Akademik arama
Arama sonuçları
“teknoloji” için 50 doğrulanmış makale incelemesi bulundu.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Türkiye Otomotiv Sanayi Sektörünün Teknolojik ve Yenilikçi Yapısı ile Yetenekleri: Keşfedici Bir Çalışma
Otomotiv sektörü, küresel üretim ve ticaret hacminde çok kritik bir paya sahip olup ülkelerin endüstriyel ve ekonomik kalkınmasında sürükleyici bir rol oynamaktadır. Son yıllarda dijital dönüşüm ve yapay zeka gibi hızlı teknolojik gelişmelerle derin bir dönüşüm geçiren sektörde rekabet gücünü koruyabilmek, bilim, teknoloji ve yenilik göstergelerinin doğru analiz edilmesini ve stratejik planlamanın bu göstergeler doğrultusunda şekillendirilmesini gerektirmektedir. Sektörün sürdürülebilirliği, bilimsel altyapı, Ar-Ge harcamaları, patent başvuruları ve üretim kapasitesi arasındaki yapısal ilişkilerin anlaşılmasına bağlıdır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Yükseköğretimde Üretken Yapay Zeka Teknolojilerinin Kullanımına İlişkin Öğrenci Perspektifleri
Yükseköğretimde ChatGPT gibi üretken yapay zeka araçlarının hızla yaygınlaşması, geleneksel akademik dürüstlük politikalarının ve intihal algılarının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmıştır. Söz konusu teknolojiler, öğrencilerin yazma süreçlerini ve bilgiye erişim biçimlerini dönüştürürken, üniversitelerin akademik dürüstlük kurallarının güncellenmesi ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Bu araştırmada, öğrencilerin üretken yapay zeka araçlarına yönelik farkındalıkları, kullanım amaçları, akademik yazma özgüvenleri ile bu teknolojilere ilişkin tutumları bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Gelişen 5G Teknolojisi: İletişim ve Güvenlik Üzerindeki Kapsamlı Etkilerinin İncelenmesi
5G teknolojisi, kablosuz ağların beşinci nesli olarak veri hızlarında devrimsel bir artış ve gecikme sürelerinde keskin bir düşüş vaat etmektedir. Bu teknolojik sıçrama, yalnızca bireysel iletişimi değil, aynı zamanda sağlık, imalat ve ulaşım gibi kritik altyapıların dijital dönüşümünü simgeleyen bir paradigma değişimini temsil etmektedir. Ancak bu hiper-bağlantılı ekosistem, saldırı yüzeyinin genişlemesi ve veri gizliliği gibi karmaşık siber güvenlik zorluklarını da beraberinde getirmekte; uluslar arası rekabetin yeni odağı haline gelmektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Avrupa'nın En Erken Aşölyen Teknolojisi: Barranc de la Boella Erken Pleyistosen Alanından Büyük Biçimlendirilmiş Aletlere İlişkin Yeni Bulgular
Alt Paleolitik dönemde Aşölyen (Mod 2) endüstrisinin Afrika dışına yayılımı ve Batı Avrupa'daki ilk ortaya çıkış zamanı arkeoloji dünyasında en çok tartışılan konulardan biridir. Afrika'da yaklaşık 1.75 milyon yıl önce başlayan bu teknolojik gelenek, Levant ve Güney Asya'da erken tarihlerde belgelenmişken, Batı Avrupa'da Brunhes-Matuyama sınırından (0.78 milyon yıl) öncesine ait izler uzun süre tartışmalı kalmıştır. İspanya'nın Tarragona kentinde yer alan Barranc de la Boella alanındaki Ünite II katmanı (0.99-0.78 milyon yıl), Avrupa'da Mod 1 Yontuk Çakıl teknolojisiyle eşzamanlı veya hemen sonrasında ortaya çıkan en erken Erken Aşölyen varlığını incelemek için eşsiz bir çökeller dizilimi ve zengin yontma taş iklimi sunmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Mekansal Transkriptomik Teknolojilerindeki Gelişmeler ve İlgili Veri Analizi Stratejileri
Biyomedikal araştırmalarda doku mimarisinin ve hücresel heterojenliğin anlaşılması, hücresel etkileşimler ile mikreçevre ilişkilerini çözebilmek adına kritik önem taşımaktadır. Geleneksel tek hücre RNA sekanslama (scRNA-seq) yöntemleri, dokuyu ayrıştırırken hücrelerin fizyolojik mekansal konum bilgisini yok etmektedir. Bu durum karmaşık hücresel iletişim ağlarının tam olarak anlaşılmasını zorlaştırırken, son yıllarda gelişen mekansal transkriptomik teknolojileri geni korunan doku kesitlerinden elde edilen gen anlatım verilerini özgün mekansal koordinatlarıyla birleştirerek bu sınırlılığı aşmaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Tıbbi Nesnelerin İnterneti Ekosisteminde Kenar-Bulut Bilişim ve Yapay Zeka Entegrasyonu: Mimari Yapılar, Teknolojik Bileşenler ve Uygulama Alanları
Sağlık bilişimindeki dijital dönüşüm, 5G teknolojisinin gelişiyle birlikte tıbbi verilerin heterojen yapısını ve patlayıcı büyümesini beraberinde getirmiştir. Geleneksel sağlık modellerindeki erişim zorlukları, yüksek tedavi maliyetleri ve bilgi kapalılığı gibi kronik sorunlar, Tıbbi Nesnelerin İnterneti (IoMT) teknolojileriyle aşılmaya çalışılsa da, devasa büyüklükteki verinin güvenliğinin sağlanması ve gecikmesiz işlenmesi kritik bir teknik darboğaz teşkil etmektedir. Özellikle gerçek zamanlı veri analizi gerektiren cerrahi müdahaleler ve yoğun bakım izlemi gibi durumlarda, merkezi bulut sistemlerinin yarattığı ağ gecikmesi hayati riskler barındırmaktadır. Makale, bu sorunsalı çözmek adına bilişim kaynaklarının veri kaynağına yakınlaştırıldığı kenar-bulut hiyerarşisini ve yapay zeka optimizasyonlarını akademik bir mercekle tartışmaya açmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Derin Deniz Madenciliğinin Gelişimi ve Çevresel Etkileri Üzerine Bir Derleme
Karada yer alan mineral kaynaklarının küresel sanayileşme ve yüksek tüketim oranları nedeniyle hızla tükenmesi, kamu otoritelerini ve araştırmacıları alternatif kaynak olarak derin deniz madenciliğine yöneltmiştir. Okyanus tabanları polimetalik nodüller, kobaltça zengin kabuklar ve masif sülfitler gibi son derece zengin metal rezervlerine ev sahipliği yapmaktadır. Ancak derin deniz bentik ekosistemlerinin biyolojik çeşitlilik açısından zengin, ekolojik dengeler bakımından son derece hassas ve müdahalelere karşı yavaş toparlanan yapısı, yürütülen arama ve çıkarma teknolojilerinin çevresel etkilerini kritik bir tartışma konusu haline getirmektedir. Bu alandaki temel akademik tartışma, küresel maden ihtiyacını karşılayacak endüstriyel derin deniz madencilik sistemlerinin geliştirilmesi ile deniz ekosistemlerinde meydana gelebilecek geri döndürülemez tahribatların önlenmesi ve sürdürülebilir çevre yönetim çerçevelerinin oluşturulması arasındaki dengenin nasıl kurulacağı üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Eğitimsel Değerlendirmenin Geçmişi, Bugünü ve Geleceği: Transdisipliner Bir Perspektif
Eğitimsel değerlendirme, öğrenci deneyimlerinin kalitesi, öğretmenlerin öğretim faaliyetleri, müfredatın değerlendirilmesi ve okul performansı üzerinde kritik bir kaldıraca sahiptir. Ancak tarihsel süreçte, ölçme ve değerlendirme alanı ile psikoloji, müfredat, sınıf içi öğretim ve teknoloji gibi temel disiplinler birbirinden kopuk ve bağımsız alanlar halinde gelişmiştir. Bu makale, söz konusu kopukluğun eğitimsel süreçler üzerindeki olumsuz etkilerini ele almakta ve disiplinler arası bir entegrasyonun gelecekteki değerlendirme sistemleri için nasıl bir zorunluluk olduğunu sörgülamaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Vera C. Rubin Rasathanesi Uzay ve Zaman Miras Sörveyi ile Çok Ölçekli Astrobiyoloji Araştırmaları
Astrobiyoloji alanı, Güneş Sistemi dışı gezegenlerin keşfinden bu yana, genellikle sınırlı sayıda hedef üzerinde yoğunlaşan derinlemesine gözlemler ile tekil sistem verilerine dayanmıştır. Ancak, yaşanabilir dünyaların ve yaşam izlerinin aranması, geniş ölçekli istatistiksel verilerin ve çoklu dalga boyu analizlerinin entegrasyonunu gerektirmektedir. Vera C. Rubin Rasathanesi tarafından yürütülecek olan Uzay ve Zaman Miras Sörveyi (LSST), zaman alanı astronomisi, fotometrik çoklu bant gözlemleri ve geniş gökyüzü taramaları sayesinde bu metodolojik boşluğu doldurmayı ve astrobiyolojik araştırmaları tekil gözlemlerden çıkarıp büyük veri tabanlı istatistiksel bir çerçeveye oturtmayı hedeflemektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Gençlik, Para ve Davranış: Finansal Okuryazarlık Programlarının Etkisi
Çocukların ve ergenlerin karmaşıklaşan modern finansal ekosistemde karar alma süreçlerini sağlıklı yönetebilmeleri, bireysel ve toplumsal refahın sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşımaktadır. Ancak literatürün büyük oranda yetişkinlere odaklanması, erken yaştaki müdahalelerin uzun vadeli finansal davranışlar üzerindeki etkisinin yeterince anlaşılmamasına yol açmıştır. Bu çalışma, erken yaşta finansal okuryazarlık eğitiminin nasıl yapılandırılması gerektiği ve hangi faktörlerin bu süreçte rol oynadığına odaklanmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Yapay Zeka ile Siber Güvenlik ve Gizliliğin İlerletilmesi: Güncel Eğilimler ve Gelecek Araştırma Yönelimleri
Dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte siber tehditlerin karmaşıklığı artmış, geleneksel statik ve kural tabanlı güvenlik sistemleri yetersiz kalmaya başlamıştır. Yapay zeka ve makine öğrenimi teknolojileri; sızma tespiti, zararlı yazılım sınıflandırma ve gizlilik koruma gibi alanlarda öngörücü analitik ve otonom karar alma yetenekleriyle öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, yapay zekanın siber güvenlik ve gizlilik alanlarındaki kullanımını 20 yıllık geniş bir literatür ölçeğinde bütüncül olarak sentezleyen ve gelecekteki araştırma yönelimlerini haritalandıran sistematik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Nijerya'nın Kıyı ve Açık Deniz Bölgelerindeki Rüzgar Enerjisi Potansiyelinin ve Ekonomik Uygulanabilirliğinin Değerlendirilmesi
Nijerya'nın artan nüfusu ve sanayileşmesi, ülkeyi kronik enerji açığıyla karşı karşıya bırakmış ve bu durum sürdürülebilir alternatiflerin araştırılmasını zorunlu kılmıştır. Mevcut enerji arzı büyük ölçüde doğal gaz ve hidroelektrik kaynaklarına dayalı olup, yenilenebilir enerji payı oldukça düşüktür. Literatürde Nijerya'nın rüzgar potansiyeline dair çalışmalar bulunsa da, bu çalışmaların çoğu kara bölgelerine odaklanmış; açık deniz ve kıyı şeritlerinin teknolojik-ekonomik analizi göz ardı edilmiştir. Bu çalışma, ülkenin henüz kullanılmamış deniz üstü rüzgar kaynaklarını nicel verilerle inceleyerek enerji güvenliği tartışmalarına somut bir katkı sunmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
PacBio Yüksek Doğruluklu Okumalardan Mitokondriyal Genom Montajı İçin Python Boru Hattı: MitoHiFi
Biyoçeşitlilik genomik araştırmalarında, PacBio HiFi gibi yüksek doğruluklu uzun okuma teknolojileri karmaşık genomların montajında devrim yaratmıştır. Ökaryotik hücrelerde mitokondriyal genomlar nükleer genomla birlikte yüksek kapsama oranlarında dizilenmektedir. Ancak mitokondriyal dizilerin nükleer genoma aktarılmış kopyaları (NUMT), tandem yinelemeler ve heteroplazmi gibi yapılar geleneksel kısa okumalı biyoenformatik araçlarıyla tam çözülememekte ve tekrarlı bölgelerin eksik monte edilmesine yol açmaktadır. Bu bağlamda HiFi verilerini doğrudan işleyerek tam uzunlukta organel genomlarını güvenle monte eden ölçeklenebilir araçlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
InterPro Veritabanının 2022 Yılı Güncellemeleri, Pfam Entegrasyonu ve Yapay Zeka Tabanlı Yapısal Tahminlerin Biyoinformatik Platformuna Dahil Edilmesi
Genomik dizileme teknolojilerindeki hızlı gelişmeler ve maliyet düşüşleri, dizileme verilerinin benzeri görülmemiş bir ölçekte artmasına yol açmıştır. Ancak bu yüz milyonlarca ham protein dizisinin işlevsel ve yapısal olarak anlamlandırılması, hesaplama sürelerinin katlanarak büyümesi nedeniyle biyoinformatikte ciddi bir darboğaz oluşturmaktadır. Bu zorluğu aşmak için geliştirilen dizi imza veritabanları ve örüntü tanıma modelleri, deneysel olarak karakterize edilmiş proteinlerden elde edilen bilgileri henüz işlevi bilinmeyen dizilere aktarmayı amaçlar. Farklı veritabanlarının sunduğu tamamlayıcı bilgilerin tek bir çatı altında birleştirilmesi, proteom ölçeğinde işlevsel açıklama doğruluğunu artırmak ve biyomedikal araştırmacılara merkezi bir erişim noktası sunmak açısından kritik bir önem taşımaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Yazılım Tabanlı Rüzgar Enerjisi Potansiyeli Değerlendirmesi: Batı Türkiye'den Bir Vaka Çalışması
Modern enerji ihtiyacının artışı, fosil yakıtların tükenmesi ve çevresel emisyon sorunları, yenilenebilir enerji kaynaklarına olan yönelimi küresel bir zorunluluk haline getirmektedir. Rüzgar enerjisi, temiz ve sürdürülebilir yapısıyla bu dönüşümün merkezinde yer almaktadır. Ancak bir bölgede rüzgar santrali kurulmadan önce, o bölgenin rüzgar rejiminin, hız dağılımının ve türbin teknolojileriyle olan uyumunun teknik yöntemlerle analiz edilmesi yatırım başarısı için kritiktir. Bu makale, Türkiye'nin rüzgar potansiyeli en yüksek bölgelerinden biri olan Çanakkale sahasını ele alarak, hesaplamalı yöntemlerin enerji projeksiyonlarındaki hassasiyetini tartışmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Büyük Dil Modelleri Üzerine Kapsamlı Bir İnceleme: Gelişim, Teknikler ve Gelecek Yönelimleri
Doğal dil işleme ve yapay zeka alanında dil modelleme, istatistiksel yaklaşımlardan derin nöral ağlara ve önceden eğitilmiş Transformer modellerine uzanan kapsamlı bir evrim geçirmiştir. Parametre boyutlarının milyarlarca ölçeğe ulaşmasıyla birlikte modellerde metin içi öğrenme, talimat takip etme ve adım adım akıl yürütme gibi beliren beceriler gözlemlenmiştir. Bu durum, yapay zeka geliştirme paradigmalarını kökten değiştirmiş, ancak devasa modellerin eğitimi, hizalanması ve değerlendirilmesi konularında yeni metodolojik zorluklar ortaya çıkarmıştır. Bu derleme, alandaki hızlı teknik gelişmeleri sistematik bir yapıda organize ederek literatürdeki karmaşıklığı gidermeyi hedeflemektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Nesnelerin İnterneti Sistemlerinde Veri Dağılımı Zorluklarına Karşı Saldırı Tespitinde Federatif Öğrenme Yaklaşımlarının Karşılaştırmalı Analizi
Nesnelerin İnterneti sistemlerinin yaygınlaşması ve veri hacminin artması, geleneksel makine öğrenmesi modellerinin merkezi sunucularda eğitilmesini veri güvenliği ve gizliliği açısından sürdürülemez kılmaktadır. Bu bağlamda, model eğitimini uç cihazlara dağıtan Federatif Öğrenme yaklaşımı alternatif bir çözüm olarak öne çıkmaktadır. Ancak farklı cihazlardaki veri dağılımlarının birbiriyle özdeş ve bağımsız olmaması durumu, federatif öğrenme algoritmalarının başarısını doğrudan etkileyen istatistiksel heterojenlik sorununu doğurmaktadır. Mevcut literatürde, Nesnelerin İnterneti ağlarındaki saldırı tespiti bağlamında bu istatistiksel heterojenliği ele alan farklı federatif öğrenme yaklaşımlarını kapsamlı bir şekilde karşılaştıran çalışmaların eksikliği dikkat çekmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Foldseek ile Hızlı ve Hassas Protein Yapısı Arama Algoritması
Yapay zeka tabanlı protein yapısı tahmin yöntemlerinin milyonlarca yeni protein yapısı üretmesi, yapısal biyoloji ve biyoinformatik alanında devasa veri tabanlarının oluşmasını sağlamıştır. Ancak bu devasa veri tabanlarında benzerlik araması yapmak mevcut hizalama araçlarının yüksek hesaplama maliyetleri nedeniyle bir darboğaz oluşturmaktadır. Klasik dizi hizalama yöntemleri hızlı olsa da uzak evrimsel ilişkileri yakalamada yetersiz kalırken, üç boyutlu yapısal hizalama araçları son derece yavaş çalışmaktadır. Bu durum, hem yüksek hassasiyete sahip hem de hesaplama süresini kökten azaltabilecek yeni algoritmaların geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Pakistan'ın Su Kaynakları Yönetimi: Sürdürülebilir Kalkınma İçin Su Güvenliğinin Sağlanması
Pakistan, 225 milyonluk devasa nüfusu ve sınırlı su depolama kapasitesi nedeniyle kritik bir su kıtlığı eşiğindedir. Ülkede kişi başına düşen su miktarı 1951'den bu yana dramatik şekilde azalırken, mevcut su yönetişimi ve altyapı yetersizlikleri bu durumu bir ulusal güvenlik tehdidine dönüştürmüştür. Bu çalışma, Indus Havzası Sulama Sistemi'nin (IBIS) mevcut kısıtlarını, iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini ve su kaynaklarının sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda nasıl yeniden yapılandırılabileceğini analiz etmektedir.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Eğitim Verilerinde Duygu Analizi ve Görüş Madenciliği: Kapsamlı Bir Derleme
Eğitim sektöründe duygu analizi ve görüş madenciliği, öğrencilerin geri bildirimlerini pedagojik ve kurumsal düzeyde değerlendirmek amacıyla giderek daha fazla kullanılmaktadır. Öğrenim yönetim sistemleri, ders değerlendirme anketleri ve çevrim içi tartışma forumları üzerinden toplanan nitel metinler, öğrenme ve öğretme süreçlerinin geliştirilmesinde kritik rol oynamaktadır. Ancak bu metinlerin manuel olarak etiketlenmesi büyük kaynak ve zaman gerektirdiğinden, yapay zekâ ve doğal dil işleme tekniklerine dayalı otomatik duygu analizi yaklaşımlarına olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Karaçi, Pakistan'da Alışveriş Merkezleri ve Geleneksel Açık Sokak Pazarlarının Karşılaştırmalı Kullanıcı Tercihleri Analizi
Kentsel kamusal alanlar, sosyal etkileşimin, ekonomik değişimin ve kültürel bütünleşmenin merkezleri olarak şehir yaşamının can damarını oluşturmaktadır. Ancak yirminci yüzyılın sonlarından itibaren hızla gelişen sanayileşme ve değişen tüketici davranışları, geleneksel açık sokak pazarlarının yerini çok katlı ve kontrollü alışveriş merkezlerinin almasına yol açmıştır. Gelişmekte olan ülkelerdeki hızlı kentleşme süreçleri, kamusal alanların niteliğini dönüştürürken, kullanıcıların bu iki farklı mekansal tipolojiye yönelik tercihleri ve bunları etkileyen faktörler kentsel planlama disiplininde önemli bir tartışma konusudur. Makale, Pakistan'ın en büyük metropolü olan Karaçi örneğinde, modern alışveriş merkezleri ile geleneksel açık pazarlar arasındaki kullanıcı eğilimlerini karşılaştırmalı olarak ele almaktadır.
Mühendislik ve Teknoloji · Bilgisayar ve Elektrik Mühendisliği
Güvenli İletişim İçin Hafif Sıklet ve Gürültüye Dayanıklı Bir Şifreleme Şeması: İnsansız Hava Aracı Uygulaması
İnsansız hava araçlarının (İHA) askeri ve sivil alanlarda gerçek zamanlı veri toplama ve aktarım süreçlerinde kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. Ancak bu platformlar sınırlı batarya kapasitesi, düşük bellek ve işlemci gücü gibi donanımsal kısıtlara sahiptir. İHA'lar tarafından yakalanan görüntü verilerinin güvenli bir şekilde yer istasyonlarına iletilmesi kritik bir gereksinimdir. Mevcut gelişmiş şifreleme standartları yüksek işlem karmaşıklığı nedeniyle gerçek zamanlı İHA sistemleri için elverişsizdir. Literatürdeki temel tartışma, hem yüksek seviyeli kriptografik güvenlik sağlayan hem de enerji ve zaman verimliliğini optimize eden hafif sıklet algoritmaların tasarımı üzerinedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Sosyo-ekonomik farklılaşmanın dijitalleşme üzerindeki etkisi: Kadıköy ve Bağcılar (İstanbul) örneği
21. yüzyılın en önemli sosyo-ekonomik olgusu olan kentler, küreselleşme etkisiyle mekânsal ve toplumsal bir ayrışma süreci içerisindedir. Kapitalist ekonomik yapı ve neoliberal politikalar, gelir dağılımındaki eşitsizlikleri derinleştirerek kentsel mekânda sosyo-mekânsal katmanlaşmaya yol açmaktadır. Bu durum, bireylerin teknolojiye erişimini ve kullanım pratiklerini de doğrudan etkilemektedir. Makale, İstanbul'un iki zıt sosyo-ekonomik profiline sahip ilçesi olan Kadıköy ve Bağcılar üzerinden, bu toplumsal farklılaşmanın dijitalleşme süreçlerine nasıl yansıdığını ve dijital uçurumun kentsel ölçekte nasıl somutlaştığını sörgülamaktadır.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Robotik ve Kodlama Eğitiminin Kız Öğrencilerin STEM Motivasyonu, Tutumu ve Kariyer Hedefleri Üzerindeki Etkisi
STEM eğitimi, 21. yüzyıl becerilerini geliştirmeyi, ekonomik büyümeyi desteklemeyi ve STEM alanlarında toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamayı amaçlayan disiplinler arası bir yaklaşımdır. Ancak, geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri ve kültürel stereotipler nedeniyle kız öğrencilerin bu alanlardaki kimlik gelişimleri ve kariyer tercihleri sınırlı kalmaktadır. Özellikle sözel ve dini ağırlıklı müfredata sahip, teknolojiye erişimi kısıtlı kız okullarında bu engeller daha belirgindir. Bu çalışma, literatürdeki bu boşluğu doldurmak amacıyla sözel-dini odaklı bir kız lisesindeki teknoloji müdahalesinin etkilerini ampirik olarak sörgülamaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Dijital Endüstride Z Kuşağının İş Yaşam Dengesi ve Ruhsal Sağlığı
Dijital teknolojilerin hızla gelişmesi, iş dünyasına yeni katılan ve teknolojiyle iç içe büyüyen Z kuşağının beklentilerini kökten değiştirmektedir. Geleneksel insan kaynakları yönetimi yaklaşımları, sürekli bağlantıda kalmayı gerektiren dijital sektör dinamikleri karşısında yetersiz kalabilmektedir. Bu durum, iş ve özel yaşam arasındaki sınırların belirsizleşmesine yol açarak genç çalışanlarda stres, tükenmişlik ve ruh sağlığı sorunlarını tetiklemektedir. Çalışma, bu bağlamda Z kuşağının iş yaşam dengesini kurma sürecindeki yapısal zorlukları ve örgütsel stratejilerin rolünü incelemektedir.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Bir Zanaat Olarak Yapay Zeka Rekabeti: Üretken Yapay Zekaya Direnme ve Onu Benimsemenin Yazarlık Mesleğini Yeniden Şekillendirmesi
Üretken yapay zeka teknolojilerinin hızlı gelişimi, yazarlık mesleği ve yaratıcı emek süreçlerinde köklü bir dönüşüm başlatmıştır. İnsan-Bilgisayar Etkileşimi yazınında erken benimseme deneyimleri ve verimlilik artışları sıklıkla öne çıkarılsa da, profesyonel yazarların yapay zekaya karşı geliştirdikleri direnç stratejileri ve bu sürecin zamanla nasıl yerleşik iş pratiklerine dönüştüğü yeterince incelenmemiştir. Yazarların mesleki kimliklerini koruma ve üretken yapay zekayla rekabet etme çabaları, teknolojinin mesleki pratikleri ve emek süreçlerini nasıl dönüştürdüğünü anlamak açısından kritik bir akademik tartışma alanı sunmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
İş ve Yaşam Dengesi Kavramının Etkili İşletme Yönetimi ve Çalışan Motivasyonundaki Rolü
Küreselleşen pazarlar, hızla gelişen teknolojiler ve artan rekabet ortamı, işletmelerde insan kaynakları yönetiminin önceliklerini yeniden şekillendirmektedir. Bu dönüşüm sürecinde çalışanların mesleki yükümlülükleri ile kişisel yaşamları arasındaki uyumu yakalaması, bireysel esenlik kadar örgütsel verimlilik ve bağlılık açısından da kritik bir eşik oluşturmaktadır. Geleneksel çalışma modellerinin ve aile yapıları ile iş gücüne katılım dinamiklerinin değişmesiyle birlikte, iş ve yaşam dengesi kavramı lüks bir yan hak olmaktan çıkıp temel bir yönetim aracı haline gelmiştir. Bu bağlamda, çalışanların motivasyonunu artırmak ve kurumsal sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla farklı demografik ve örgütsel değişkenlerin iş-yaşam dengesi üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerekmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Etkili İşletme Yönetiminde İletişimin Rolü: İki Araç Kiralama İşletmesinin Karşılaştırmalı Analizi
İç iletişim, modern işletme yönetiminde sadece bilgi aktarımı değil, kurumsal kültürün inşası ve çalışan bağlılığının tesisi için stratejik bir fonksiyon olarak değerlendirilmektedir. Literatürde iletişimin planlama, örgütleme, motivasyon ve kontrol süreçlerindeki kritik rolü vurgulansa da, aynı sektördeki benzer ölçekli işletmelerin iletişim pratiklerinin operasyonel düzeyde nasıl farklılaştığına dair ampirik bir boşluk bulunmaktadır. Bu makale, Polonya araç kiralama sektöründeki iki işletmeyi karşılaştırarak teknoloji kullanımı ve katılımcı modellerin iletişim etkinliği üzerindeki somut etkilerini tartışmaya açmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Elektroensefalografi Temelli Nöropazarlama Araştırmalarında Yapay Zekanin Rolü ve Uygulamasi
Modern pazarlama araştırmalarında tüketici zihninin bilinçli ve bilinçdışı tepkilerini anlamak amacıyla nörobilim yöntemleri ile pazarlama stratejilerinin entegrasyonu giderek önem kazanmaktadır. Bu bağlamda elektroensefalografi teknolojisi, pazarlama uyarıcılarına karşı beyin sinyallerinin kaydedilmesinde temel bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, büyük hacimli beyin dalgası verilerinin işlenmesi, yorumlanması ve tüketici tercihlerinin öngörülmesi süreçlerinde insan araştırmacılarının kapasitesi sınırlı kalabilmektedir. Bu durum, yapay zeka algoritmalarının nöropazarlama araştırmalarına entegre edilmesini zorunlu kılmakta ve yapay zeka ile elektroensefalografi birlikteliğinin tüketici davranışı analizinde nasıl bir dönüşüm yarattığı sorusunu güncel bir tartışma alanı haline getirmektedir.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Ötegezegenler İçin Büyük İnterferometre (LIFE) XIV. Güneş Komşuluğundaki Karasal Öngezegenlerin Keşfi
Güneş dışı karasal gezegenlerin oluşum ve erken evrim süreçlerinin gözlemsel olarak incelenmesi, ikincil atmosferlerin kökenini ve yaşam öncesi yüzey koşullarını anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Gezegen birikim sürecinin son aşamalarında ortaya çıkan küresel magma okyanusu evresi, karasal öngezegenlerin yüksek yüzey sıcaklığı nedeniyle termal ışıma gücünü artırmakta ve bu durum onları uzak mesafelerden tayfsal karakterizasyona elverişli kılmaktadır. Ancak mevcut gözlem teknolojileri soğuk ve termal dengedeki ötegezegenlerin doğrudan tespiti konusunda kısıtlı bir duyarlılığa sahiptir. Bu bağlamda, uzay konuşlu orta kızılötesi sıfırlama interferometresi olarak tasarlanan LIFE görevinin farklı enstrümantal konfigürasyonlarının, genç yıldız birliklerindeki geçici magma okyanuslu öngezegenleri tespit etme kapasitesi temel bir araştırma konusudur.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Türkiye'deki Z Kuşağının Satın Alma Davranışları Üzerinde Bir Pazarlama Tekniği Olarak Oyun İçi Reklamların Etkisi
Dijitalleşen küresel pazarda geleneksel reklam modellerinin yerini alan oyun içi reklamcılık, özellikle Z kuşağı gibi dijital yerlilerin tüketim alışkanlıklarını dönüştürmektedir. Türkiye'de genç nüfusun oyun ekosistemine olan yoğun katılımı, markalar için stratejik bir alan oluştururken bu durumun kültürel ve İslami değerlerle etkileşimi akademik bir tartışma konusudur. Makale, bu teknolojik pazarlama yönteminin Müslüman gençlerin satın alma kararları üzerindeki etkisini, etik tüketim ve İslami pazarlama perspektifiyle harmanlayarak sosyal bilimler literatüründeki boşluğu doldurmaya çalışmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Kuantum Bilgisayarı Simülasyon Yazılım Paketlerinin Karşılaştırmalı Değerlendirmesi: Durum Vektörü Simülatörleri
Kuantum hesaplama teknolojilerindeki hızlı ilerlemeler, hem algoritma tasarımını hem de kuantum donanımlarından elde edilen sonuçların doğrulanmasını sağlayan etkin simülatörlere olan ihtiyacı artırmaktadır. Ancak durum vektörlerinin simülasyonu, kubit sayısı arttıkça üstel olarak büyüyen bir veri ve bellek darboğazıyla karşı karşıyadır. Literatürde son yıllarda çok sayıda simülasyon yazılımı geliştirilmiş olsa da, bu araçların yüksek başarımlı hesaplama (HPC) sistemlerindeki performans sınırlarını standart bir şekilde karşılaştıran sistematik çalışmalar eksiktir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
ChatGPT ve Yapay Zekanin Hukuk Kodu: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahlari Justitia nin Kilicindan Nasıl Korumaliyiz
Yapay zeka teknolojileri ve Büyük Dil Modelleri, klinik is akislarini optimize etmek, kaynak yoğun görevleri devretmek ve sağlık sisteminin yükünü hafifletmek amaciyla tip alanina hizli bir sekilde entegre olmaktadir. Ancak bilimsel ilerlemenin hizi, bu teknolojilerin yasal düzenlemelerini ve sorumluluk sınırlarini belirsizlestirmektedir. Plastik ve rekonstrüktif cerrahi özelinde, yapay zeka araclarinin klinik senaryolarda kullanimina ilişkin yasal kilavuzlarin ve olasi risklerin sınırli olmasi, uygulayicilari ve sağlık kurumlarini olasi dava ve cezalarla karsi karsiya birakmaktadir. Bu bağlamda, klinik pratikte yapay zeka entegrasyonu ile hukuki sorumluluklar arasindaki ilişkinin incelenmesi kritik bir araştırma sorusu olarak karsimiza cikmaktadir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Z Kuşağının Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıklarının İncelenmesi
Dijitalleşme süreçlerinin hız kazanmasıyla birlikte internet ve bilgisayar teknolojileri bireysel yaşamın merkezine yerleşmiş, özellikle iletişim pratikleri köklü bir dönüşüm geçirmiştir. Geleneksel iletişim biçimlerinin yerini dijital ağlara bırakması, çocukluk dönemi de dahil olmak üzere her yaş grubunda yeni alışkanlıkların doğmasına yol açmıştır. Alanyazında genellikle ortaokul ve lise düzeyindeki bireyler üzerine odaklanıldığı görülmekte, daha erken yaş gruplarında sosyal medya kullanımının dinamikleri yeterince ele alınmamaktadır. Bu araştırma, Z kuşağı olarak tanımlanan ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal medya kullanım alışkanlıklarını çok boyutlu bir perspektifle ele alarak bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Yapay Zekâ Tarafından Oluşturulan E-posta Pazarlama İçeriğinin E-posta Teslim Edilebilirliği ve İstenmeyen Posta Klasörüne Düşme Üzerindeki Etkisinin Analizi
Yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin pazarlama, müşteri ilişkileri yönetimi ve içerik oluşturma gibi alanlarda giderek artan etkisiyle birlikte, e-posta iletişiminde kişiselleştirilmiş içerik sunma potansiyeli büyük bir önem kazanmıştır. Ancak, yapay zekâ tarafından üretilen e-posta içeriklerinin, özellikle istenmeyen posta klasörüne düşme endişesi, pazarlamacılar için kritik bir sorun teşkil etmektedir. Bu bağlamda, bu çalışma yapay zekâ destekli e-posta içeriklerinin teslim edilebilirliği üzerindeki gerçek etkisini deneysel bir ortamda inceleyerek mevcut literatürdeki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Bu, hem işletmelerin pazarlama stratejilerini optimize etmeleri hem de yapay zekâ kullanımının kabul edilebilirliği açısından önemli çıkarımlar sunar.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
Orta Büyük Göller Bölgesi'ndeki Geç Buzul Dönemi Bir Clovis Kamp Alanında Örgütsel Dinamikler: Belson Bölgesi Kazıları 2020–2021
Geç Pleistosen dönemine ait Clovis kültürünü inceleyen önceki araştırmalar, bu insanların kronolojisi, çevresel adaptasyonu, kaynak seçimi ve teknolojik yapıları gibi makro düzeydeki sorunları aydınlatmada önemli başarılar elde etmiştir. Ancak, daha detaylı yerleşim düzeni, uzak yerleşimler arası kaynak hareketliliği ve teknolojik sistemlerdeki çeşitliliğin karmaşıklığı gibi süreçsel dinamiklerin anlaşılması, az bozulmuş arkeolojik bağlamlara ve yeni veri toplama yöntemlerine olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Orta Büyük Göller bölgesinde yer alan Belson sahası, bu boşluğu doldurarak Clovis insanlarının site içi organizasyon dinamiklerine ve yerel çevreye uyum stratejilerine dair yeni ve hassas veriler sunma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışma, bu tür sorulara yanıt arayan modern arkeolojik yaklaşımların bir örneğini teşkil etmektedir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Toplum Kolejlerindeki Z Kuşağı Öğrencilerinin Girişimcilik Tutumları ile Girişimcilik Kariyer Aspirasyonları Arasındaki İlişki
Küresel ekonomide girişimcilik, ekonomik kalkınmanın, istihdam yaratmanın ve yenilikçiliğin temel sürücüsü olarak konumlandırılmaktadır. Buna rağmen mezunların girişimcilik kariyerine yönelme oranlarının düşük kalması, eğitim kurumlarında girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması yönünde politikaların geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Özellikle Z kuşağı gençlerin teknolojiye yatkınlığı ve risk alma eğilimleri bu alanda fırsat sunarken, öğrencilerin tutum ve kariyer beklentilerinin akademik olarak incelenmesi önem taşımaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Batı Cava'daki Z Kuşağının Yatırım Kararları Üzerinde İslami Finansal Okuryazarlık, İslami Finansal Kapsayıcılık ve Finansal Davranışın Etkisi
Endonezya'nın en yoğun nüfuslu bölgesi olan Batı Cava'da Z kuşağı, teknolojik yetkinlikleri sayesinde ekonomik kalkınmanın temel itici gücü olarak görülmektedir. Ancak İslami finansal okuryazarlık ve kapsayıcılık endekslerinin genel finansal verilere kıyasla düşük olması, genç yatırımcıların yeterli bilgiye sahip olmadan riskli alanlara yönelmesine neden olmaktadır. Bu çalışma, bölgedeki Müslüman gençlerin dini prensiplere uygun finansal araçlara erişimlerinin ve bu konudaki bilgi düzeylerinin yatırım tercihlerini nasıl şekillendirdiğini ampirik bir model üzerinden tartışmaktadır.
Doğa Bilimleri · Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri
Ermenistan Artaxata'da MÖ 1. Binyılda Kerpiç Mimarisi ve Yeniden Kullanımı: Ermeni Yaylası'nda Toprak Mimarinin Multidisipliner İncelemesi
Güney Kafkasya ve Ermeni Yaylası'nda MÖ 1. binyılda kerpiç mimarisi oldukça yaygın bir yapı teknolojisi olmasına rağmen, Klasik Dönem yerleşimlerinde toprak yapı malzemelerinin jeoarkeolojik yöntemlerle incelenmesi ve toplumsal pratiklerle ilişkilendirilmesi literatürde kısıtlı kalmıştır. Mezopotamya ve Levant bölgelerine kıyasla Ermenistan bölgesindeki mimari hammaddelerin tedariki, kerpiç imalat zincirleri ve eski binalardan elde edilen kerpiçlerin yeniden kullanımı konularında metodolojik boşluklar bulunmaktadır. Artaxata antik kentinde yürütülen bu çalışma, Urartu ve Hellenistik dönemler arasındaki yapı teknolojisi değişimlerini ve hammadde geri dönüşüm süreçlerini jeoarkeoloji, arkeobotanik ve yapı arkeolojisi entegrasyonuyla ele alarak alandaki bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Klinik Uygulamada Yapay Zekanin Rolu: Sağlık Hizmetlerinde Dönüşum ve Gelecek Perspektifleri
Sağlık sistemleri, artan hasta yuku, karmasik tani süreçleri ve devasa veri hacimleri nedeniyle kapsamli bir teknolojik dönüşum süreçinden gecmektedir. Yapay zeka, makine öğrenmesi ve derin öğrenme algoritmalarinin klinik süreçlere entegrasyonu; tibbi tesgis doğrulugunu artirma, tedavi planlarini kisisellestirme ve hasta bakim kalitesini yukseltme potansiyeli sunmaktadir. Ancak veri gizliligi, algoritmik sapmalar, siber guvenlik riskleri ve insan uzmanligi ihtiyaci gibi etik, hukuki ve operasyonel engeller, teknolojinin guvenli ve sürdurulebilir bicimde benimsenmesini karmasiklastirmaktadir. Bu çalışma, yapay zekanin klinik pratik, tani, tedavi ve toplum sağlığı yönetimindeki rolunu butoncul bir yaklaşimla ele almaktadir.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Türkiye Otomotiv Sanayiinin Yenilikçilik Potansiyeli: Uluslararası Yatırımlar, Coğrafi Kümelenme ve Alıcı-Tedarikçi İlişkileri Açılarından Bir Değerlendirme
Otomotiv sanayii, yüksek katma değerli üretimi ve teknolojik sürükleyici rolü nedeniyle gelişmekte olan ekonomiler için kalkınmanın en önemli yapıtaşlarından biridir. Alandaki kuramsal tartışmalar, özellikle geç sanayileşen ülkelerin küresel değer zincirlerine entegrasyonu, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının (DYSY) teknolojik yayılım etkileri ve coğrafi kümelenmelerin yenilikçiliği nasıl kurumsallaştırdığı üzerinde odaklanmaktadır. Bu çalışma, Türkiye otomotiv sanayiinin kendine özgü kurumsal ve yapısal dinamiklerini analiz ederek, küresel çokuluslu şirketler ile yerel tedarikçiler arasındaki asimetrik güç ilişkilerinin ve coğrafi yoğunlaşmanın yenilikçilik potansiyelini nasıl şekillendirdiğini sörgülamaktadır.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
ChatGPT ve Yeni Akademik Gerçeklik: Akademik Yayıncılıkta Yapay Zeka Tarafından Yazılan Araştırma Makaleleri ve Büyük Dil Modellerinin Etiği
Yapay zeka, makine öğrenmesi ve doğal dil işleme teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, akademik araştırma ve yayıncılık ekosistemini köklü bir dönüşüme uğratmaktadır. OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT ve altta yatan GPT-3 gibi büyük dil modelleri, otomatik metin üretimi, özetleme ve düzenleme yetenekleriyle bilimsel iletişim süreçlerine doğrudan dahil olmaktadır. Bu durum bir yandan editoryal süreçleri kolaylaştırma, metin kalitesini artırma ve disiplinlerarası erişilebilirliği sağlama potansiyeli sunarken; diğer yandan yazarlık tanımı, telif hakları, kaynak gösterme ilkeliliği, akademik teşvik sistemlerindeki çarpıklıklar ve bilimsel dürüstlük açısından ciddi etik tartışmaları beraberinde getirmektedir.
Sosyal Bilimler · Eğitim Bilimleri
VOSviewer ve CitNetExplorer Kullanılarak Eğitimde Yapay Zeka Etiğinin Nitel ve Nicel Analizleri
Eğitimde yapay zeka teknolojilerinin hızla yaygınlaşması, esnek ve kişiselleştirilmiş öğrenme olanakları sunarken pedagojik ve etik açıdan ciddi tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Yapay zeka sistemlerinin adaptif değerlendirme ve izleme süreçlerine entegrasyonu artarken, bu teknolojilerin getirdiği riskler ve etik ilkelerin eksikliği literatürde önemli bir bilgi boşluğu oluşturmaktadır. İnsan merkezli eğitim anlayışı ile teknolojik ilerleme arasında denge kurulması gerekliliği, yapay zeka etiğinin hem nitel hem de nicel boyutlarıyla bütüncül bir biçimde çözümlenmesini zorunlu kılmaktadır. Çalışma, bu alandaki küresel yayın eğilimlerini ve temel etik prensipleri haritalandırarak bahsedilen akademik boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Güvenilir Tıbbi Yapay Zekanın Etiği ve Yönetişimi: Tasarım ve Uygulama Düzeyinde Çok Disiplinli Bir Çerçeve
Yapay zeka teknolojilerinin sağlık hizmetlerine entegrasyonu, tanı ve tedavi süreçlerinde büyük bir dönüşüm sağlarken veri kalitesi, algoritmik sapma, şeffaflık eksikliği ve güvenlik gibi etik ve hukuki riskleri de beraberinde getirmektedir. Tıbbi yapay zekaya duyulan güvenin sarsılması, klinik uygulamalarda bu sistemlerin benimsenmesini zorlaştırmakta ve hekim-hasta ilişkisindeki özerklik ile sorumluluk dengelerini sarsmaktadır. Bu bağlamda, teknolojinin kontrolü dilemması çerçevesinde yapay zeka sistemlerinin tasarım ve uygulama boyutlarında güvenilirliğini etkileyen etik, hukuki ve düzenleyici etkenlerin çok disiplinli bir yaklaşımla incelenmesi literatürde kritik bir gereksinim haline gelmiştir.
Sağlık Bilimleri · Klinik ve Halk Sağlığı
Kas İskelet Sistemi Hastalıklarında Telerehabilitasyon Uygulamalarının Güncel Durumu ve Klinik Kılavuzu
Kas iskelet sistemi hastalıklarının rehabilitasyonunda dijital sağlık teknolojilerinin kullanımı, özellikle küresel pandemi sürecinde hızlı bir ivme kazanmıştır. Geleneksel yüz yüze fizik tedavi yöntemlerinin erişilebilirlik, maliyet ve coğrafi engeller gibi kısıtlamaları, klinisyenleri ve araştırmacıları alternatif hizmet sunum modellerine yönlendirmiştir. Ancak telerehabilitasyon alanında ortak bir terminolojinin bulunmaması, klinik uygulama standartlarının tam olarak belirlenmemiş olması, yasal uyumluluk sorunları ve eğitim müfredatındaki eksiklikler, bu yöntemin sağlık sistemlerine entegrasyonunda ciddi tartışmalara ve karmaşaya yol açmaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Besin Tüketimini İzleme ve Öneri Sunan Akıllı Telefon Uygulamaları: Mevcut Uygulamaların Yapay Zekâ Tabanlı İşlevselliklerinin, Özelliklerinin ve Kalitesinin Değerlendirilmesi
Günümüzde obezite, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler rahatsızlıklar gibi kronik sağlık sorunlarının yaygınlaşması, bireylerin beslenme alışkanlıklarını ve günlük kalori alımlarını takip etmelerini hayati kılmaktadır. Mobil sağlık teknolojilerindeki hızlı gelişim ve akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte dijital mağazalarda gıda tüketimi takibi ve beslenme önerisi sunan çok sayıda mobil uygulama erişime sunulmuştur. Ancak, bu uygulamaların kanıta dayalı yazılım kalitesi, yapay zekâ destekli otomasyon özellikleri ve kullanıcılara sağladıkları işlevsel değer bilimsel olarak yeterince incelenmemiştir. Mevcut alan tartışmaları, kullanıcıların manuel veri girişine bağımlı kalmasının sürdürülebilir beslenme takibini zorlaştırdığını ve otomatik görsel gıda tanıma ile kişiselleştirilmiş besin önerisi sistemlerine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
Vay Canına! Çok Havalı: Marka Havalılığının Marka Aşkı ve Marka Bağlılığı Aracılığıyla Müşteri Psikolojik Refahı Üzerindeki Etkisi
Geleneksel pazarlama literatürü uzun süre boyunca müşteri memnuniyetini nihai hedef olarak görmüştür. Ancak küreselleşme, artan rekabet ve değişen tüketici beklentileri memnuniyetin marka sadakati sağlamada tek başına yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu bağlamda günümüz pazarlama alanı, müşteri ilişkilerini derinleştirmek amacıyla tüketici bağlılığı ve psikolojik refah gibi kavramlara odaklanmaktadır. Özellikle teknoloji ürünlerinin standartlaşmasıyla birlikte markaların kendilerini farklılaştırma ihtiyacı doğmuş ve marka havalılığı bu farklılaşmanın temel bir unsuru haline gelmiştir. Bu makale, marka havalılığının tüketicilerin psikolojik iyi oluş hallerini ve duydukları memnuniyeti nasıl etkilediği sorusuna yanıt aramaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Toplum Bilimlerinde Zamansallık: Zamanın Siyasal Sosyolojisi İçin Yeni Yönelimler
Sosyal bilimler ve sosyoloji yazınında zaman ile zamansallık temaları sıklıkla ele alınmakla birlikte, sosyolojik incelemeler genellikle ampirik düzlemde parçalı kalmakta, kuramsal yönelimler ise modernite, kapitalizm ve teknoloji ekseninde hız ile ivmelenme kavramlarına odaklanmaktadır. Siyaset bilimi ve iktidar ilişkilerini inceleyen siyasal sosyoloji alt alanı, güç yapılarını ve siyasal olguları incelemeye yönelik ortak bir zaman sözlüğü oluşturma noktasında eksiklikler barındırmaktadır. Bu makale, zaman ve siyaset üzerine yakın dönemde yayımlanan üç kitabı daha geniş bir sosyolojik zaman yazını içine konumlandırarak zamanın siyasal sosyolojisi alanının inşası için kavramsal bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır.
Sosyal Bilimler · İşletme, Ekonomi ve İletişim
STEM Alanındaki Kadınların Girişimcilik Yetkinlikleri ve Niyetleri Üzerine Bir İnceleme: Stand-up'tan Start-up'a
STEM (bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik) disiplinleri ekonomik büyüme ve inovasyonun temel itici güçleri olarak kabul edilmekle birlikte, bu alanlarda girişimcilik niyeti bağlamında belirgin bir cinsiyet uçurumu gözlemlenmektedir. Literatürdeki tartışmalar, bu uçurumun kişisel özelliklerden ziyade eğitim yoluyla geliştirilebilen yetkinlik algıları ve öz-yeterlilik ile ilişkili olduğunu savunmaktadır. Mevcut araştırma, STEM profilli bireylerde yetkinlik algılarının girişimcilik niyetini nasıl şekillendirdiğini ve cinsiyetin bu ilişkideki düzenleyici rolünü EntreComp çerçevesi üzerinden sorunsallaştırmaktadır.
Sosyal Bilimler · Toplum, Siyaset ve Kamu
Ön-Geri Getirme Sörgü Öngörücülerini Kullanarak Bilgi Getirme Kişiselleştirme Performansının Tahmin Edilmesi
Modern dijital bilgi birikiminin üstel olarak büyümesi, bilgi getirme sistemlerinin (IRS) kullanıcıların özgül bilgi gereksinimlerini karşılamasını zorlaştırmaktadır. Geleneksel sistemler aynı sörgü için tüm kullanıcılara aynı sonuç listesini sunarken, farklı kullanıcıların aynı sörgü için farklı alaka düzeyleri bildirmesi 'herkese tek beden uyar' sorununu doğurmaktadır. Kişiselleştirme teknolojileri bu sorunu aşmak için kullanıcı profillerini sürece dahil eder ancak her sörgüda performans artışı sağlamaz; bazı sörgülarda kişiselleştirme performansı olumsuz etkileyebilir. Bu durum, arama öncesinde kişiselleştirmenin yararlı olup olmayacağını öngörme problemini ortaya çıkarır ve mevcut literatürde zor sörgü tahmini ile kişiselleştirme performansı arasındaki ilişkiyi inceleyen kapsamlı modellerin geliştirilmesini zorunlu kılar.