeler ve kurumsal istikrarsızlık tartışmalarının merkezinde yer almaktadır. Gine-Bissau örneğinde, 1991 yılında çok partili hayata geçişle başlayan demokratikleşme deneyimi, siyasal iktidarın sivilleşmesini sağlayamamış ve silahlı kuvvetlerin de facto iktidar konumunu sürdürdüğü hibrit bir yapı ortaya çıkarmıştır. Siyaset bilimi literatürü, çok partili seçimlerin düzenlenmesine rağmen otoriter uygulamaların ve askeri müdahalelerin varlığını koruduğu bu durumu anlamak için içsel sosyo-politik dinamikler ile dışsal aktörlerin rollerini eş zamanlı incelemeyi gerektirmektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Enderun Okulu: Üstün Yetenekli Çocukların Belirlenmesi ve Eğitimi
Tarihsel süreçte üstün yetenekli bireylerin tanılanması ve eğitilmesi, devletlerin nitelikli insan kaynağı ihtiyacını karşılamada kritik bir role sahip olmuştur. Osmanlı Devleti de bürokratik ve askeri kadrolarını yetiştirmek amacıyla devşirme sistemine dayalı Enderun Mektebi'ni kurarak özgün bir saray eğitimi modeli geliştirmiştir. Günümüz üstün zekalılar ve yetenekliler eğitimi literatüründe, tarihsel uygulamaların modern tanılama ve farklılaştırılmış öğretim yaklaşımlarıyla ne ölçüde örtüştüğü tartışılmaktadır. Bu makale, Enderun Mektebi'nin öğrenci seçme kriterlerini, kıyafet ilmi (ilm-i kıyafe) gibi geleneksel tanılama araçlarını ve kurum bünyesindeki kademeli eğitim yapısını inceleyerek tarihsel deneyimin çağdaş özel yetenekliler eğitimine sunduğu katkıları tartışmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
ChatGPT'nin USMLE Sınavındaki Performansı: Büyük Dil Modelleri Kullanılarak Yapay Zekâ Destekli Tıp Eğitimi Potansiyeli
Klinik tıp alanında yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması, serbest metin verilerinin düzensizliği, sistemler arası entegrasyon eksikliği ve etiketlenmiş yapılandırılmış veri yetersizliği nedeniyle uzun süredir sınırlı bir düzeyde kalmıştır. Derin öğrenme algoritmalarının klinik bakımda genelleştirilebilir sonuçlar üretmekte zorlanması, alana özgü ve yüksek maliyetli eğitim verilerine olan bağımlılıktan kaynaklanmaktadır. Son dönemde gelişen büyük dil modellerinin (LLM), genel alan verileriyle eğitilmesine rağmen karmaşık tıp bilgisini işleme, klinik akıl yürütme ve mantıksal çıkarım yapma yetenekleri tıp eğitimi ve akademik literatürde yoğun bir tartışma konusu haline gelmiştir. Bu çalışma, alan odaklı eğitim almamış genel bir dil modelinin üst düzey klinik akıl yürütme gerektiren tıp lisanslama sınavlarındaki başarısını ölçerek alandaki bu temel soruyu incelemektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Bitkilerde Melatonin Aracıli Gelişim ve Abiyotik Stres Toleransi
Bitki fizyolojisi alaninda, değişen iklim kosullari ve çevresel stres faktorleri karşısinda bitkisel verimliligin korunmasi kritik bir araştırma konusudur. Melatonin, bitkilerde buyume, gelisme ve abiyotik stres toleransinin düzenlenmesinde cok yonlu bir sinyal molekulu olarak one cikmaktadir. Alandaki guncel tartismalar, eksojen melatonin uygulamalarınin hucresel duzeyde metabolik aglari, hormonal dengeleri ve antioksidan savunma mekanizmalarini nasıl koordine ettigini anlama cabasi etrafinda yoğunlasmaktadir. Bu makale, melatoninin tohum cimlenmesinden yaslanmaya kadar olan süreçlerdeki fizyolojik rollerini ve stres altindaki koruyucu islevlerini butunsel bir yaklaşimla ele almaktadir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Çin'de Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) Performansı, Denetim Kalitesi ve Yatırım Etkinliği: Ampirik Bir Analiz
Geleneksel finansal raporlamanın ötesine geçen yönetim tartışmaları, kurumsal yönetişim bilgileri ve finansal tablo dipnotları gibi ek bilgi taleplerinin artmasıyla birlikte, Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) açıklamaları modern iş dünyasında hayati bir konuma gelmiştir. Gelişmekte olan piyasalarda ESG performansının kurumsal kararlar ve özellikle kaynak tahsisinin rasyonelliğini gösteren yatırım etkinliği üzerindeki etkisi finans ve işletme literatüründe yoğun şekilde tartışılmaktadır. Bu çalışma, karmaşık ajans ilişkilerine sahip olan Çinli işletmelerin ESG uygulamalarının yatırım etkinliğini nasıl etkilediğini ve denetim kalitesinin bu süreçteki mekanizmalarını incelemektedir.